શિવપુરાણ · અધ્યાય 7.2.31

ઓં ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે સપ્તમ્યાં વાયવીયસંહિતાયામુત્તરખણ્ડે શૈવાનાં કામ્યકવર્ણનં નામ ત્રિંશો ઽધ્યાયઃ
છપ્તેર્ 31
ઉપમન્યુરુવાચ
સ્તોત્રં વક્ષ્યામિ તે કૃષ્ણ પઞ્ચાવરણમાર્ગતઃ
યોગેશ્વરમિદં પુણ્યં કર્મ યેન સમાપ્યતે

જય જય જગદેકનાથ શંભો પ્રકૃતિમનોહર નિત્યચિત્સ્વભાવ
અતિગતકલુષપ્રપઞ્ચવાચામપિ મનસાં પદવીમતીતતત્ત્વમ્

સ્વભાવનિર્મલાભોગ જય સુન્દરચેષ્ટિત
સ્વાત્મતુલ્યમહાશક્તે જય શુદ્ધગુણાર્ણવ

અનન્તકાંતિસંપન્ન જયાસદૃશવિગ્રહ
અતર્ક્યમહિમાધાર જયાનાકુલમંગલ

નિરંજન નિરાધાર જય નિષ્કારણોદય
નિરન્તરપરાનન્દ જય નિર્વૃતિકારણ

જયાતિપરમૈશ્વર્ય જયાતિકરુણાસ્પદ
જય સ્વતંત્રસર્વસ્વ જયાસદૃશવૈભવ

જયાવૃતમહાવિશ્વ જયાનાવૃત કેનચિત્
જયોત્તર સમસ્તસ્ય જયાત્યન્તનિરુત્તર

જયાદ્ભુત જયાક્ષુદ્ર જયાક્ષત જયાવ્યય
જયામેય જયામાય જયાભાવ જયામલ

મહાભુજ મહાસાર મહાગુણ મહાકથ
મહાબલ મહામાય મહારસ મહારથ

નમઃ પરમદેવાય નમઃ પરમહેતવે
નમશ્શિવાય શાંતાય નમશ્શિવતરાય તે

ત્વદધીનમિદં કૃત્સ્નં જગદ્ધિ સસુરાસુરમ્

અતસ્ત્વદ્વિહિતામાજ્ઞાં ક્ષમતે કો ઽતિવર્તિતુમ્

અયં પુનર્જનો નિત્યં ભવદેકસમાશ્રયઃ
ભવાનતો ઽનુગૃહ્યાસ્મૈ પ્રાર્થિતં સંપ્રયચ્છતુ

જયાંબિકે જગન્માતર્જય સર્વજગન્મયિ
જયાનવધિકૈશ્વર્યે જયાનુપમવિગ્રહે

જય વાઙ્મનસાતીતે જયાચિદ્ધ્વાંતભંજિકે
જય જન્મજરાહીને જય કાલોત્તરોત્તરે

જયાનેકવિધાનસ્થે જય વિશ્વેશ્વરપ્રિયે
જય વિશ્વસુરારાધ્યે જય વિશ્વવિજૃંભિણિ

જય મંગલદિવ્યાંગિ જય મંગલદીપિકે
જય મંગલચારિત્રે જય મંગલદાયિનિ

નમઃ પરમકલ્યાણગુણસંચયમૂર્તયે
ત્વત્તઃ ખલુ સમુત્પન્નં જગત્ત્વય્યેવ લીયતે

582બ્
ત્વદ્વિનાતઃ ફલં દાતુમીશ્વરોપિ ન શક્નુયાત્
જન્મપ્રભૃતિ દેવેશિ જનોયં ત્વદુપાશ્રિતઃ

અતો ઽસ્ય તવ ભક્તસ્ય નિર્વર્તય મનોરથમ્
પઞ્ચવક્ત્રો દશભુજઃ શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભઃ

વર્ણબ્રહ્મકલાદેહો દેવસ્સકલનિષ્કલઃ
શિવભક્તિસમારૂઢઃ શાંત્યતીતસ્સદાશિવઃ
ભક્ત્યા મયાર્ચિતો મહ્યં પ્રાર્થિતં શં પ્રયચ્છતુ

સદાશિવાંકમારૂઢા શક્તિરિચ્છા શિવાહ્વયા
જનની સર્વલોકાનાં પ્રયચ્છતુ મનોરથમ્

શિવયોર્દયિતા પુત્રૌ દેવૌ હેરંબષણ્મુખૌ
શિવાનુભાવૌ સર્વજ્ઞૌ શિવજ્ઞાનામૃતાશિનૌ

તૃપ્તૌ પરસ્પરં સ્નિગ્ધૌ શિવાભ્યાં નિત્યસત્કૃતૌ
સત્કૃતૌ ચ સદા દેવૌ બ્રહ્માદ્યૈસ્ત્રિદશૈરપિ

