શિવપુરાણ · અધ્યાય 7.2.29

ઓં ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે સપ્તમ્યાં વાયવીયસંહિતાયામુત્તરખણ્ડે નિત્યનૈમિત્તિકવિધિવર્ણનં નામાષ્ટાવિંશો ઽધ્યાયઃ
છપ્તેર્ 29
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ
ભગવંસ્ત્વન્મુખાદેવ શ્રુતં શ્રુતિસમં મયા
સ્વાશ્રિતાનાં શિવપ્રોક્તં નિત્યનૈમિત્તિકં તથા

ઇદાનીં શ્રોતુમિચ્છામિ શિવધર્માધિકારિણામ્
કામ્યમપ્યસ્તિ ચેત્કર્મ વક્તુમર્હસિ સામ્પ્રતમ્

ઉપમન્યુરુવાચ
અસ્ત્યૈહિકફલં કિઞ્ચિદામુષ્મિકફલં તથા
ઐહિકામુષ્મિકઞ્ચાપિ તચ્ચ પઞ્ચવિધં પુનઃ

કિંચિત્ક્રિયામયં કર્મ કિંચિત્કર્મ તપો મયમ્

જપધ્યાનમયં કિંચિત્કિંચિત્સર્વમયં તથા
ક્રિયામયં તથા ભિન્નં હોમદાનાર્ચનક્રમાત્

સર્વશક્તિમતામેવ નાન્યેષાં સફલં ભવેત્
શક્તિશ્ચાજ્ઞા મદેશસ્ય શિવસ્ય પરમાત્મનઃ

તસ્માત્કામ્યાનિ કર્માણિ કુર્યાદાજ્ઞાધરોદ્વિજઃ
અથ વક્ષ્યામિ કામ્યં હિ ચેહામુત્ર ફલપ્રદમ્

શૈવૈર્માહેશ્વરૈશ્ચૈવ કાર્યમંતર્બહિઃ ક્રમાત્
શિવો મહેશ્વરશ્ચેતિ નાત્યંતમિહ ભિદ્યતે

યથા તથા ન ભિદ્યંતે શૈવા માહેશ્વરા અપિ
શિવાશ્રિતા હિ તે શૈવા જ્ઞાનયજ્ઞરતા નરાઃ

માહેશ્વરાસ્સમાખ્યાતા કર્મયજ્ઞરતા ભુવિ
579અ
તસ્માદાભ્યન્તરે કુર્યુઃ શૈવા માહેશ્વરા વહિઃ

ન તુ પ્રયોગો ભિદ્યેત વક્ષ્યમાણસ્ય કર્મણઃ
પરીક્ષ્ય ભૂમિં વિધિવદ્ગંધવર્ણરસાદિભિઃ

મનોભિલષિતે તત્ર વિતાનવિતતાંબરે
સુપ્રલિપ્તે મહીપૃષ્ઠે દર્પણોદરસંનિભે

પ્રાચીમુત્પાદયેત્પૂર્વં શાસ્ત્રદૃષ્ટેન વર્ત્મના
એકહસ્તં દ્વિહસ્તં વા મણ્ડલં પરિકલ્પયેત્

આલિખેદ્વિમલં પદ્મમષ્ટપત્રં સકર્ણિકમ્
રત્નહેમાદિભિશ્ચૂર્ણૈર્યથાસંભવસંભૃતૈઃ

પઞ્ચાવરણસંયુક્તં બહુશોભાસમન્વિતમ્
દલેષુ સિદ્ધયઃ કલ્પ્યાઃ કેસરેષુ સશક્તિકાઃ

રુદ્રા વામાદયસ્ત્વષ્ટૌ પૂર્વાદિદલતઃ ક્રમાત્
કર્ણિકાયાં ચ વૈરાગ્યં બીજેષુ નવ શક્તયઃ

સ્કન્દે શિવાત્મકો ધર્મો નાલે જ્ઞાનં શિવાશ્રયમ્
કર્ણિકોપરિ ચાગ્નેયં મંડલં સૌરમૈન્દવમ્

શિવવિદ્યાત્મતત્ત્વાખ્યં તત્ત્વત્રયમતઃ પરમ્
સર્વાસનોપરિ સુખં વિચિત્રકુસુમાન્વિતમ્

પઞ્ચાવરણસંયુક્તં પૂજયેદંબયા સહ
શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં પ્રસન્નં શીતલદ્યુતિમ્

