સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 1.2.14

॥ નંદિકેશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
સોઽપિ બ્રહ્માણમુદ્વીક્ષ્ય તાવતા દ્વિગુણં સ્મયન્ ॥
નાગ્રં દૃષ્ટમનેનેતિ નિશ્ચિકાય વિવેકવાન્

અનુગ્રહીતું માં મુગ્ધં હંતું ચાસ્ય વિધેર્મદમ્॥
દેવદેવઃ સ એવાલં ભૂતભર્તેત્યમન્યત

મૂલસંદર્શનાશક્ત્યા તેજઃસ્તંમ્ભસ્ય મે મદઃ ॥
વ્યપેત એવ મન્યેઽદ્ય યદ્ભક્તિસ્ત્ર્યંબકેઽજનિ

સ્તૂયતે વીતગર્વત્વાત્સ ઇદાનીં મહેશ્વરઃ ॥
યસ્ય દક્ષિણવામાભ્યામંગાભ્યાં નૌ સમુદ્ભવૌ

અદ્યાપ્યવીતગર્વત્વાલ્લબ્ધ્વાસૌ કૂટસાક્ષિણમ્ ॥
હિરણ્યગર્ભો મામેવમતિસંધાતુમિચ્છતિ ॥

તદદ્ય સકલસ્યાપિ દુઃખસ્યાપનયે ક્ષમઃ ॥
સ એવ શરણત્વેન પ્રાપ્તવ્યઃ શંકરો મયા

તથા કૃતાપરાધસ્ય કૃતઘ્નસ્ય ગુરુદ્રુહઃ ॥
તમૃતે રક્ષિતા કોઽન્યસ્તમેવ સ્તૌમિ શંકરમ્

॥ વિષ્ણુરુવાચ ॥ ॥
જય પૃધ્વીમયાકાર જય ચાપોમયાકૃતે ॥
જય પ્રભાકરાકાર જયામૃતકરાકૃતે

જય વૈશ્વાનરાકાર જય ગન્ધવહાકૃતે ॥
જય હોતૃમયાકાર જયાકાશમયાકૃતે

રક્ષ માં ત્રિગુણાતીત રક્ષ માં કાલવિગ્રહ ॥
રક્ષ મામક્ષયૈશ્વર્ય રક્ષ માં કરુણાકર

સ્રષ્ટા ત્વં સર્વજગતાં રક્ષિતા સર્વદેહિનામ્ ॥
હર્તા ચ સર્વભૂતાનાં ત્વાં વિનૈવાસ્તિ કોઽપરઃ

અણૂનામપ્યણીયાંસ્ત્વં મહાંસ્ત્વં મહતામપિ ॥
અન્તર્બહિસ્ત્વમેવૈતજ્જગદાક્રમ્ય વર્તસે

નિગમાસ્તવ નિશ્વાસા વિશ્વં તે શિલ્પવૈભવમ્ ॥
સ ત્વં ત્વદીય એવાસિ જ્ઞાનમાત્મા તવ પ્રભો

અમરા દાનવા દૈત્યાઃ સિદ્ધા વિદ્યાધરા નરાઃ ॥
પ્રાણિનઃ પક્ષિણઃ શૈલાઃ શિખિનોઽપિ ત્વમેવ હિ

સ્વર્ગસ્ત્વમપવર્ગસ્ત્વં ત્વમોંકારસ્ત્વમધ્વરઃ ॥
ત્વં યોગસ્ત્વં પરા સંવિત્કિં ત્વં ન ભવસીશ્વર

ત્વમાદિર્મધ્યમંતશ્ચ તસ્થુષાં જગ્મુષામપિ ॥
કાલસ્વરૂપતાં પ્રાપ્ય કલયસ્યખિલં જગત્

પરેશઃ પરતઃ શાસ્તા સર્વાનુગ્રાહકઃ શિવઃ ॥
સ એષ મે કથંકારં સાક્ષાદ્ભવતિ ધૂર્જટિઃ

યં દૃષ્ટ્વા શરણં પ્રાપ્તો નિઃશ્રેયસમવાપ્નુયાત્ ॥
અથ વા સ્તૌમિ તદ્ધામ જાતમાત્રં યથામિતિ

તચ્છ્રુત્વૈષ કૃપાં કુર્યાદવશ્યં સર્વતઃ શ્રુતિઃ ॥
ઇતિ નિશ્ચિત્ય વૈકુંઠઃ સ્તોતું સમુપચક્રમે

તમેવ તૈજસં સ્તંભં પ્રણમ્ય પરમેશ્વરમ્ ॥
આદિમધ્યાંતરહિતં મત્વા તં જગદીશ્વરમ્ ॥
હઠાત્તેન વિરંચેન વાર્યમાણોપિ સસ્મિતમ્

॥ શ્રીવિષ્ણુરુવાચ ॥ ॥
જય દેવ મહાદેવ વામદેવ વૃષધ્વજ ॥
કાલાંતક ક્રતુધ્વંસિન્નીલકંઠેંદુશેખર

જય શંભો શિવેશાન શર્વ ત્ર્યંબક ધૂર્જટે ॥
સ્મરવૈરિન્પુરારાતે સ્થાણો ભવ મહેશ્વર

જયેશ ખંડપરશો શૂલિન્પશુપતે હર ॥
સર્વજ્ઞ ભર્ગ ભૂતેશ કપાલિન્નીલલોહિત

જય રુદ્ર મખારાતે પિનાકિન્પ્રમથાધિપ ॥
ગંગાધર વ્યોમકેશ ગિરીશ પરમેશ્વર

જય ભીમ મૃગવ્યાધ કૃત્તિવાસઃ કૃપાનિધે ॥
કૃશાનુરેતઃ કૈલાસે નિત્યમેવ હિ વર્તસે

ત્વદાજ્ઞયા મરુદ્રાતિ ફણી વહતિ ભૂભરમ્ ॥
દીપ્યતઃ સૂર્યશશિનૌ બ્રહ્માંડં પ્લવતેંઽબુધૌ

જ્યોતીંષિ સંચરંતે ખે સર્વં ત્વચ્છાસનાત્પ્રભો ॥
અહં બ્રહ્મા ચ જગતાં સર્ગસંત્રાણયોરલમ્

વિધાય કલ્પસે પુષ્ટ્યૈ સૂતે સસ્યાનિ મેદિની ॥
નાક્રામંત્યવ્યયઃ સીમાં યચ્ચ ત્વન્મહિરેવ સઃ

અણિમાદિમહાસિદ્ધિનિઃસાધારણવૈભવઃ ॥
કથં ત્વામમરૈરન્યૈરુપેક્ષે સમભિષ્ટુતમ્

વિશુક્ત્વે વિસ્મરામસ્ત્વાં સ્મરામઃ સંકટેપિ ચ ॥
ન રોષો જાતુ ભક્તેષુ પ્રસાદઃ સર્વદૈવ તે

યદા વિધિત્સેર્ભક્તિં ત્વં યદા ચ પ્રાવૃણોષિ તામ્ ॥
મોહબોધૌ તદા પુંસાં કલ્પેતે બંધમોક્ષયોઃ

ઇતિ સ્તુતસ્સાંજલિબદ્ધપાણિના પતિઃ પશૂનામથ ચક્રપાણિના ॥
કૃતાપહાસે ચ સરોજસંભવે મદોદ્ધતે પ્રાદુરભૂદ્દયાનિધિઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વરખણ્ડેઽરુણાચલમાહાત્મ્ય ઉત્તરાર્ધે શંકરપ્રાદુર્ભાવવર્ણનંનામ ચતુર્દશોઽધ્યાયઃ