સર્વલોકપરિત્રાણં કર્તુમભ્યુદિતૌ સદા
સ્વેચ્છાવતારં કુર્વંતૌ સ્વાંશભેદૈરનેકશઃ

તાવિમૌ શિવયોઃ પાર્શ્વે નિત્યમિત્થં મયાર્ચિતૌ
તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય પ્રાર્થિતં મે પ્રયચ્છતામ્

શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશમીશાનાખ્યં સદાશિવમ્
મૂર્ધાભિમાનિની મૂર્તિઃ શિવસ્ય પરમાત્મનઃ

શિવાર્ચનરતં શાંતં શાંત્યતીતં મખાસ્થિતમ્
પઞ્ચાક્ષરાંતિમં બીજં કલાભિઃ પઞ્ચભિર્યુતમ્

પ્રથમાવરણે પૂર્વં શક્ત્યા સહ સમર્ચિતમ્
પવિત્રં પરમં બ્રહ્મ પ્રાર્થિતં મે પ્રયચ્છતુ

બાલસૂર્યપ્રતીકાશં પુરુષાખ્યં પુરાતનમ્
પૂર્વવક્ત્રાભિમાનં ચ શિવસ્ય પરમેષ્ઠિનઃ

શાંત્યાત્મકં મરુત્સંસ્થં શમ્ભોઃ પાદાર્ચને રતમ્
પ્રથમં શિવબીજેષુ કલાસુ ચ ચતુષ્કલમ્

પૂર્વભાગે મયા ભક્ત્યા શક્ત્યા સહ સમર્ચિતમ્
પવિત્રં પરમં બ્રહ્મ પ્રાર્થિતં મે પ્રયચ્છતુ

અઞ્જનાદિપ્રતીકાશમઘોરં ઘોરવિગ્રહમ્
દેવસ્ય દક્ષિણં વક્ત્રં દેવદેવપદાર્ચકમ્

વિદ્યાપાદં સમારૂઢં વહ્નિમણ્ડલમધ્યગમ્
દ્વિતીયં શિવબીજેષુ કલાસ્વષ્ટકલાન્વિતમ્

શંભોર્દક્ષિણદિગ્ભાગે શક્ત્યા સહ સમર્ચિતમ્
પવિત્રં મધ્યમં બ્રહ્મ પ્રાર્થિતં મે પ્રયચ્છતુ

કુંકુમક્ષોદસંકાશં વામાખ્યં વરવેષધૃક્
વક્ત્રમુત્તરમીશસ્ય પ્રતિષ્ઠાયાં પ્રતિષ્ઠિતમ્

વારિમંડલમધ્યસ્થં મહાદેવાર્ચને રતમ્
તુરીયં શિવબીજેષુ ત્રયોદશકલાન્વિતમ્

દેવસ્યોત્તરદિગ્ભાગે શક્ત્યા સહ સમર્ચિતમ્
પવિત્રં પરમં બ્રહ્મ પ્રાર્થિતં મે પ્રયચ્છતુ

શંખકુંદેંદુધવલં સંધ્યાખ્યં સૌમ્યલક્ષણમ્
શિવસ્ય પશ્ચિમં વક્ત્રં શિવપાદાર્ચને રતમ્

નિવૃત્તિપદનિષ્ઠં ચ પૃથિવ્યાં સમવસ્થિતમ્
તૃતીયં શિવબીજેષુ કલાભિશ્ચાષ્ટભિર્યુતમ્

583અ
દેવસ્ય પશ્ચિમે ભાગે શક્ત્યા સહ સમર્ચિતમ્
પવિત્રં પરમં બ્રહ્મ પ્રાર્થિતં મે પ્રયચ્છતુ

શિવસ્ય તુ શિવાયાશ્ચ હૃન્મૂર્તિશિવભાવિતે
તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય તે મે કામં પ્રયચ્છતામ્

શિવસ્ય ચ શિવાયાશ્ચ શિખામૂર્તિશિવાશ્રિતે
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં તે મે કામં પ્રયચ્છતામ્

શિવસ્ય ચ શિવાયાશ્ચ વર્મણા શિવભાવિતે
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં તે મે કામં પ્રયચ્છતામ્

શિવસ્ય ચ શિવાયાશ્ચ નેત્રમૂર્તિશિવાશ્રિતે
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં તે મે કામં પ્રયચ્છતામ્

અસ્ત્રમૂર્તી ચ શિવયોર્નિત્યમર્ચનતત્પરે
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં તે મે કામં પ્રયચ્છતામ્

વામૌ જ્યેષ્ઠસ્તથા રુદ્રઃ કાલો વિકરણસ્તથા
બલો વિકરણશ્ચૈવ બલપ્રમથનઃ પરઃ

સર્વભૂતસ્ય દમનસ્તાદૃશાશ્ચાષ્ટશક્તયઃ
પ્રાર્થિતં મે પ્રયચ્છંતુ શિવયોરેવ શાસનાત્

અથાનંતશ્ચ સૂક્ષ્મશ્ચ શિવશ્ચાપ્યેકનેત્રકઃ
એક રુદ્રાખ્યમર્તિશ્ચ શ્રીકણ્ઠશ્ચ શિખંડકઃ

