સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 1.53

॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
અથાન્યત્સંપ્રવક્ષ્યામિ શાલામાહાત્મ્ય મુત્તમમ્ ॥
સંસ્થાપિતે પુરા સ્થાને પ્રોક્તોહં દ્વિજપુંગવૈઃ

સ્થાનસ્ય રક્ષણાર્થાય ઉપાયં કુરુ સુવ્રત ॥
તતો મયા પ્રતિજ્ઞાતં કરિષ્યે સ્થાન રક્ષણમ્

આરાધિતા મયા પશ્ચાદ્બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ ॥
ત્રયસ્ત્વેકાગ્રચિત્તેન તતસ્તુષ્ટાઃ સુરોત્તમાઃ

સમાગમ્યાથ માં પ્રોચુર્નારદ વ્રિયતાં વરઃ ॥
પ્રોક્તં તાનાર્ચ્ય ચ મયા ક્રિયતાં સ્થાનરક્ષણમ્

અયમેવ વરો મહ્યં દેયો દેવૈઃ સુતોષિતૈઃ ॥
સ્થાનલોપો યથા ન સ્યાદ્યથા કીર્તિર્ભવેન્મમ

એવમસ્ત્વિતિ દેવેશૈઃ પ્રતિજ્ઞાતં તદા મુને ॥
સ્વાંશેન પ્રકરિપ્યામ દ્વિજાનાં તવ રક્ષણમ્

એવમુક્ત્વા કલા મુક્તા દેવૈસ્ત્રિપુરુષૈઃ સ્વયમ્ ॥
અંતર્ધાનં તતઃ પ્રાપ્તાઃ સર્વેઽપિ સુરસત્તમાઃ

તતો મયા દ્વિજૈઃ સાર્ધં શાલાગ્રે સ્થાનરક્ષણમ્ ॥
સ્થાપિતાશ્ચ પૃથગ્દેવાસ્ત્રયસ્ત્રિભુવનેશ્વરાઃ

પીડ્યમાના યદા વિપ્રાઃ કેનાપિ ચ ભવંતિ હિ ॥
પૂર્વાહ્ને ચાપિ ઋગ્વેદં મધ્યાહ્ને ચ યજૂં ષ્યથ

યામે તૃતીયે સામાનિ તારસ્વરમધીત્ય ચ ॥
શાપં યસ્ય પ્રદાસ્યંતિ શાલાગ્રે ભૃશરોષિતાઃ

સપ્તાહાદ્વર્ષમધ્યાદ્વા ત્રિવર્ષાદ્ભસ્મતાં વ્રજેત્ ॥
પ્રતિજ્ઞાતા સ્થાનરક્ષા યદિ વો નારદાગ્રતઃ

સત્યેન તેન નો વૈરી ભસ્મીભવતુ હ ક્ષણાત્ ॥
અનેન શાપ મંત્રેણ ભસ્મીભવતિ નિશ્ચિતમ્

શાલાં ત્રિપુરુષાં તત્ર યઃ પશ્યતિ દિનેદિને ॥
અર્ચયેત્તોષયેચ્ચાસૌ સ્વર્ગલોકે મહીયતે

ઇતિ ત્રિપુરુષશાલામાહાત્મ્યમ્ ॥ ॥
નારદ ઉવાચ ॥ ॥
અથાન્યત્સંપ્રવક્ષ્યામિ મદીયસરસો મહત્

માહાત્મ્યમતુલં પાર્થ દેવાનામપિ દુર્લભમ્ ॥
મયા પૂર્વં સરઃ ખાતં દર્ભાંકુરશલાકયા

મૃત્તિકા તામ્રપાત્રેણ ત્યક્તા બાહ્યે તતઃ સ્વયમ્ ॥
સર્વેષામેવ તીર્થાનામાહૃત્યોદક મુત્તમમ્

તત્તત્ર સરસિ ક્ષિપ્તં તેન સંપૂરિતં સરઃ ॥
આશ્વિને માસિ સંપ્રાપ્તે ભાનુવારે નરઃ શુચિઃ

શ્રાદ્ધં યઃ કુરુતે તત્ર સ્નાત્વા દાનં વિશેષતઃ ॥
પિતરસ્તસ્ય તૃપ્યંતિ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

