સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.25-4

॥ અથ જાબાલિતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનમ્ ॥
॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
ભોભોસ્તપોધનાઃ સર્વે નૈમિષારણ્યવાસિનઃ ॥
વેંકટાદ્રૌ મહાપુણ્યે સર્વપાતકનાશને

તતો જાબાલિતીર્થસ્ય માહાત્મ્યં વર્ણયામ્યહમ્ ॥
દુરાચારાભિધો યત્ર સ્નાત્વા મુક્તોઽભવદ્દ્વિજાઃ

॥ મુનય ઊચુઃ ॥ ॥
દુરાચારાભિધઃ કોઽસૌ સૂત તત્ત્વાર્થકોવિદ ॥
કિઞ્ચ પાપં કૃતં તેન દુરાચારેણ વૈ મુને

કથં વા પાતકાન્મુક્તસ્તીર્થેસ્મિન્સ્નાનવૈભવાત્ ॥
એતચ્છુશ્રૂષમાણાનાં વિસ્તરાદ્વદ નો મુને

॥ અથ કાવેરીતીરવાસિદુરાચારાખ્યદ્વિજોદન્તઃ ॥
॥શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
મુનયઃ શ્રૂયતાં તસ્ય દુરાચારસ્ય પાતકમ્ ॥
જાબાલિતીર્થસ્નાનેન યથા મુક્તશ્ચ પાતકાત્

દુરાચારાભિધો વિપ્રઃ કાવેરીતીરમાશ્રિતઃ ॥
કશ્ચિદાસ્તે દ્વિજઃ પાપી ક્રૂરકર્મરતઃ સદા

બ્રહ્મઘ્નૈશ્ચ સુરાપૈશ્ચ સ્તેયિભિર્ગુરુતલ્પગૈઃ ॥
સદા સંસર્ગદુષ્ટોઽસૌ તૈઃ સાકં ન્યવસદ્દ્વિજાઃ

મહાપાતકસંસર્ગદોષેણાસ્ય દ્વિજસ્ય વૈ ॥
બ્રાહ્મણ્યં સકલં નષ્ટં નિઃશેષેણ દ્વિજોત્તમાઃ

મહાપાતકિભિઃ સાર્ધં દિનમેકં તુ યો દ્વિજઃ ॥
નિવસેત્સાદરં તસ્ય તત્ક્ષણાદ્વૈ દ્વિજન્મનઃ

બ્રાહ્મણસ્ય તુ ચૈકાંશો નશ્યત્યેવ ન સંશયઃ ॥
દ્વિદિનં સેવનાત્સ્પર્શાદ્દર્શનાચ્છયનાત્તથા

ભોજનાત્સહ પંક્તૌ ચ મહાપાતકિભિર્દ્વિજાઃ ॥
દ્વિતીયભાગો નશ્યેત બ્રાહ્મણ્યસ્ય ન સંશયઃ

ત્રિદિનાચ્ચ તૃતીયાંશો નશ્યત્યેવ ન સંશયઃ ॥
ચતુર્દિનાચ્ચતુર્થાંશો વિલયં યાતિ હિ ધુવમ્

અતઃ પરં ચ તૈઃ સાકં શયનાસનભોજનૈઃ ॥
તત્તુલ્યપાતકી ભૂયાન્મહાપાતકિસંગવાન્

તેન બ્રાહ્મણ્યહીનોઽયં દુરાચારાભિધો દ્વિજ. ॥
ગ્રસ્તોઽભવદ્ભીષણેન વ્યાલેનેવ બલીયસા

અસૌ પરવશસ્તેન વેતાલેનાતિપીડિતઃ ॥
દેશાદ્દેશં ભ્રમન્વિપ્રો વનાચ્ચૈવ વનાન્તરમ્

પૂર્વપુણ્યવિપાકેન દૈવયોગેન સ દ્વિજઃ ॥
વેંકટાદ્રિં મહાપુણ્યં સર્વપાતકનાશનમ્

॥
અથ જ્ઞાબાલિતીર્થસ્નાનાદ્દુરાચારવેતાલયોર્મહપાતકાદિનિવૃત્તિઃ ॥ ॥
અનુદ્રુતઃ પિશાચેન વેતાલેન દ્વિજો યયૌ ॥
ન્યમજ્જયત્સ વેતાલો મહાપાતકનાશને

જાબાલિતીર્થે વિપ્રેન્દ્રા મહાપાતકિસંગિનમ્ ॥
ઉદતિષ્ઠત્ક્ષણાદેવ વેતાલેન વિમોચિતઃ

ઉત્થિતોઽસૌ દ્વિજો વિપ્રાસ્તસ્માત્તીર્થાત્તુ પાવનાત્ ॥
સ્વસ્થો વ્યચિન્તયત્કોઽયં સ્વર્ણમુખ્યાઃ સમીપતઃ

