શિવપુરાણ · અધ્યાય 7.2.3
ઓં ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે સપ્તમ્યાં વાયવીયસંહિતાયામુત્તરખંડે દ્વિતીયો ઽધ્યાયઃ
છપ્તેર્ 3
ઉપમન્યુરુવાચ
શૃણુ કૃષ્ણ મહેશસ્ય શિવસ્ય પરમાત્મનઃ
મૂર્ત્યાત્મભિસ્તતં કૃત્સ્નં જગદેતચ્ચરાચરમ્
સ શિવસ્સર્વમેવેદં સ્વકીયાભિશ્ચ મૂર્તિભિઃ
અધિતિષ્ઠત્યમેયાત્મા હ્યેતત્સર્વમનુસ્મૃતમ્
બ્રહ્મા વિષ્ણુસ્તથા રુદ્રો મહેશાનસ્સદાશિવઃ
મૂર્તયસ્તસ્ય વિજ્ઞેયા યાભિર્વિશ્વમિદં તતમ્
અથાન્યાશ્ચાપિ તનવઃ પઞ્ચ બ્રહ્મસમાહ્વયાઃ
તનૂભિસ્તાભિરાવ્યાપ્તમિહ કિંચિન્ન વિદ્યતે
ઈશાનઃ પુરુષો ઽઘોરો વામઃ સદ્યસ્તથૈવ ચ
બ્રહ્માણ્યેતાનિ દેવસ્ય મૂર્તયઃ પઞ્ચ વિશ્રુતાઃ
ઈશાનાખ્યા તુ યા તસ્ય મૂર્તિરાદ્યા ગરીયસી
ભોક્તારં પ્રકૃતેઃ સાક્ષાત્ક્ષેત્રજ્ઞમધિતિષ્ઠતિ
સ્થાણોસ્તત્પુરુષાખ્યા યા મૂર્તિર્મૂર્તિમતઃ પ્રભોઃ
ગુણાશ્રયાત્મકં ભોગ્યમવ્યક્તમધિતિષ્ઠતિ
ધર્માદ્યષ્ટાંગસંયુક્તં બુદ્ધિતત્ત્વં પિનાકિનઃ
અધિતિષ્ઠત્યઘોરાખ્યા મૂર્તિરત્યંતપૂજિતા
વામદેવાહ્વયાં મૂર્તિં મહાદેવસ્ય વેધસઃ
અહંકૃતેરધિષ્ઠાત્રીમાહુરાગમવેદિનઃ
સદ્યો જાતાહ્વયાં મૂર્તિં શમ્ભોરમિતવર્ચસઃ
માનસઃ સમધિષ્ઠાત્રીં મતિમંતઃ પ્રચક્ષતે
શ્રોત્રસ્ય વાચઃ શબ્દસ્ય વિભોર્વ્યોમ્નસ્તથૈવ ચ
ઈશ્વરીમીશ્વરસ્યેમામીશાખ્યાં હિ વિદુર્બુધાઃ
ત્વક્પાણિસ્પર્શવાયૂનામીશ્વરીં મૂર્તિમૈશ્વરીમ્
પુરુષાખ્યં વિદુસ્સર્વે પુરાણાર્થવિશારદાઃ
ચક્ષુષશ્ચરણસ્યાપિ રૂપસ્યાગ્નેસ્તથૈવ ચ
અઘોરાખ્યામધિષ્ઠાત્રીં મૂર્તિમાહુર્મનીષિણઃ
રમનાયાશ્ચ પાયોશ્ચ રસસ્યાપાં તથૈવ ચ
ઈશ્વરીં વામદેવાખ્યાં મૂર્તિં તન્નિરતાં વિદુઃ
ઘ્રાણસ્ય ચૈવોપસ્થસ્ય ગંધસ્ય ચ ભુવસ્તથા
સદ્યો જાતાહ્વયાં મૂર્તિમીશ્વરીં સંપ્રચક્ષતે
મૂર્તયઃ પઞ્ચ દેવસ્ય વંદનીયાઃ પ્રયત્નતઃ
શ્રેયોર્થિભિર્નરૈર્નિત્યં શ્રેયસામેકહેતવઃ