તથાષ્ટૌ શક્તયસ્તેષાં દ્વિતીયાવરણે ઽર્ચિતાઃ
તે મે કામં પ્રયચ્છંતુ શિવયોરેવ શાસનાત્

ભવાદ્યા મૂર્તયશ્ચાષ્ટૌ તાસામપિ ચ શક્તયઃ
મહાદેવાદયશ્ચાન્યે તથૈકાદશમૂર્તયઃ

શક્તિભિસ્સહિતાસ્સર્વે તૃતીયાવરણે સ્થિતાઃ
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં દિશંતુ ફલમીપ્સિતમ્

વૃક્ષરાજો મહાતેજા મહામેઘસમસ્વનઃ
મેરુમંદરકૈલાસહિમાદ્રિશિખરોપમઃ

સિતાભ્રશિખરાકારઃ કકુદા પરિશોભિતઃ
મહાભોગીંદ્રકલ્પેન વાલેન ચ વિરાજિતઃ

રક્તાસ્યશૃંગચરણૌ રક્તપ્રાયવિલોચનઃ
પીવરોન્નતસર્વાંગસ્સુચારુગમનોજ્જ્વલઃ

પ્રશસ્તલક્ષણઃ શ્રીમાન્પ્રજ્વલન્મણિભૂષણઃ
શિવપ્રિયઃ શિવાસક્તઃ શિવયોર્ધ્વજવાહનઃ

તથા તચ્ચરણન્યાસપાવિતાપરવિગ્રહઃ
ગોરાજપુરુષઃ શ્રીમાઞ્છ્રીમચ્છૂલવરાયુધઃ
તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સ મે કામં પ્રયચ્છતુ

નન્દીશ્વરો મહાતેજા નગેન્દ્રતનયાત્મજઃ
સનારાયણકૈર્દેવૈર્નિત્યમભ્યર્ચ્ય વંદિતઃ

શર્વસ્યાંતઃપુરદ્વારિ સાર્ધં પરિજનૈઃ સ્થિતઃ
સર્વેશ્વરસમપ્રખ્યસ્સર્વાસુરવિમર્દનઃ

સર્વેષાં શિવધર્માણામધ્યક્ષત્વે ઽભિષેચિતઃ
શિવપ્રિયશ્શિવાસક્તશ્શ્રીમચ્છૂલવરાયુધઃ

શિવાશ્રિતેષુ સંસક્તસ્ત્વનુરક્તશ્ચ તૈરપિ
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે કામં પ્રયચ્છતુ

મહાકાલો મહાબાહુર્મહાદેવ ઇવાપરઃ
583બ્
મહાદેવાશ્રિતાનાં 1 તુ નિત્યમેવાભિરક્ષતુ

શિવપ્રિયઃ શિવાસક્તશ્શિવયોરર્ચકસ્સદા
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞઃ શાસ્તા વિષ્નોઃ પરા તનુઃ
મહામોહાત્મતનયો મધુમાંસાસવપ્રિયઃ
તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સ મે કામં પ્રયચ્છતુ

બ્રહ્માણી ચૈવ માહેશી કૌમારી વૈષ્ણવી તથા
વારાહી ચૈવ માહેંદ્રી ચામુંડા ચંડવિક્રમા

એતા વૈ માતરઃ સપ્ત સર્વલોકસ્ય માતરઃ
પ્રાર્થિતં મે પ્રયચ્છંતુ પરમેશ્વરશાસનાત્

મત્તમાતંગવદનો ગંગોમાશંકરાત્મજઃ
આકાશદેહો દિગ્બાહુસ્સોમસૂર્યાગ્નિલોચનઃ

ઐરાવતાદિભિર્દિવ્યૈર્દિગ્ગજૈર્નિત્યમર્ચિતઃ
શિવજ્ઞાનમદોદ્ભિન્નર્સ્ત્રિદશાનામવિઘ્નકૃત્

વિઘ્નકૃચ્ચાસુરાદીનાં વિઘ્નેશઃ શિવભાવિતઃ
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

ષણ્મુખશ્શિવસમ્ભૂતઃ શક્તિવજ્રધરઃ પ્રભુઃ
અગ્નેશ્ચ તનયો દેવો હ્યપર્ણાતનયઃ પુનઃ

ગંગાયાશ્ચ ગણાંબાયાઃ કૃત્તિકાનાં તથૈવ ચ
વિશાખેન ચ શાખેન નૈગમેયેન ચાવૃતઃ

ઇંદ્રજિચ્ચંદ્રસેનાનીસ્તારકાસુરજિત્તથા
શૈલાનાં મેરુમુખ્યાનાં વેધકશ્ચ સ્વતેજસા

તપ્તચામીકરપ્રખ્યઃ શતપત્રદલેક્ષણઃ
કુમારસ્સુકુમારાણાં રૂપોદાહરણં મહત્

શિવપ્રિયઃ શિવાસક્તઃ શિવપદાર્ચકસ્સદા
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

