સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 1.56

॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ બ્રહ્મેશં લિંગમુત્તમમ્ ॥
યસ્ય સ્મરણમાત્રેણ વાજપેયફલં ભવેત્

એકદા તુ પુરા પાર્થ સૃષ્ટિ કામેન બ્રહ્મણા ॥
તપઃ સુચરિતં ઘોરં સાર્ધવર્ષસહસ્રકમ્

તપસા તેન સન્તુષ્ટઃ પાર્વતીપતિશંકરઃ ॥
વરમસ્મૈ તતઃ પ્રાદાલ્લોકકર્ત્રે સ્વવાંછિતમ્

તતો હૃષ્ટઃ પ્રમુદિતઃ કૃતકૃત્યઃ પિતામહઃ ॥
જ્ઞાત્વા ક્ષેત્રસ્ય માહાત્મ્યં સ્વયં લિંગં ચકાર હ

ચખાન ચ સરઃ પુણ્યં નામ્ના બ્રહ્મસરઃ શુભમ ॥
મહીનગરકાત્પૂર્વે મહાપાતકનાશનમ્

અસ્ય તીરે મહાલિંગં સ્થાપયામાસ વૈ વિભુઃ ॥
તત્ર દેવઃ સ્વયં સાક્ષાદ્વિદ્યતે કિલ શંકરઃ ॥

પુષ્કરાદધિકં તીર્થં બ્રહ્મેશંનામ ફાલ્ગુન ॥
તત્ર સ્નાત્વા નરો ભક્ત્યા પિણ્ડદાનં સમાચરેત્

દાનં ચૈવ યથાશક્ત્યા કાર્તિક્યાં ચ વિશેષતઃ ॥
દેવં પ્રપૂજયેદ્ભક્ત્યા બ્રહ્મેશં હૃષ્ટમાનસઃ

પિતરસ્તસ્ય તુષ્યંતિ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્ ॥
પુષ્કરેષુ ચ યત્પુણ્યં કુરુક્ષેત્રે રવિગ્રહે

ગંગાદિપુણ્યતીર્થેષુ યત્ફલં પ્રાપ્યતે નરૈઃ ॥
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ તીર્થસ્યાસ્યાવગાહનાત્

મોક્ષલિંગસ્ય માહાત્મ્યં શૃણુ પાર્થ મહાદ્ભુતમ્ ॥
મયા સ્થાનહિતાર્થં ચ સમારાધ્ય મહેશ્વરમ્

સ્થાપિતં પ્રવરં લિંગં નામ્ના મોક્ષેશ્વરં હરમ્ ॥
દર્ભાગ્રેણ તતઃ પાર્થ કૂપં ખનિતવાનહમ્

પ્રસાદ્ય લોકકર્તારં બ્રહ્માણં પરમેષ્ઠિનમ્ ॥
કમણ્ડલોર્બ્રહ્મણશ્ચ સમાનીતા સરસ્વતી

કૂપેઽસ્મિન્મોક્ષનાથસ્ય લોકાનાં પ્રેતમુક્તયે ॥
કાર્તિકસ્ય તુ માસસ્ય શુક્લપક્ષે ચતુર્દશી

કૂપે સ્નાત્વા નરસ્તસ્યાં તિલપિણ્ડં સમાચરેત્ ॥
પ્રેતાનુદ્દિશ્ય નિયતં મોક્ષતીર્થફલં ભવેત્

કુલે ન જાયતે તસ્ય પ્રેતઃ પાર્થ ન સંશયઃ ॥
પ્રેતા મોક્ષં પ્રગચ્છન્તિ તીર્થસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ

જયાદિત્યકૂપવરે નરઃ સ્નાત્વા પ્રયત્નતઃ ॥
ગર્ભેશ્વરં નમસ્કૃત્ય ન સ ગર્ભેષુ મજ્જતિ

ઇદં મયા પાર્થ તવ પ્રણીતં ગુપ્તસ્ય ક્ષેત્રસ્ય સમાસયોગાત્ ॥
માહાત્મ્યમેતત્સકલં શૃણોતિ યઃ સ્યાદ્વિશુદ્ધઃ કિમુ વચ્મિ ભૂયઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વરખંડે કૌમારિકાખંડે બ્રહ્મેશ્વરમોક્ષેશ્વર ગર્ભશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ષટ્પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