વિદ્યુદ્વલયસંકાશજટામુકુટભૂષિતમ્
શાર્દૂલચર્મવસનં કિઞ્ચિત્સ્મિતમુખાંબુજમ્

રક્તપદ્મદલપ્રખ્યપાદપાણિતલાધરમ્
સર્વલક્ષણસંપન્નં સર્વાભરણભૂષિતમ્

દિવ્યાયુધવરૈર્યુક્તં દિવ્યગંધાનુલેપનમ્
પઞ્ચવક્ત્રં દશભુજં ચન્દ્રખણ્ડશિખામણિમ્

અસ્ય પૂર્વમુખં સૌમ્યં બાલાર્કસદૃશપ્રભમ્
ત્રિલોચનારવિંદાઢ્યં કૃતબાલેંદુશેખરમ્

દક્ષિણં નીલજીમૂતસમાનરુચિરપ્રભમ્
ભ્રુકુટીકુટિલં ઘોરં રક્તવૃત્તેક્ષણત્રયમ્

દંષ્ટ્રાકરાલં દુર્ધર્ષં સ્ફુરિતાધરપલ્લવમ્
ઉત્તરં વિદ્રુમપ્રખ્યં નીલાલકવિભૂષિતમ્

સવિલાસં ત્રિનયનં ચન્દ્રાભરણશેખરમ્
પશ્ચિમં પૂર્ણચન્દ્રાભં લોચનત્રિતયોજ્જ્વલમ્

ચન્દ્રરેખાધરં સૌમ્યં મંદસ્મિતમનોહરમ્
પઞ્ચમં સ્ફટિકપ્રખ્યમિંદુરેખાસમુજ્જ્વલમ્

અતીવ સૌમ્યમુત્ફુલ્લલોચનત્રિતયોજ્જ્વલમ્
દક્ષિણે શૂલપરશુવજ્રખડ્ગાનલોજ્જ્વલમ્

સવ્યે ચ નાગનારાચઘણ્ટાપાશાંકુશોજ્જ્વલમ્
નિવૃત્ત્યાજાનુસંબદ્ધમાનાભેશ્ચ પ્રતિષ્ઠયા

આકંઠં વિદ્યયા તદ્વદાલલાટં તુ શાંતયા
તદૂર્ધ્વં શાંત્યતીતાખ્યકલયા પરયા તથા

પઞ્ચાધ્વવ્યાપિનં સાક્ષાત્કલાપઞ્ચકવિગ્રહમ્
ઈશાનમુકુટં દેવં પુરુષાખ્યં પુરાતનમ્

અઘોરહૃદયં તદ્વદ્વામગુહ્યં મહેશ્વરમ્
579બ્
સદ્યપાદં ચ તન્મૂર્તિમષ્ટત્રિંશત્કલામયમ્

માતૃકામયમીશાનં પઞ્ચબ્રહ્મમયં તથા
ઓંકારાખ્યમયં ચૈવ હંસશક્ત્યા સમન્વિતમ્

તથેચ્છાત્મિકયા શક્ત્યા સમારૂઢાંકમંડલમ્
જ્ઞાનાખ્યયા દક્ષિણતો વામતશ્ચ ક્રિયાખ્યયા

તત્ત્વત્રયમયં સાક્ષાદ્વિદ્યામૂર્તિં સદાશિવમ્
મૂર્તિમૂલેન સંકલ્પ્ય સકલીકૃત્ય ચ ક્રમાત્

સંપૂજ્ય ચ યથાન્યાયમર્ઘાન્તં મૂલવિદ્યયા
મૂર્તિમન્તં શિવં સાક્ષાચ્છક્ત્યા પરમયા સહ

તત્રાવાહ્ય મહાદેવં સદસદ્વ્યક્તિવર્જિતમ્
પઞ્ચોપકરણં કૃત્વા પૂજયેત્પરમેશ્વરમ્

બ્રહ્મભિશ્ચ ષડઙ્ગૈશ્ચ તતો માતૃકયા સહ
પ્રણવેન શિવેનૈવ શક્તિયુક્તેન ચ ક્રમાત્

શાંતેન વા તથાન્યૈશ્ચ વેદમન્ત્રૈશ્ચ કૃત્સ્નશઃ
પૂજયેત્પરમં દેવં કેવલેન શિવેન વા

પાદ્યાદિમુખવાસાંતં કૃત્વા પ્રસ્થાપનં વિના
પઞ્ચાવરણપૂજાં તુ હ્યારભેત યથાક્રમમ્