જ્યેષ્ઠા વરિષ્ઠા વરદા શિવયોર્યજનેરતા
તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સા મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

ત્રૈલોક્યવંદિતા સાક્ષાદુલ્કાકારા ગણાંબિકા
જગત્સૃષ્ટિવિવૃદ્ધ્યર્થં બ્રહ્મણા ઽભ્યર્થિતા શિવાત્

શિવાયાઃ પ્રવિભક્તાયા ભ્રુવોરન્તરનિસ્સૃતાઃ
દક્ષાયણી સતી મેના તથા હૈમવતી હ્યુમા

કૌશિક્યાશ્ચૈવ જનની ભદ્રકાલ્યાસ્તથૈવ ચ
અપર્ણાયાશ્ચ જનની પાટલાયાસ્તથૈવ ચ

શિવાર્ચનરતા નિત્યં રુદ્રાણી રુદ્રવલ્લભા
સત્કૃટ્ય શિવયોરાજ્ઞાં સા મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

ચંડઃ સર્વગણેશાનઃ શંભોર્વદનસંભવઃ
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

પિંગલો ગણપઃ શ્રીમાઞ્છિવાસક્તઃ શિવપ્રિયઃ
આજ્ઞયા શિવયોરેવ સ મે કામં પ્રયચ્છતુ

ભૃંગીશો નામ ગણપઃ શિવરાધનતત્પરઃ
1 સમ્બન્ધસામાન્યવિવક્ષયા કર્મણિ પષ્ઠી
584અ
પ્રયચ્છતુ સ મે કામં પત્યુરાજ્ઞા પુરઃસરમ્

વીરભદ્રો મહાતેજા હિમકુંદેંદુસન્નિભઃ
ભદ્રકાલીપ્રિયો નિત્યં માત્ઃણાં ચાભિરક્ષિતા

યજ્ઞસ્ય ચ શિરોહર્તા દક્ષસ્ય ચ દુરાત્મનઃ
ઉપેંદ્રેંદ્રયમાદીનાં દેવાનામંગતક્ષકઃ

શિવસ્યાનુચરઃ શ્રીમાઞ્છિવશાસનપાલકઃ
શિવયોઃ શાસનાદેવ સ મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

સરસ્વતી મહેશસ્ય વાક્સરોજસમુદ્ભવા
શિવયોઃ પૂજને સક્તા સ મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

વિષ્ણોર્વક્ષઃસ્થિતા લક્ષ્મીઃ શિવયોઃ પૂજને રતા
શિવયોઃ શાસનાદેવ સા મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

મહામોટી મહાદેવ્યાઃ પાદપૂજાપરાયણા
તસ્યા એવ નિયોગેન સા મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

કૌશિકી સિંહમારૂઢા પાર્વત્યાઃ પરમા સુતા
વિષ્ણોર્નિદ્રામહામાયા મહામહિષમર્દિની

નિશંભશુંભસંહત્રી મધુમાંસાસવપ્રિયા
સત્કૃત્ય શાસનં માતુસ્સા મે દિશતુ કાંક્ષિતમ્

રુદ્રા રુદ્રસમપ્રખ્યાઃ પ્રથમાઃ પ્રથિતૌજસઃ
ભૂતાખ્યાશ્ચ મહાવીર્યા મહાદેવસમપ્રભાઃ

નિત્યમુક્તા નિરુપમા નિર્દ્વન્દ્વા નિરુપપ્લવાઃ
સશક્તયસ્સાનુચરાસ્સર્વલોકનમસ્કૃતાઃ

સર્વેષામેવ લોકાનાં સૃષ્ટિસંહરણક્ષમાઃ
પરસ્પરાનુરક્તાશ્ચ પરસ્પરમનુવ્રતાઃ

પરસ્પરમતિસ્નિગ્ધાઃ પરસ્પરનમસ્કૃતાઃ
શિવપ્રિયતમા નિત્યં શિવલક્ષણલક્ષિતાઃ

સૌમ્યાધારાસ્તથા મિશ્રાશ્ચાંતરાલદ્વયાત્મિકાઃ
વિરૂપાશ્ચ સુરૂપાશ્ચ નાનારૂપધરાસ્તથા

સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં તે મે કામં દિશંતુ વૈ
દેવ્યા પ્રિયસખીવર્ગો દેવીલક્ષણલક્ષિતઃ

સહિતો રુદ્રકન્યાભિઃ શક્તિભિશ્ચાપ્યનેકશઃ
તૃતીયાવરણે શંભોર્ભક્ત્યા નિત્યં સમર્ચિતઃ

સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ મંગલમ્
દિવાકરો મહેશસ્ય મૂર્તિર્દીપ્તિસુમંડલઃ

