સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.6-5

॥ ॥ બ્રહ્મોવાચ ॥ ॥
ઘણ્ટાનાદસ્ય માહાત્મ્યં ચંદનસ્ય તથાઽચ્યુત ॥
યત્ફલં લભતે સ્વામિંસ્તત્સર્વં બ્રૂહિ તત્ત્વતઃ

॥ શ્રીભગવાનુવાચ ॥ ॥
સ્નાનાર્ચનક્રિયાકાલે ઘંટાનાદં કરોતિ યઃ ॥
પુરતો મમ દેવેશ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ

વર્ષકોટિસહસ્રાણિ વર્ષકોટિશતાનિ ચ ॥
વસતે મામકે લોકે અપ્સરોગણસેવિતઃ

સર્વવાદ્યમયી ઘણ્ટા સર્વદેવમયી યતઃ ॥
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન ઘણ્ટાનાદં તુ કારયેત્

સર્વવાદ્યમયી ઘણ્ટા સર્વદા મમ વલ્લભા ॥
વાદનાલ્લભતે પુણ્યં યજ્ઞકોટિશતોદ્ભવમ્

ઘંટાનાદઃ સદા કાર્યઃ પૂજાકાલે વિશેષતઃ ॥
મન્વંતરસહસ્રાણિ મન્વતરશતાનિ ચ

પ્રીતો ભવામિ સતતં ઘંટાનાદેન પુત્રક ॥
ભેરીશંખનિનાદેન ઘંટાનાદાન્વિતેન ચ

મૃદંગશંખેન યુતં પ્રણવેન સમન્વિતમ્ ॥
અર્ચનં મમ દેવેશ સતતં મોક્ષદં નૃણામ્

યત્ર તિષ્ઠેત પુરતો ઘંટા નાદાન્વિતા મમ ॥
અર્ચિતા વૈષ્ણવૈર્યત્ર તત્ર માં વિદ્ધિ પુત્રક

વૈનતેયાંઽકિતા ઘંટા સુદર્શનયુતાઽથવા ॥
મમાગ્રે સ્થાપયેદ્યસ્તુ તસ્ય પાપં હરામ્યહમ્

મદીયાર્ચનવેલાયાં ઘંટાનાદં કરોતિ યઃ ॥
નશ્યંતિ તસ્ય પાપાનિ શતજન્માર્જિતાન્યપિ

સ્વાપકાલે પ્રકુર્વીત ઘણ્ટાનાદં સ્વભક્તિતઃ ॥
મમૈવાર્ચનવેલાયાં ફલં કોટિગુણોદ્ભવમ્

યે મામર્ચંતિ દેવેશ સુપર્ણોપરિસંસ્થિતમ્ ॥
શંખપદ્મગદાયુક્તં સચક્રં ચ શ્રિયા યુતમ્

કિં કરિષ્યંતિ તે તીર્થૈર્દેવતાનાં ચ દર્શનૈઃ ॥
કિં યજ્ઞૈઃ કિં વ્રતૈર્વાપિ કિં દાનૈઃ કિમુપોષણૈઃ

મૂર્તિર્નારાયણી યૈશ્ચ મામકી ગરુડોપરિ ॥
સ્થાપિતા તે કલૌ યાંતિ કલ્પકોટિં પદં મમ

મમાઽગ્રે સ્થાપયેદ્યસ્તુ પ્રાસાદેઽથ ગૃહેઽથવા ॥
તીર્થકોટિસહસ્રાણિ તત્ર તિષ્ઠંતિ દેવતાઃ

યસ્તુ પૂજયતે ધન્યો ગરુડોપરિસંસ્થિતમ્॥
એકાદશ્યાં તથા રાત્રૌ વાસનાસંયુતો મમ ॥
કૃત્વા ગીતં ચ નૃત્યં ચ તારયેન્નરકાત્પિતૄન્

પુનશ્ચ કથયિષ્યામિ શૃણુ ઘંટામહં સુત

મમ નામાંકિતા ઘણ્ટા પુરતો યા ચ તિષ્ઠતિ ॥
અર્ચિતા વૈષ્ણવી યત્ર તત્ર માં વિદ્ધિ પુત્રક

યસ્તુ વાદયતે ઘંટાં વૈનતેયવિચિહ્નિતામ્॥
ધૂપે નીરાજને સ્નાને પૂજાકાલે વિલેપને

મમાગ્રે પ્રત્યહં વત્સ પ્રત્યેકં લભતે ફલમ્ ॥
મખાયુતં ગોઽયુતં ચ ચાંદ્રાયણશતોદ્ભવમ્

વિધિબાહ્યકૃતા પૃજા સફલા જાયતે નૃણામ્ ॥
ઘણ્ટાનાદેન તુષ્ટોઽહં પ્રયચ્છામિ સ્વકં પદમ્