નારદીયં સરો હ્યેતદ્વિખ્યાત જગતીતલે ॥
મહતા પુણ્યયોગેન દેવૈરપિ હિ લભ્યતે

યદત્ર દીયતે દાનં હૂયતે યચ્ચ પાવકે ॥
સર્વં તદક્ષયં વિદ્યાજ્જપાનશનસાધનાત્

નારદીયે સરઃશ્રેષ્ઠે સ્નાત્વા યો નારદેશ્વ રમ્ ॥
પૂજયેચ્છ્રદ્ધયા મર્ત્યઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

અત્ર તીર્થે પુરા પાર્થ સર્વનાગૈસ્તપઃ કૃતમ્ ॥
કદ્રૂશાપસ્ય મોક્ષાર્થમાત્મનો હિતકા મ્યયા

તતઃ સિદ્ધિં પરાં પ્રાપ્તા એતર્ત્તાર્થપ્રભાવતઃ ॥
તતો નાગેશ્વરં લિંગં સ્થાપયામાસુરૂર્જિતમ્

નારદાદુત્તરે ભાગે સર્વે નાગાઃ પ્રહર્ષિતાઃ ॥
નારદીયે સરઃશ્રેષ્ઠે યઃ સ્નાત્વા પૂજયેદ્ધરમ્

નાગેશ્વરં મહાભક્ત્યા તસ્ય પુણ્યમનન્તકમ્ ॥
તેષાં સર્પભયં નાસ્તિ નાગાનાં વચનં યથા

ઇતિ નારદીયસરોમાહાત્મ્યમ્ ॥
॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
અપરદ્વારકાનામ દેવી ચાત્રાસ્તિ પાંડવ

સા ચ બ્રહ્માંડદ્વારે વૈ સદૈવ વિહિતાલયા ॥
ચતુર્વિંશતિકોટીભિર્દેવીભિઃ પરિરક્ષિતા

તતો દીર્ઘં તપસ્તપ્ત્વા મયાનીતાત્ર તોષિતા ॥
અપરસ્મિંસ્તતો દ્વારે સ્થા પિતા પરમેશ્વરી

પૂર્વસ્મિન્નગરદ્વારે સ્થાપિતા દ્વારવાસિની ॥
નવમી ચૈત્રમાસસ્ય કૃષ્ણપક્ષે ભવેત્તુ યા

કુણ્ડે સ્નાનં નરઃ કૃત્વા તાં ચ દેવીં પ્રપૂજયેત્ ॥
બલિબાકુલનૈવેદ્યૈર્ગન્ધધૂપાદિપૂજનૈઃ

સપ્તજન્મકૃતં પાપં નાશમાયાતિ તત્ક્ષણાત્ ॥
યાન્યાન્પ્રાર્થયતે કામાંસ્તાંસ્તાના પ્નોતિ માનવઃ

વન્ધ્યા ચ લભતે પુત્રં સ્નાનમાત્રેણ તત્ર વૈ ॥
નવમ્યાં ચૈત્રમાસસ્ય પુષ્પધૂપાર્ઘ્યપૂજયા

વિઘ્નાનિ નાશયેદ્દેવી સર્વ સિદ્ધિં પ્રયચ્છતિ ॥
ભક્તાનાં તત્ક્ષણાદેવ સત્યમેતન્ન સંશયઃ

ઉત્તરદ્વારકાં ચાપિ પૂજ્યૈવં વિધિવન્નરઃ ॥
એતદેવ ફલં સોપિ પ્રાપ્નુયાન્માન વોત્તમઃ

પૂર્વદ્વારે તુ વૈ દેવી યા સ્થિતા દ્વારવાસિની ॥
તસ્યાઃ પૂજનમાત્રેણ પ્રાપ્નુયાદ્વાંછિતં ફલમ્

આશ્વિને માસિ સંપ્રાપ્તે નવ રાત્રે વિશેષતઃ ॥
ઉપોષ્ય નવરાત્રં ચ સ્નાત્વા કુણ્ડે સમાહિતઃ

પૂજયેદ્દેવતાં ભક્ત્યા પુષ્પધૂપાન્નતર્પણૈઃ ॥
અપુત્રો લભતે પુત્રાન્નિર્ધનો લભતે ધનમ્

વન્ધ્યા પ્રસૂયતે પાર્થ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વર ખણ્ડે કૌમારિકાખંડે કોટિતીર્થાદિમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ત્રિપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ

।