નિર્ગુણો ગુણસંકીર્ણસ્તથૈવ ગુણકેવલઃ
અવિકારાત્મકશ્ચાદ્ય એકસ્સામાન્યવિક્રિયઃ

અસાધારણકર્મા ચ સૃષ્ટિસ્થિતિલયક્રમાત્
એવં ત્રિધા ચતુર્ધા ચ વિભક્તાઃ પઞ્ચધા પુનઃ

ચતુર્થાવરણે શંભોઃ પૂજિતશ્ચાનુગૈઃ સહ
શિવપ્રિયઃ શિવાસક્તઃ શિવપાદાર્ચને રતઃ

સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ મંગલમ્
દિવાકરષડંગાનિ દીપ્તાદ્યાશ્ચાષ્ટશક્તયઃ

આદિત્યો ભાસ્કરો ભાનૂ રવિશ્ચેત્યનુપૂર્વશઃ
અર્કો બ્રહ્મા તથા રુદ્રો વિષ્નુશ્ચાદિત્યમૂર્તયઃ

વિસ્તરાસુતરાબોધિન્યાપ્યાયિન્યપરાઃ પુનઃ
584બ્
ઉષા પ્રભા તથા પ્રાજ્ઞા સંધ્યા ચેત્યપિ શક્તયઃ

સોમાદિકેતુપર્યંતા ગ્રહાશ્ચ શિવભાવિતાઃ
શિવયોરાજ્ઞયાનુન્ના મંગલં પ્રદિશંતુ મે

અથવા દ્વાદશાદિત્યાસ્તથા દ્વાદશ શક્તયઃ
ઋષયો દેવગંધર્વાઃ પન્નગાપ્સરસાં ગણાઃ

ગ્રામણ્યશ્ચ તથા યક્ષા રાક્ષસાશ્ચાસુરાસ્તથા
સપ્તસપ્તગણાશ્ચૈતે સપ્તચ્છંદોમયા હયાઃ

વાલખિલ્યા દયશ્ચૈવ સર્વે શિવપદાર્ચકાઃ
સત્કૃત્યશિવયોરાજ્ઞાં મંગલં પ્રદિશંતુ મે

બ્રહ્માથ દેવદેવસ્ય મૂર્તિર્ભૂમણ્ડલાધિપઃ
ચતુઃષષ્ટિગુણૈશ્વર્યો બુદ્ધિતત્ત્વે પ્રતિષ્ઠિતઃ

નિર્ગુણો ગુણસંકીર્ણસ્તથૈવ ગુણકેવલઃ
અવિકારાત્મકો દેવસ્તતસ્સાધારણઃ પુરઃ

અસાધારણકર્મા ચ સૃષ્ટિસ્થિતિલયક્રમાત્
ભુવં ત્રિધા ચતુર્ધા ચ વિભક્તઃ પઞ્ચધા પુનઃ

ચતુર્થાવરણે શંભો પૂજિતશ્ચ સહાનુગૈઃ
શિવપ્રિયઃ શિવાસક્તશ્શિવપાદાર્ચને રતઃ

સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ મંગલમ્
હિરણ્યગર્ભો લોકેશો વિરાટ્ કાલશ્ચ પૂરુષઃ

સનત્કુમારઃ સનકઃ સનંદશ્ચ સનાતનઃ
પ્રજાનાં પતયશ્ચૈવ દક્ષાદ્યા બ્રહ્મસૂનવઃ

એકાદશ સપત્નીકા ધર્મસ્સંકલ્પ એવ ચ
શિવાર્ચનરતાશ્ચૈતે શિવભક્તિપરાયણાઃ

શિવાજ્ઞાવશગાસ્સર્વે દિશંતુ મમ મંગલમ્
ચત્વારશ્ચ તથા વેદાસ્સેતિહાસપુરાણકાઃ

ધર્મશાસ્ત્રાણિ વિદ્યાભિર્વૈદિકીભિસ્સમન્વિતાઃ
પરસ્પરવિરુદ્ધાર્થાઃ શિવપ્રકૃતિપાદકાઃ

સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં મંગલં પ્રદિશંતુ મે
અથ રુદ્રો મહાદેવઃ શંભોર્મૂર્તિર્ગરીયસી

વાહ્નેયમણ્ડલાધીશઃ પૌરુષૈશ્વર્યવાન્પ્રભુઃ
શિવાભિમાનસંપન્નો નિર્ગુણસ્ત્રિગુણાત્મકઃ

કેવલં સાત્ત્વિકશ્ચાપિ રાજસશ્ચૈવ તામસઃ
અવિકારરતઃ પૂર્વં તતસ્તુ સમવિક્રિયઃ

અસાધારણકર્મા ચ સૃષ્ટ્યાદિકરણાત્પૃથક્
બ્રહ્મણોપિ શિરશ્છેત્તા જનકસ્તસ્ય તત્સુતઃ

જનકસ્તનયશ્ચાપિ વિષ્ણોરપિ નિયામકઃ
બોધકશ્ચ તયોર્નિત્યમનુગ્રહકરઃ પ્રભુઃ

અંડસ્યાંતર્બહિર્વર્તી રુદ્રો લોકદ્વયાધિપઃ
શિવપ્રિયઃ શિવાસક્તઃ શિવપાદાર્ચને રતઃ

શિવસ્યાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સ મે દિશતુ મંગલમ્
તસ્ય બ્રહ્મ ષડંગાનિ વિદ્યેશાંતં તથાષ્ટકમ્