નાગાઽરિચિહ્નિતા ઘંટા રથાંગેન સમન્વિતા ॥
વાદનાત્કુરુતે નાશં જન્મકોટિભયસ્ય વૈ

ગરુડેનાંઽકિતાં ઘંટાં દૃષ્ટ્વાહં પ્રત્યહં મુદા ॥
પ્રીતિં કરોમિ દેવેશ લક્ષ્મીં પ્રાપ્ય યથાઽધનઃ

ઘંટાદણ્ડસ્ય શિરસિ સુચક્રં સ્થાપયેત્તુ યઃ ॥
મત્પ્રિયં વૈનતેયં વા સ્થાપિતં ભુવનત્રયમ્

ઘંટાનાદં સચક્રં ચ અંતકાલે શૃણોતિ યઃ ॥
પાપકોટિયુતસ્યાઽપિ નશ્યંતિ યમકિંકરાઃ

સર્વદોષાઃ પ્રણશ્યંતિ ઘંટાનાદેન વૈ સુત ॥
દેવતાનાં સરુદ્રાણાં પિતૄણામુત્સવો ભવેત્

અભાવે વૈનતેયસ્ય ચક્રસ્યાઽપિ ન સંશયઃ ॥
ઘંટાનાદેન ભક્તાનાં પ્રસાદં પ્રકરોમ્યહમ્

ગૃહે યસ્મિન્ભવેન્નિત્યં ઘણ્ટા નાગારિસંયુતા ॥
સર્પાણાં ન ભયં તત્ર નાગ્નિવિદ્યુત્સમુદ્ભવમ્

યસ્ય ઘંટા ગૃહે નાસ્તિ શંખો ન પુરતો મમ ॥
કથં ભાગવતો જ્ઞેયઃ કથં ભવતિ વલ્લભઃ

ચંદનસ્ય પ્રવક્ષ્યામ માહાત્મ્યં તવ પુત્રક ॥
યસ્મિન્કૃતે ભવેત્પ્રીતિર્મમાત્યંતં ન સંશયઃ ॥

સચંદનં સકુસુમં કર્પૂરાગરુમિશ્રિતમ્ ॥
મૃગનાભિસમાયુક્તં જાતીફલસમન્વિતમ્

તુલસીચંદનોપેતં મમાત્યંતસુખાવહમ્ ॥
યો દદાતિ હિ માં નિત્યં તુલસીકાષ્ઠસંભવમ્

યુગાનિ વસતે સ્વર્ગે હ્યનંતાનિ નરોત્તમઃ ॥
મહાવિષ્ણોઃ કલૌ ભક્ત્યા દત્ત્વા તુલસિચંદનમ્ ॥

અર્ચયેન્માલતીપુષ્પૈર્ન ભૂયઃ સ્તનપો ભવેત્ ॥
તુલસીકાષ્ઠસંભૂતં ચંદનં યચ્છતે મમ

દહામિ પાતકં સર્વં પૂર્વજન્મશતૈઃ કૃતમ્ ॥
સર્વેષામેવ દેવાનાં તુલસીકાષ્ઠચંદનમ્

પિતૄણાં ચ વિશેષેણ સદાઽભીષ્ટં યથા મમ

શ્રીખંડં ચંદનં તાવચ્છ્રેષ્ઠં કૃષ્ણાગુરું તથા ॥
યાવન્ન દીયતે મહ્યં તુલસીકાષ્ઠચંદનમ્

તાવત્કસ્તૂરિકાઽઽમોદઃ કર્પૂરસ્ય સુગંધિતા ॥
યાવન્ન દીયતે મહ્યં તુલસીકાષ્ઠચંદનમ્

કલૌ યચ્છંતિ યે મહ્યં તુલસીકાષ્ઠચંદનમ્॥
માર્ગશીર્ષશુભેમાસે તે કૃતાર્થા ન સંશયઃ

યો હિ ભાગવતો ભૂત્વા કલૌ તુલસિચંદનમ્ ॥
નાર્પયેદ્વૈ સહોમાસે નાઽસૌ ભાગવતો નરઃ

કુંકુમાગુરુશ્રીખણ્ડકર્દમૈર્મમ વિગ્રહમ્ ॥
આલિપેદ્વૈ સહોમાસે કલ્પકોટિં વસેદ્દિવિ

કર્પૂરાગુરુમિશ્રેણ ચંદનેનાઽનુલિંપયેત્ ॥
મૃગદર્પં વિશેષેણ અભીષ્ટં ચ સદા મમ

વિલેપયતિ યો માં વૈ શંખે કૃત્વા તુ ચંદનમ્ ॥
માર્ગશીર્ષે તદા પ્રીતિં કરોમિ શતવાર્ષિકીમ્

સેવતે તુલસીપત્રૈર્નિત્યમામલકૈશ્ચ યઃ ॥
માર્ગશીર્ષે સદા ભક્ત્યા સ લભેદ્વાંછિતં ફલમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે બ્રહ્મવિષ્ણુસંવાદે માર્ગશીર્ષમાહાત્મ્યે ભગવતે તુલસીકાષ્ઠચંદનાર્પણફલકથનંનામ ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