કથં મયાગતમહો કાવેરીતીરવાસિના ॥
ઇતિ ચિન્તાકુલઃ સોઽયં જાબાલેસ્તીર્થમુત્તમમ્

જાબાલિં ચ મહાત્માનં યોગીન્દ્રવરમુત્તમમ્ ॥
સમાગમ્ય પ્રણમ્યાસૌ દુરાચારોઽભ્યભાષત

ન જાને ભગવન્વિપ્ર પર્વતોઽયં વદાધુના ॥
કાવેરીતીરનિલયો દુરાચારાભિધો હ્યહમ્

કૃપયા બ્રૂહિ મે બ્રહ્મન્મયાત્ર કથમાગતમ્॥
ઇતિ પૃષ્ટો મુનિસ્તેન દુરાચારેણ સુવ્રતઃ

ધ્યાત્વા મુહુર્તમવદદ્દુરાચારં કૃપાનિધિઃ

॥
॥ અથ જાબાલિવર્ણિતપાર્વણશ્રાદ્ધાકરણદોષકથનમ્ ॥
॥ જાબાલિરુવાચ ॥ ॥
મહાપાતકિસંસર્ગાદ્દુરાચારસ્ય તે પુરા ॥
બ્રાહ્મણ્યં નષ્ટમભવદ્વેતાલસ્ત્વાં તતોઽગ્રહીત્

તેનાવિષ્ટસ્ત્વમાયાતો વિવશોઽત્ર વિમૂઢધીઃ ॥
ન્યમજ્જયત્ત્વાં વેતાલસ્તીર્થેઽસ્મિન્નતિપાવને

અત્ર મજ્જનમાત્રેણ વિમુક્તઃ પાતકાદ્ભવાન્ ॥
જાબાલિતીર્થે યે સ્નાનં પુણ્યં કુર્વન્તિ માનવાઃ

તેષાં નશ્યંતિ વૈ સત્યં પઞ્ચપાતકસંચયાઃ ॥
સત્કર્મસાધને પુણ્યતીર્થેઽસ્મિન્સ્નાનમાત્રતઃ

મહાપાતકિસંસર્ગદોષસ્તે વિલયં ગતઃ ॥
ત્વામગ્રહીદ્યો વેતાલઃ પુરાયં બ્રાહ્મણોઽભવત્

મૃતેઽહનિ પિતૃશ્રાદ્ધં નાકરોત્પાર્વણેન વૈ ॥
તેન સ્વપિતૃભિઃ શપ્તો વેતાલત્વમગાદયમ્

સોઽપિ જાબાલિતીર્થસ્ય જલે સ્નાનપ્રભાવતઃ ॥
વેતાલત્વં વિહાયૈવ વિષ્ણુલોકમવાપ્તવાન્

ન કુર્યાદ્યો નરઃ શ્રાદ્ધં માતાપિત્રોર્મૃતેઽહનિ ॥
વેતાલત્વમવાપ્યાશુ પશ્ચાન્નરકમશ્નુતે

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
દુરાચારો મહાપાપી તીર્થેઽસ્મિત્સ્નાનમાત્રતઃ ॥
પ્રાપ્તવાન્વિષ્ણુલોકં વૈ પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્

એવં વઃ કથિતં પુણ્યં દુરાચારવિમોક્ષણમ્॥
તસ્માત્પુણ્યતમં તીર્થં સર્વપાપહરં શુભમ્

યત્ર હિ સ્નાનમાત્રેણ દુરાચારો વિમોચિતઃ ॥
યાનિ નિષ્કૃતિહીનાનિ પાપાન્યપિ વિનાશયેત્

શૂદ્રેણ પૂજિતં લિઙ્ગં વિષ્ણું વા યો નમેદ્દ્વિજઃ ॥
પ્રાયશ્ચિત્તં ન સ્મૃતિષુ તસ્યોક્તં પરમર્ષિભિઃ

નશ્યેત્તસ્યાપિ તત્પાપં તીર્થે જાબાલિસંજ્ઞકે ॥
વિપ્રનિન્દાકૃતાં ચૈવ પ્રાયશ્ચિત્તં ન વિદ્યતે

વિશ્વાસઘાતુકાનાં ચ કૃતઘ્નાનાં ચ નિષ્કૃતિઃ ॥
ભ્રાતૃભાર્યારતાનાં ચ પ્રાયશ્ચિત્તં ન વિદ્યતે

તેષાં જાબાલિતીર્થે વૈ સ્નાનાચ્છુદ્ધિર્ભવિષ્યતિ ॥
એવં વઃ કથિતં વિપ્રા જાબાલેસ્તીર્થવૈભવમ્

યચ્છ્રુત્વા સર્વપાપેભ્યો મુચ્યતે માનવો ભુવિ

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે શ્રીવેંકટાચલમાહાત્મ્યે જાબાલિતીર્થમહિમાનુવર્ણનંનામ પઞ્ચવિંશોઽધ્યાયઃ