સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.17-4

॥ સ્કન્દ ઉવાચ ॥
તત્ત્વેકકાલસંભૂતકોટિકોટ્યર્કસન્નિભમ્ ॥
સ વ્યચષ્ટ મહત્તેજો દિવ્યં સિતતરં મુને

દિશશ્ચ વિદિશઃ સર્વા ઊર્દ્ધ્વાધો વ્યાપ્નુવચ્ચ યત્॥
અક્ષરં બ્રહ્મ કથિતં સચ્ચિદાનન્દલક્ષણમ્

પ્રકૃતિં પુરુષં ચોભૌ તત્કાર્યાણ્યપિ સર્વશઃ ॥
વ્યાપ્તં યદ્યોગસંસિદ્ધાઃ ષટ્ચક્રાણિ નિજાન્તરે ॥
વ્યતીત્ય મૂર્ધ્નિ પશ્યન્તિ વાસુદેવપ્રસાદતઃ

યદ્ભાસા ભાસિતઃ સૂર્યો વહ્નિરિન્દુશ્ચ તારકાઃ ॥
ભાસયન્તિ જગત્સર્વં સ્વપ્રકાશં તથામૃતમ્

યદ્બ્રહ્મપુરમિત્યાહુર્ભગવદ્ધામ સાત્વતાઃ ॥
યસ્યાન્તિકેષુ પરિતસ્તિષ્ઠન્ત્યર્ચકકોટયઃ

બ્રહ્મશંકર વૃન્દાનિ હ્યુપર્યુપરિ સંભ્રમાત્ ॥
પતન્તિ બલિહસ્તાનિ ગોપગોપીવ્રજાશ્ચ યત્

કૃષ્ણસ્યાનુગ્રહો યસ્મિન્સ તેજસિ તમીક્ષતે ॥
કેવલં તેજ એવાન્યે પશ્યન્તિ ન તુ તં મુને

તસ્મિન્દદર્શાદ્ભુતદિવ્યમન્દિરં વિચિત્રરત્નેન્દ્રમયં મનોજ્ઞમ્ ॥
રત્નોજ્જ્વલસ્તમ્ભસહસ્રકાન્તં મહાસભા મણ્ડપદર્શનીયમ્

સૌધાલિભિર્ભૂરિભિરુજ્જ્વલાભિઃ સ્વોપાસકાનાં પરિતો વિરાજિતમ્ ॥
વિચિત્રસૂક્ષ્મામ્બરરત્નભૂષાવિભૂષિતાનાં હિ નૃણાં ચ યોષિતામ્

સિંહાસનં તત્ર મણીન્દ્રસારૈ રત્નેન્દ્રસારૈશ્ચ વિનિર્મિતં સઃ ॥
આશ્ચર્યકૃન્પ્રેક્ષકમાનસાનાં દિવ્ય મુનિઃ પ્રૈક્ષત ભૂરિહર્ષઃ

તત્રાઽથ કૃષ્ણં ભગવન્તમૈક્ષન્નારાયણં નિર્ગુણમાસ્થિતં સઃ ॥
સર્વજ્ઞમીશં પુરુષોત્તમં ચ યં વાસુદેવં ચ વદન્તિ સાત્વતાઃ

યં કેચિદાહુઃ પરમાત્મસંજ્ઞં કેચિત્પરં બ્રહ્મ પરાત્પરં ચ ॥
બ્રહ્મેતિ કેચિદ્ભગવન્તમેકે વિષ્ણું ચ ભક્તાઃ પરમેશ્વરં ચ

કન્દર્પસાહસ્રમનોહરાઙ્ગં સદા કિશોરં કરુણાનિધાનમ્ ॥
અતિપ્રશાંતાકૃતિદર્શનીયં ક્ષરાક્ષરેભ્યશ્ચ પરં સ્વતન્ત્રમ્

નૈકાણ્ડસર્ગસ્થિતિનાશલીલાવિધાયકાપાંગનિરીક્ષણં ચ ॥
અનેકકોટ્યણ્ડમહાધિરાજં વિશ્વૈકવન્દ્યં નટવર્યવેષમ્

અનર્ઘ્યદિવ્યોત્તમપીતવાસસમનેકસદ્રત્નવિભૂષણાઢ્યમ્ ॥
નવીનજીમૂતસમાનવર્ણં કર્ણોલ્લસત્સન્મકરાભકુણ્ડલમ્

નિજાંગનિર્યત્સિતભૂરિતેજશ્ચયાવૃતત્વાત્સિતવર્ણમુક્તમ્ ॥
સદ્રત્નસારોજ્જ્વલસત્કિરીટં શરત્સરોજચ્છદચારુનેત્રમ્

સુગન્ધિસચ્ચન્દનચર્ચિતાંગં શ્રીવત્સલક્ષ્માઙ્કિતહૃત્કપાટમ્ ॥
નિનાદયન્તં મધુરં ચ વેણું કૃત્વા મુખાગ્રેમ્બુજચારુદોર્ભ્યામ્

જયાસુશીલાલલિતામુખાનાં વૃન્દૈઃ સખીનાં સહ રાધયા ચ ॥
સમર્ચ્યમાનં રમયા ચ ભામા કલિન્દજા જામ્બવતીમુખાનામ્