ચત્વારો મૂર્તિભેદાશ્ચ શિવપૂર્વાઃ શિવાર્ચકાઃ
શિવો ભવો હરશ્ચૈવ મૃડશ્ચૈવ તથાપરઃ
585અ
શિવસ્યાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય મંગલં પ્રદિશંતુ મે

અથ વિષ્ણુર્મહેશસ્ય શિવસ્યૈવ પરા તનુઃ
વારિતત્ત્વાધિપઃ સાક્ષાદવ્યક્તપદસંસ્થિતઃ

નિર્ગુણસ્સત્ત્વબહુલસ્તથૈવ ગુણકેવલઃ
અવિકારાભિમાની ચ ત્રિસાધારણવિક્રિયઃ

અસાધારણકર્મા ચ સૃષ્ટ્યાદિકરણાત્પૃથક્
દક્ષિણાંગભવેનાપિ સ્પર્ધમાનઃ સ્વયંભુવા

આદ્યેન બ્રહ્મણા સાક્ષાત્સૃષ્ટઃ સ્રષ્ટા ચ તસ્ય તુ
અંડસ્યાંતર્બહિર્વર્તી વિષ્ણુર્લોકદ્વયાધિપઃ

અસુરાંતકરશ્ચક્રી શક્રસ્યાપિ તથાનુજઃ
પ્રાદુર્ભૂતશ્ચ દશધા ભૃગુશાપચ્છલાદિહ

ભૂભારનિગ્રહાર્થાય સ્વેચ્છયાવાતરક્ષિતૌ
અપ્રમેયબલો માયી માયયા મોહયઞ્જગત્

મૂર્તિં કૃત્વા મહાવિષ્ણું સદાશિષ્ણુમથાપિ વા
વૈષ્ણવૈઃ પૂજિતો નિત્યં મૂર્તિત્રયમયાસને

શિવપ્રિયઃ શિવાસક્તઃ શિવપાદાર્ચને રતઃ
શિવસ્યાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સ મે દિશતુ મંગલમ્

વાસુદેવો ઽનિરુદ્ધશ્ચ પ્રદ્યુમ્નશ્ચ તતઃ પરઃ
સંકર્ષણસ્સમાખ્યાતાશ્ચતસ્રો મૂર્તયો હરેઃ

મત્સ્યઃ કૂર્મો વરાહશ્ચ નારસિંહો ઽથ વામનઃ
રામત્રયં તથા કૃષ્ણો વિષ્ણુસ્તુરગવક્ત્રકઃ

ચક્રં નારાયણસ્યાસ્ત્રં પાંચજન્યં ચ શાર્ઙ્ગકમ્
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં મંગલં પ્રદિશંતુ મે

પ્રભા સરસ્વતી ગૌરી લક્ષ્મીશ્ચ શિવભાવિતા
શિવયોઃ શાસનાદેતા મંગલં પ્રદિશંતુ મે

ઇન્દ્રો ઽગ્નિશ્ચ યમશ્ચૈવ નિરૃતિર્વરુણસ્તથા
વાયુઃ સોમઃ કુબેરશ્ચ તથેશાનસ્ત્રિશૂલધૃક્

સર્વે શિવાર્ચનરતાઃ શિવસદ્ભાવભાવિતાઃ
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં મંગલં પ્રદિશંતુ મે

ત્રિશૂલમથ વજ્રં ચ તથા પરશુસાયકૌ
ખડ્ગપાશાંકુશાશ્ચૈવ પિનાકશ્ચાયુધોત્તમઃ

દિવ્યાયુધાનિ દેવસ્ય દેવ્યાશ્ચૈતાનિ નિત્યશઃ
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં રક્ષાં કુર્વંતુ મે સદા

વૃષરૂપધરો દેવઃ સૌરભેયો મહાબલઃ
વડવાખ્યાનલસ્પર્ધાં પઞ્ચગોમાતૃભિર્વૃતઃ

વાહનત્વમનુપ્રાપ્તસ્તપસા પરમેશયોઃ
તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સ મે કામં પ્રયચ્છતુ

