शिवपुराण · अध्याय 7.2.3

ओं इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायामुत्तरखंडे द्वितीयो ऽध्यायः
छप्तेर् 3
उपमन्युरुवाच
शृणु कृष्ण महेशस्य शिवस्य परमात्मनः
मूर्त्यात्मभिस्ततं कृत्स्नं जगदेतच्चराचरम्

स शिवस्सर्वमेवेदं स्वकीयाभिश्च मूर्तिभिः
अधितिष्ठत्यमेयात्मा ह्येतत्सर्वमनुस्मृतम्

ब्रह्मा विष्णुस्तथा रुद्रो महेशानस्सदाशिवः
मूर्तयस्तस्य विज्ञेया याभिर्विश्वमिदं ततम्

अथान्याश्चापि तनवः पञ्च ब्रह्मसमाह्वयाः
तनूभिस्ताभिराव्याप्तमिह किंचिन्न विद्यते

ईशानः पुरुषो ऽघोरो वामः सद्यस्तथैव च
ब्रह्माण्येतानि देवस्य मूर्तयः पञ्च विश्रुताः

ईशानाख्या तु या तस्य मूर्तिराद्या गरीयसी
भोक्तारं प्रकृतेः साक्षात्क्षेत्रज्ञमधितिष्ठति

स्थाणोस्तत्पुरुषाख्या या मूर्तिर्मूर्तिमतः प्रभोः
गुणाश्रयात्मकं भोग्यमव्यक्तमधितिष्ठति

धर्माद्यष्टांगसंयुक्तं बुद्धितत्त्वं पिनाकिनः
अधितिष्ठत्यघोराख्या मूर्तिरत्यंतपूजिता

वामदेवाह्वयां मूर्तिं महादेवस्य वेधसः
अहंकृतेरधिष्ठात्रीमाहुरागमवेदिनः

सद्यो जाताह्वयां मूर्तिं शम्भोरमितवर्चसः
मानसः समधिष्ठात्रीं मतिमंतः प्रचक्षते

श्रोत्रस्य वाचः शब्दस्य विभोर्व्योम्नस्तथैव च
ईश्वरीमीश्वरस्येमामीशाख्यां हि विदुर्बुधाः

त्वक्पाणिस्पर्शवायूनामीश्वरीं मूर्तिमैश्वरीम्
पुरुषाख्यं विदुस्सर्वे पुराणार्थविशारदाः

चक्षुषश्चरणस्यापि रूपस्याग्नेस्तथैव च
अघोराख्यामधिष्ठात्रीं मूर्तिमाहुर्मनीषिणः

रमनायाश्च पायोश्च रसस्यापां तथैव च
ईश्वरीं वामदेवाख्यां मूर्तिं तन्निरतां विदुः

घ्राणस्य चैवोपस्थस्य गंधस्य च भुवस्तथा
सद्यो जाताह्वयां मूर्तिमीश्वरीं संप्रचक्षते

मूर्तयः पञ्च देवस्य वंदनीयाः प्रयत्नतः
श्रेयोर्थिभिर्नरैर्नित्यं श्रेयसामेकहेतवः

तस्य देवादिदेवस्य मूर्त्यष्टकमयं जगत्
तस्मिन्व्याप्य स्थितं विश्वं सूत्रे मणिगणा इव

शर्वो भवस्तथा रुद्र उग्रो भीमः पशोः पतिः 1
1 अलुक्समास आर्षः
547अ
ईशानश्च महादेवो मूर्तयश्चाष्ट विश्रुताः

भूम्यंभोग्निमरुद्व्योमक्षेत्रज्ञार्कनिशाकराः
अधिष्ठिता महेशस्य शर्वाद्यैरष्टमूर्तिभिः

चराचरात्मकं विश्वं धत्ते विश्वंभरात्मिका
शार्वीर्शिवाह्वया मूर्तिरिति शास्त्रस्य निश्चयः

संजीवनं समस्तस्य जगतस्सलिलात्मिका
भावीति गीयते मूर्तिभवस्य परमात्मनः

बहिरंतर्गता विश्वं व्याप्य तेजोमयी शुभा
रौद्री रुद्राव्यया मूर्तिरास्थिता घोररूपिणी

स्पंदयत्यनिलात्मदं बिभर्ति स्पंदते स्वयम्
औग्रीति कथ्यते सद्भिर्मूर्तिरुग्रस्य वेधसः

सर्वावकाशदा सर्वव्यापिका गगनात्मिका
मूर्तिर्भीमस्य भीमाख्या भूतवृंदस्य भेदिका

सर्वात्मनामधिष्ठात्री सर्वक्षेत्रनिवासिनी
मूर्तिः पशुपतेर्ज्ञेया पशुपाशनिकृंतनी

दीपयंती जगत्सर्वं दिवाकरसमाह्वया
ईशानाख्यमहेशस्य मूर्तिर्दिवि विसर्पति

आप्याययति यो विश्वममृतांशुर्निशाकरः
महादेवस्य सा मूर्तिर्महादेवसमाह्वया

आत्मा तस्याष्टमी मूर्तिः शिवस्य परमात्मनः
व्यापिकेतरमूर्तीनां विश्वं तस्माच्छिवात्मकम्

वृक्षस्य मूलसेकेन शाखाः पुष्यंति वै यथा
शिवस्य पूजया तद्वत्पुष्यत्यस्य वपुर्जगत्

सर्वाभयप्रदानं च सर्वानुग्रहणं तथा
सर्वोपकारकरणं शिवस्याराधनं विदुः

यथेह पुत्रपौत्रादेः प्रीत्या प्रीतो भवेत्पिता
तथा सर्वस्य संप्रीत्या प्रीतो भवति शंकरः

देहिनो यस्य कस्यापि क्रियते यदि निग्रहः
अनिष्टमष्टमूर्तेस्तत्कृतमेव न संशयः

अष्टमूर्त्यात्मना विश्वमधिष्ठाय स्थितं शिवम्
भजस्व सर्वभावेन रुद्रः परमकारणम्