સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 2.16

॥ ॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
પુનર્દૈત્યં સમાયાંતં દૃષ્ટ્વા દેવાઃ સવાસવાઃ ॥
ભયપ્રકંપિતાઃ સર્વે વિષ્ણું સ્તોતું પ્રચક્રમુઃ

નમો મત્સ્યકૂર્માદિનાનાસ્વરૂપૈઃ સદાભક્તકાર્યોદ્યતાયાઽર્તિહંત્રે ॥
વિધાત્રાદિસર્ગસ્થિતિધ્વંસકર્ત્રે ગદાશંખપદ્મારિહસ્તાય તેસ્તુ

રમા વલ્લભાયાઽસુરાણાં નિહંત્રે ભુજંગારિયાનાય પીતાંબરાય ॥
મખાદિક્રિયાપાકકર્ત્રે વિકર્ત્રે શરણ્યાય તસ્મૈ નતાઃ સ્મો નતાઃ સ્મઃ

નમો દૈત્યસંતાપિતામર્ત્યદુઃખાચલધ્વંસદંભોલયે વિષ્ણવે તે ॥
ભુજંગેશતલ્પેશયાયાર્કચંદ્રદ્વિનેત્રાય તસ્મૈ નતાઃ સ્મો નતાઃ સ્મઃ

॥ ॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
સંકષ્ટનાશનંનામ સ્તોત્રમેતત્પઠેન્નરઃ ॥
સ કદાચિન્ન સંકષ્ટૈઃ પીડ્યતે કૃપયા હરેઃ

ઇતિ દેવાઃ સ્તુતિં યાવત્કુર્વંતિ દનુજદ્વિષઃ ॥
તાવત્સુરાણામાપત્તિર્વિજ્ઞાતા વિષ્ણુના તદા

સહસોત્થાય દૈત્યારિઃ સક્રોધઃ ખિન્નમાનસઃ ॥
આરૂઢો ગરુડં વેગાલ્લક્ષ્મીં વચનમબ્રવીત્

॥ શ્રીભગવાનુવાચ ॥ ॥
જલંધરેણ તે ભ્રાત્રા દેવાનાં કદનં કૃતમ્ ॥
તૈરાહૂતો ગમિષ્યામિ યુદ્ધાયાદ્ય ત્વરાન્વિતઃ

॥ શ્રીરુવાચ ॥ ॥
અહં તે વલ્લભા નાથ ભક્ત્યા ચ યદિ સર્વદા ॥
તત્કથં તે મમ ભ્રાતા યુદ્ધે વધ્યઃ કૃપાનિધે

શ્રીભગવાનુવાચ ॥ ॥
રુદ્રાંશસંભવત્વાચ્ચ બ્રહ્મણો વચનાદપિ ॥
પ્રીત્યા ચ તવ નૈવાયં મમ વધ્યો જલંધરઃ

॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
ઇત્યુક્ત્વા ગરુડારૂઢઃ શંખચક્રગદાસિભૃત્ ॥
વિષ્ણુર્વેગાદ્યયૌ યોદ્ધું યત્ર દેવાઃ સ્તુવંતિ તે

અથાઽરુણાનુજાત્યુગ્રપક્ષવાતપ્રપીડિતાઃ ॥
વાત્યા વિમર્દિતા દૈત્યા બભ્રમુઃ ખે યથા ઘનાઃ

તતો જલંધરો દૃષ્ટ્વા દૈત્યાન્વાત્યાપ્રપીડિતાન્ ॥
ઉદ્વૃત્તનયનઃ ક્રોધાત્તતોવિષ્ણું સમભ્યયાત્

તતઃ સમભવદ્યુદ્ધં વિષ્ણુદૈત્યેંદ્રયોર્મહત્ ॥
આકાશં કુર્વતોર્બાણૈસ્તદા નિરવકાશવત્

વિષ્ણુર્દૈત્યસ્ય બાણૌઘૈર્ધ્વજં છત્રં ધનુર્હયાન્ ॥
ચિચ્છેદ તં ચ હૃદયે બાણેનૈકેન તાડયત્

તતો દૈત્યઃ સમુત્પત્ય ગદાપાણિસ્ત્વરાન્વિતઃ ॥
આહત્ય ગરુડં મૂર્ધ્નિ પાતયામાસ ભૂતલે

વિષ્ણુર્ગદાં સ્વખઙ્ગેન ચિચ્છેદ પ્રહસન્નિવ ॥
તાવત્સ હૃદયે વિષ્ણું જઘાન દૃઢમુષ્ટિના

તતસ્તૌ બાહુયુદ્ધેન યુયુધાતે મહાબલૌ ॥
બાહુભિર્મુષ્ટિભિશ્ચૈવ જાનુભિર્નાદયન્મહીમ્

એવં તૌ સુચિરં યુદ્ધં કૃત્વા વિષ્ણુઃ પ્રતાપવાન્ ॥
ઉવાચ દૈત્યરાજાનં મેઘગંભીરનિસ્વનઃ

॥ વિષ્ણુરુવાચ ॥ ॥
વરં વરય દૈત્યેંદ્ર પ્રીતોઽસ્મિ તવ વિક્રમાત્ ॥
અદેયમપિ તે દદ્મિ યત્તે મનસિ વર્તતે

॥
॥ જલંધર ઉવાચ ॥ ॥
યદિ ભાવુક તુષ્ટોઽસિ વરમેનં દદસ્વ મે ॥
મદ્ભગિન્યા સહાઽદ્ય ત્વં મદ્ગૃહે સગણો વસ

॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
તથેત્યુક્તા સ ભગવાન્સર્વદેવગણૈઃ સહ ॥
તદા જલંધરપુરમગમદ્રમયા સહ

જલંધરસ્તુ દેવાનામધિકારેષુ દાનવાન્ ॥
સ્થાપયિત્વા મહાબાહુઃ પુનરાગાન્મહીતલમ્

દેવગંધર્વસિદ્ધેષુ યત્કિંચિદ્રત્નસંયુતમ્ ॥
તદાત્મવશગં કૃત્વાઽતિષ્ઠત્સાગરનંદનઃ

પાતાલભુવને દૈત્યં નિશુંભં સ મહાબલમ્ ॥
સ્થાપયિત્વા સ શેષાદીનાનયદ્ભૂતલં બલી

દેવગંધર્વસિદ્ધાઽઽદ્યાન્સર્પરાક્ષસમાનુષાન્॥
સ્વપુરે નાગરાન્કૃત્વા શશાસ ભુવનત્રયમ્

એવં જલંધરઃ કૃત્વા દેવાન્સ્વવશવર્તિનઃ ॥
ધર્મેણ પાલયામાસ પ્રજાઃ પુત્રાનિવૌરસાન્

ન કશ્ચિદ્વ્યાધિતો નૈવ દુઃખી નૈવ કૃતસ્તથા ॥
ન દીનો દૃશ્યતે તસ્મિન્ધર્માદ્રાજ્યં પ્રશાસતિ

એવં મહીં શાસતિ દાનવેંદ્રે ધર્મેણ સમ્યક્ચ દિદૃક્ષયાઽહમ્ ॥
કદાચિદાગામથ તસ્ય લક્ષ્મીં વિલોકિતું શ્રીરમણં ચ સેવિતુમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે કાર્તિકમાસમાહાત્મ્યે જલંધરસભાયાં નારદાગમનંનામ ષોડશોઽધ્યાયઃ