તસ્ય દેવાદિદેવસ્ય મૂર્ત્યષ્ટકમયં જગત્
તસ્મિન્વ્યાપ્ય સ્થિતં વિશ્વં સૂત્રે મણિગણા ઇવ
શર્વો ભવસ્તથા રુદ્ર ઉગ્રો ભીમઃ પશોઃ પતિઃ 1
1 અલુક્સમાસ આર્ષઃ
547અ
ઈશાનશ્ચ મહાદેવો મૂર્તયશ્ચાષ્ટ વિશ્રુતાઃ
ભૂમ્યંભોગ્નિમરુદ્વ્યોમક્ષેત્રજ્ઞાર્કનિશાકરાઃ
અધિષ્ઠિતા મહેશસ્ય શર્વાદ્યૈરષ્ટમૂર્તિભિઃ
ચરાચરાત્મકં વિશ્વં ધત્તે વિશ્વંભરાત્મિકા
શાર્વીર્શિવાહ્વયા મૂર્તિરિતિ શાસ્ત્રસ્ય નિશ્ચયઃ
સંજીવનં સમસ્તસ્ય જગતસ્સલિલાત્મિકા
ભાવીતિ ગીયતે મૂર્તિભવસ્ય પરમાત્મનઃ
બહિરંતર્ગતા વિશ્વં વ્યાપ્ય તેજોમયી શુભા
રૌદ્રી રુદ્રાવ્યયા મૂર્તિરાસ્થિતા ઘોરરૂપિણી
સ્પંદયત્યનિલાત્મદં બિભર્તિ સ્પંદતે સ્વયમ્
ઔગ્રીતિ કથ્યતે સદ્ભિર્મૂર્તિરુગ્રસ્ય વેધસઃ
સર્વાવકાશદા સર્વવ્યાપિકા ગગનાત્મિકા
મૂર્તિર્ભીમસ્ય ભીમાખ્યા ભૂતવૃંદસ્ય ભેદિકા
સર્વાત્મનામધિષ્ઠાત્રી સર્વક્ષેત્રનિવાસિની
મૂર્તિઃ પશુપતેર્જ્ઞેયા પશુપાશનિકૃંતની
દીપયંતી જગત્સર્વં દિવાકરસમાહ્વયા
ઈશાનાખ્યમહેશસ્ય મૂર્તિર્દિવિ વિસર્પતિ
આપ્યાયયતિ યો વિશ્વમમૃતાંશુર્નિશાકરઃ
મહાદેવસ્ય સા મૂર્તિર્મહાદેવસમાહ્વયા
આત્મા તસ્યાષ્ટમી મૂર્તિઃ શિવસ્ય પરમાત્મનઃ
વ્યાપિકેતરમૂર્તીનાં વિશ્વં તસ્માચ્છિવાત્મકમ્
વૃક્ષસ્ય મૂલસેકેન શાખાઃ પુષ્યંતિ વૈ યથા
શિવસ્ય પૂજયા તદ્વત્પુષ્યત્યસ્ય વપુર્જગત્
સર્વાભયપ્રદાનં ચ સર્વાનુગ્રહણં તથા
સર્વોપકારકરણં શિવસ્યારાધનં વિદુઃ
યથેહ પુત્રપૌત્રાદેઃ પ્રીત્યા પ્રીતો ભવેત્પિતા
તથા સર્વસ્ય સંપ્રીત્યા પ્રીતો ભવતિ શંકરઃ
દેહિનો યસ્ય કસ્યાપિ ક્રિયતે યદિ નિગ્રહઃ
અનિષ્ટમષ્ટમૂર્તેસ્તત્કૃતમેવ ન સંશયઃ
અષ્ટમૂર્ત્યાત્મના વિશ્વમધિષ્ઠાય સ્થિતં શિવમ્
ભજસ્વ સર્વભાવેન રુદ્રઃ પરમકારણમ્
મૂળ પાઠ: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0