નંદા સુનંદા સુરભિઃ સુશીલા સુમનાસ્તથા
પઞ્ચગોમાતરસ્ત્વેતાશ્શિવલોકે વ્યવસ્થિતાઃ

શિવભક્તિપરા નિત્યં શિવાર્ચનપરાયણાઃ
શિવયોઃ શાસનાદેવ દિશંતુ મમ વાંછિતમ્

ક્ષેત્રપાલો મહાતેજા નીલ જીમૂતસન્નિભઃ
દંષ્ટ્રાકરાલવદનઃ સ્ફુરદ્રક્તાધરોજ્જ્વલઃ

રક્તોર્ધ્વમૂર્ધજઃ શ્રીમાન્ભ્રુકુટીકુટિલેક્ષણઃ
585બ્
રક્તવૃત્તત્રિનયનઃ શશિપન્નગભૂષણઃ

નગ્નસ્ત્રિશૂલપાશાસિકપાલોદ્યતપાણિકઃ
ભૈરવો ભૈરવૈઃ સિદ્ધૈર્યોગિનીભિશ્ચ સંવૃતઃ

ક્ષેત્રેક્ષેત્રે સમાસીનઃ સ્થિતો યો રક્ષકસ્સતામ્
શિવપ્રણામપરમઃ શિવસદ્ભાવભાવિતઃ

શિવશ્રિતાન્વિશેષેણ રક્ષન્પુત્રાનિવૌરસાન્
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ મઙ્ગલમ્

તાલજઙ્ઘાદયસ્તસ્ય પ્રથમાવરણેર્ચિતાઃ
સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં ચત્વારઃ સમવન્તુ મામ્

ભૈરવાદ્યાશ્ચ યે ચાન્યે સમંતાત્તસ્ય વેષ્ટિતાઃ
તે ઽપિ મામનુગૃહ્ણંતુ શિવશાસનગૌરવાત્

નારદાદ્યાશ્ચ મુનયો દિવ્યા દેવૈશ્ચ પૂજિતાઃ
સાધ્યા માગાશ્ચ યે દેવા જનલોકનિવાસિનઃ

વિનિવૃત્તાધિકારાશ્ચ મહર્લોકનિવાસિનઃ
સપ્તર્ષયસ્તથાન્યે વૈ વૈમાનિકગુણૈસ્સહ

સર્વે શિવાર્ચનરતાઃ શિવાજ્ઞાવશવર્તિનઃ
શિવયોરાજ્ઞયા મહ્યં દિશંતુ મમ કાંક્ષિતમ્ 1

ગંધર્વાદ્યાઃ પિશાચાંતાશ્ચતસ્રો દેવયોનયઃ
સિદ્ધા વિદ્યાધરાદ્યાશ્ચ યે ઽપિ ચાન્યે નભશ્ચરાઃ

અસુરા રાક્ષસાશ્ચૈવ પાતાલતલવાસિનઃ
અનંતાદ્યાશ્ચ નાગેન્દ્રા વૈનતેયાદયો દ્વિજાઃ

કૂષ્માંડાઃ પ્રેતવેતાલા ગ્રહા ભૂતગણાઃ પરે
ડાકિન્યશ્ચાપિ યોગિન્યઃ શાકિન્યશ્ચાપિ તાદૃશાઃ

ક્ષેત્રારામગૃહાદીનિ તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ
દ્વીપાઃ સમુદ્રા નદ્યશ્ચ નદાશ્ચાન્યે સરાંસિ ચ

ગિરયશ્ચ સુમેર્વાદ્યાઃ કનનાનિ સમંતતઃ
પશવઃ પક્ષિણો વૃક્ષાઃ કૃમિકીટાદયો મૃગાઃ

ભુવનાન્યપિ સર્વાણિ ભુવનાનામધીશ્વરઃ
અણ્ડાન્યાવરણૈસ્સાર્ધં માસાશ્ચ દશ દિગ્ગજાઃ

વર્ણાઃ પદાનિ મંત્રાશ્ચ તત્ત્વાન્યપિ સહાધિપૈઃ
બ્રહ્માંડધારકા રુદ્રા રુદ્રાશ્ચાન્યે સશક્તિકાઃ

યચ્ચ કિંચિજ્જગત્યસ્મિન્દૃષ્ટં ચાનુમિતં શ્રુતમ્
સર્વે કામં પ્રયચ્છન્તુ શિવયોરેવ શાસનાત્

અથ વિદ્યા પરા શૈવી પશુપાશવિમોચિની
પઞ્ચાર્થસંજ્ઞિતા દિવ્યા પશુવિદ્યાબહિષ્કૃતા

શાસ્ત્રં ચ શિવધર્માખ્યં ધર્માખ્યં ચ તદુત્તરમ્
શૈવાખ્યં શિવધર્માખ્યં પુરાણં શ્રુતિસંમિતમ્

શૈવાગમાશ્ચ યે ચાન્યે કામિકાદ્યાશ્ચતુર્વિધાઃ
શિવાભ્યામવિશેષેણ સત્કૃત્યેહ સમર્ચિતાઃ

1 સર્વાભિલાષમિત્યર્થઃ
586અ
તાભ્યામેવ સમાજ્ઞાતા મમાભિપ્રેતસિદ્ધયે
કર્મેદમનુમન્યંતાં સફલં સાધ્વનુષ્ઠિતમ્