ધર્મેણ વેદૈરખિલૈર્ભગૈશ્ચ જ્ઞાનાદિભિઃ સંયતપાણિયુગ્મૈઃ ॥
નિષેવ્યમાણં ચ સુદર્શનાદ્યૈર્નિજાયુધૈર્મૂર્તિધરૈરનેકૈઃ

મસારમાણિક્યસુવર્ણવર્ણૈઃ સિતૈશ્ચ કૈશ્ચિન્નિજપાર્ષદાગ્ર્યૈઃ ॥
ઉપાસિતં ચક્રગદાબ્જશઙ્ખલસદ્ભુજૈર્નન્દસુનન્દમુખ્યૈઃ

શ્રીદામમુખ્યૈરથ ગોપવેષૈર્ભક્ત્યાવનમ્રૈર્દ્વિભુજૈરનેકૈઃ ॥
ઉપાસ્યમાનં ગરુડેન ચાગ્રતો વિભૂતિભિશ્ચાષ્ટભિરાનતાભિઃ

મૂર્ત્યા ચ શાન્ત્યા દયયા ચ સેવિતં પુષ્ટ્યા ચ તુષ્ટ્યા હ્યથ મેધયા ચ ॥
શ્રદ્ધાક્રિયા હ્યુન્નતિભિશ્ચ મૈત્ર્યા તથા તિતિક્ષાસ્મૃતિબુદ્ધિભિશ્ચ

દૃષ્ટ્વા તમત્યદ્ભુતદિવ્યમૂર્ત્તિ તદ્રૂપસૌરભ્યહૃતાખિલેન્દ્રિયઃ ॥
આનન્દવારિપ્રતિરુદ્ધદૃષ્ટિઃ પ્રેમ્ણોર્દ્ધ્વરોમા સુખસંભૃતોઽભૂત્

દણ્ડવત્તં નમસ્કૃત્ય નારદઃ પ્રેમવિહ્વલઃ ॥
બદ્ધાઞ્જલિપુટસ્તસ્થૌ વીક્ષમાણસ્તદાનનમ્

તં માનયામાસ હરિઃ પૃષ્ટ્વા સ્વાગતમાદરાત્ ॥
ભક્તમેકાન્તિકં સ્વસ્ય સ્વેનૈવ ચ દિદૃક્ષિતમ્

ભગવદ્વાક્યપીયૂષાસ્વાદપ્રાપ્તાત્મસંસ્મૃતિઃ ॥
તદ્દર્શનમહાનન્દો ભક્ત્યા તુષ્ટાવ તં મુનિઃ

નારદ ઉવાચ ॥
જય શ્રીકૃષ્ણ ભગવન્નારાયણ જગત્પ્રભો ॥
વાસુદેવાઽખિલાવાસ સદૈકાન્તિકવલ્લભ

અપ્યાશ્ચર્યાર્ચનીયાઙ્ઘ્રે રાધિકાકમલાદિભિઃ ॥
ત્વમેવાત્યન્તિકં શ્રેયોઽભીપ્સતાં પરમા ગતિઃ

નિત્યાનામાત્મનાં નિત્ય આત્મા ચેતનચેતનઃ ॥
ક્ષરાક્ષરેભ્યશ્ચ પરસ્ત્વં બ્રહ્મ પરમં હરે

યથા વિશુદ્ધિઃ સિદ્ધિશ્ચ ભક્ત્યા પરમયા તવ ॥
તથા ન સ્યાન્નૃણામન્યૈઃ સાધનૈસ્તપ આદિભિઃ

ત્વદઙ્ઘ્રિદિવ્યજ્યોત્સ્નૈકા મુમુક્ષૂણાં હૃદિ સ્થિતમ્ ॥
મહત્સન્તમસંહર્તું સદ્યઃ શક્તાસ્તિ સત્પતે

સર્વૈર્વેદૈસ્ત્વમેવેજ્ય ઉપાસ્યો જ્ઞેય એવ ચ ॥
નિરૂપિતોસિ ભગવન્સર્વકારણકારણમ્

એકૈકસ્મિન્રોમકૂપે યત્તવાસ્તિ સિતં મહઃ ॥
શાન્તમાનંદરૂપં ચ તત્કોટીન્દુપ્રભાધિકમ્

અસ્મિંસ્ત્વમક્ષરે ધામ્નિ નિર્ગુણેઽમૃતસઞ્જ્ઞકે ॥
મહઃપુઞ્જે સદૈવાસ્સે નિર્ગુણઃ પુરુષોત્તમઃ

બ્રહ્માણ્ડભયદાત્કાલાન્માયાયાશ્ચ મહાભયાત્ ॥
મુક્તા ભક્તા ભવન્ત્યેવ ત્વદીયોપાસનાબલાત્

તં ત્વામહમુપેતોસ્મિ શરણં જગદીશ્વરમ્ ॥
સર્વાત્માનં વિભું બ્રહ્મ મહાપુરુષમચ્યુતમ્

યથા ત્વચ્ચરણામ્ભોજે ભક્તિર્મે નિશ્ચલા સદા ॥
ભવેત્તથૈવ દેવેશ કર્ત્તુમર્હસ્યનુગ્રહમ્

॥ સ્કન્દ ઉવાચ ॥
ઇત્થં દેવર્ષિણા ભક્ત્યા સંસ્તુતઃ પરમેશ્વરઃ ॥
તમાહાનન્દયન્વાચા સુધાસંમિતયા મુનિમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે શ્રીવાસુદેવમાહાત્મ્યે શ્રીવાસુદેવદર્શનં નામ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