શ્વેતાદ્યા નકુલીશાંતાઃ સશિષ્યાશ્ચાપિ દેશિકાઃ
તત્સંતતીયા ગુરવો વિશેષાદ્ગુરવો મમ

શૈવા માહેશ્વરાશ્ચૈવ જ્ઞાનકર્મપરાયણાઃ
કર્મેદમનુમન્યંતાં સફલં સાધ્વનુષ્ઠિતમ્

લૌકિકા બ્રાહ્મણાસ્સર્વે ક્ષત્રિયાશ્ચ વિશઃ ક્રમાત્
વેદવેદાંગતત્ત્વજ્ઞાઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદાઃ

સાંખ્યા વૈશેષિકાશ્ચૈવ યૌગા નૈયાયિકા નરાઃ
સૌરા બ્રહ્માસ્તથા રૌદ્રા વૈષ્ણવાશ્ચાપરે નરાઃ

શિષ્ટાઃ સર્વે વિશિષ્ટા ચ શિવશાસનયંત્રિતાઃ
કર્મેદમનુમન્યંતાં મમાભિપ્રેતસાધકમ્

શૈવાઃ સિદ્ધાંતમાર્ગસ્થાઃ શૈવાઃ પાશુપતાસ્તથા
શૈવા મહાવ્રતધરાઃ શૈવાઃ કાપાલિકાઃ પરે

શિવાજ્ઞાપાલકાઃ પૂજ્યા મમાપિ શિવશાસનાત્
સર્વે મમાનુગૃહ્ણંતુ શંસંતુ સફલક્રિયામ્

દક્ષિણજ્ઞાનનિષ્ઠાશ્ચ દક્ષિણોત્તરમાર્ગગાઃ
અવિરોધેન વર્તંતાં મંત્રશ્રેયો ઽર્થિનો મમ

નાસ્તિકાશ્ચ શઠાશ્ચૈવ કૃતઘ્નાશ્ચૈવ તામસાઃ
પાષંડાશ્ચાતિપાપાશ્ચ વર્તંતાં દૂરતો મમ

બહુભિઃ કિં સ્તુતૈરત્ર યે ઽપિ કે ઽપિચિદાસ્તિકાઃ
સર્વે મામનુગૃહ્ણંતુ સંતઃ શંસંતુ મંગલમ્

નમશ્શિવાય સાંબાય સસુતાયાદિહેતવે
પઞ્ચાવરણરૂપેણ પ્રપઞ્ચેનાવૃતાય તે

ઇત્યુક્ત્વા દંડવદ્ભૂમૌ પ્રણિપત્ય શિવં શિવામ્
જપેત્પઞ્ચાક્ષરીં વિદ્યામષ્ટોત્તરશતાવરામ્

તથૈવ શક્તિવિદ્યાં ચ જપિત્વા તત્સમર્પણમ્
કૃત્વા તં ક્ષમયિત્વેશં પૂજાશેષં સમાપયેત્

એતત્પુણ્યતમં સ્તોત્રં શિવયોર્હૃદયંગમમ્
સર્વાભીષ્ટપ્રદં સાક્ષાદ્ભુક્તિમુક્ત્યૈકસાધનમ્

ય ઇદં કીર્તયેન્નિત્યં શૃણુયાદ્વા સમાહિતઃ
સ વિધૂયાશુ પાપાનિ શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

ગોઘ્નશ્ચૈવ કૃતઘ્નશ્ચ વીરહા ભ્રૂણહાપિ વા
શરણાગતઘાતી ચ મિત્રવિશ્રંભઘાતકઃ

દુષ્ટપાપસમાચારો માતૃહા પિતૃહાપિ વા
સ્તવેનાનેન જપ્તેન તત્તત્પાપાત્પ્રમુચ્યતે

દુઃસ્વપ્નાદિમહાનર્થસૂચકેષુ ભયેષુ ચ
યદિ સંકીર્તયેદેતન્ન તતો નાર્થભાગ્ભવેત્

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં યચ્ચાન્યદપિ વાઞ્છિતમ્
સ્તોત્રસ્યાસ્ય જપે તિષ્ઠંસ્તત્સર્વં લભતે નરઃ

અસંપૂજ્ય શિવસ્તોત્રં જપાત્ફલમુદાહૃતમ્
સંપૂજ્ય ચ જપે તસ્ય ફલં વક્તું ન શક્યતે

586બ્
આસ્તામિયં ફલાવાપ્તિરસ્મિન્સંકીર્તિતે સતિ
સાર્ધમંબિકયા દેવઃ શ્રુત્યૈવં દિવિ તિષ્ઠતિ

તસ્માન્નભસિ સંપૂજ્ય દેવં દેવં સહોમયા
કૃતાંજલિપુટસ્તિષ્ઠંસ્તોત્રમેતદુદીરયેત્