શિવપુરાણ · અધ્યાય 7.2.28

ઓં ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે સપ્તમ્યાં વાયવીયસંહિતાયામુત્તરખણ્ડે અગ્નિકાર્યવર્ણનં નામ સપ્તવિંશો ઽધ્યાયઃ
છપ્તેર્ 28
ઉપમન્યુરુવાચ
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ શિવાશ્રમનિષેવિણામ્
શિવશાસ્ત્રોક્તમાર્ગેણ નૈમિત્તિકવિધિક્રમમ્

સર્વેષ્વપિ ચ માસેષુ પક્ષયોરુભયોરપિ
578અ
અષ્ટાભ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં તથા પર્વાણિ ચ ક્રમાત્

અયને વિષુવે ચૈવ ગ્રહણેષુ વિશેષતઃ
કર્તવ્યા મહતી પૂજા હ્યધિકા વાપિ શક્તિતઃ

માસિમાસિ યથાન્યાયં બ્રહ્મકૂર્ચં પ્રસાધ્ય તુ
સ્નાપયિત્વા શિવં તેન પિબેચ્છેષમુપોષિતઃ

બ્રહ્મહત્યાદિદોષાણામતીવ મહતામપિ
નિષ્કૃતિર્બ્રહ્મકૂર્ચસ્ય પાનાન્નાન્યા વિશિષ્યતે

પૌષે પુષ્યનક્ષત્રે કુર્યાન્નીરાજનં વિભોઃ
માઘે મઘાખ્યે નક્ષત્રે પ્રદદ્યાદ્ ઘૃતકંબલમ્

ફાલ્ગુને ચોત્તરાન્તે વૈ પ્રારભેત મહોત્સવમ્
ચૈત્રે ચિત્રાપૌર્ણમાસ્યાં દોલાં કુર્યાદ્યથાવિધિ

વૈશાખ્યાં તુ વિશાખાયાં કુર્યાત્પુષ્પમહાલયમ્
જ્યેષ્ઠે મૂલાખ્યનક્ષત્રે શીતકુમ્ભં પ્રદાપયેત્

આષાઢે ચોત્તરાષાઢે પવિત્રારોપણં તથા
શ્રાવણે પ્રાકૃતાન્યાપિ મણ્ડલાનિ પ્રકલ્પયેત્

શ્રવિષ્ઠાખ્યે તુ નક્ષત્રે પ્રૌષ્ઠપદ્યાં તતઃ પરમ્
પ્રોક્ષયેચ્ચ જલક્રીડાં પૂર્વાષાઢાશ્રયે દિને

આશ્વયુજ્યાં તતો દદ્યાત્પાયસં ચ નવોદનમ્
અગ્નિકાર્યં ચ તેનૈવ કુર્યાચ્છતભિષગ્દિને

કાર્તિક્યાં કૃતિકાયોગે દદ્યાદ્દીપસહસ્રકમ્
માર્ગશીર્ષે તથાર્દ્રાયાં ઘૃતેન સ્નાપયેચ્છિવમ્

અશક્તસ્તેષુ કાલેષુ કુર્યાદુત્સવમેવ વા
આસ્થાનં વા મહાપૂજામધિકં વા સમર્ચનમ્

આવૃત્તે ઽપિ ચ કલ્યાણે પ્રશસ્તેષ્વપિ કર્મસુ
દૌર્મનસ્યે દુરાચારે દુઃસ્વપ્ને દુષ્ટદર્શને

ઉત્પાતે વાશુભેન્યસ્મિન્રોગે વા પ્રબલે ઽથ વા
સ્નાનપૂજાજપધ્યાનહોમદાનાદિકાઃ ક્રિયઃ

નિર્મિતાનુગુણાઃ કાર્યાઃ પુરશ્ચરણપૂર્વિકાઃ
શિવાનલે ચ વિહતે પુનસ્સન્ધાનમાચરેત્

ય એવં શર્વધર્મિષ્ઠો વર્તતે નિત્યમુદ્યતઃ
તસ્યૈકજન્મના મુક્તિં પ્રયચ્છતિ મહેશ્વરઃ

એતદ્યથોત્તરં કુર્યાન્નિત્યનૈમિત્તિકેષુ યઃ
દિવ્યં શ્રીકંઠનાથસ્ય સ્થાનમાદ્યં સ ગચ્છતિ

તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્કલ્પકોટિશતન્નરઃ
કાલાંતરેચ્યુતસ્તસ્માદૌમં કૌમારમેવ ચ

સંપ્રાપ્ય વૈષ્ણવં બ્રાહ્મં રુદ્રલોકં વિશેષતઃ
તત્રોષિત્વા ચિરં કાલં ભુક્ત્વા ભોગાન્યથોદિતાન્

પુનશ્ચોર્ધ્વં ગતસ્તસ્માદતીત્ય સ્થાનપઞ્ચકમ્
શ્રીકણ્ઠાજ્જ્ઞાનમાસાદ્ય તસ્માચ્છૈવપુરં વ્રજેત્

અર્ધચર્યારતશ્ચાપિ દ્વિરાવૃત્ત્યૈવમેવ તુ
પશ્ચાજ્જ્ઞાનં સમાસાદ્ય શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

અર્ધાર્ધચરિતો યસ્તુ દેહી દેહક્ષયાત્પરમ્
અંડાંતં વોર્ધ્વમવ્યક્તમતીત્ય ભુવનદ્વયમ્

સંપ્રાપ્ય પૌરુષં રૌદ્રસ્થાનમદ્રીન્દ્રજાપતેઃ
578બ્
અનેકયુગસાહસ્રં ભુક્ત્વા ભોગાનનેકધા

પુણ્યક્ષયે ક્ષિતિં પ્રાપ્ય કુલે મહતિ જાયતે
તત્રાપિ પૂર્વસંસ્કારવશેન સ મહાદ્યુતિઃ

પશુધર્માન્પરિત્યજ્ય શિવધર્મરતો ભવેત્
તદ્ધર્મગૌરવાદેવ ધ્યાત્વા શિવપુરં વ્રજેત્

ભોગાંશ્ચ વિવિધાન્ભુક્ત્વા વિદ્યેશ્વરપદં વ્રજેત્
તત્ર વિદ્યેશ્વરૈસ્સાર્ધં ભુક્ત્વા ભોગાન્બહૂન્ક્રમાત્

અણ્ડસ્યાંતર્બહિર્વાથ સકૃદાવર્તતે પુનઃ
તતો લબ્ધ્વા શિવજ્ઞાનં પરાં ભક્તિમવાપ્ય ચ

શિવસાધર્મ્યમાસાદ્ય ન ભૂયો વિનિવર્તતે
યશ્ચાતીવ શિવે ભક્તો વિષયાસક્તચિત્તવત્

શિવદર્માનસો કુર્વન્નકુર્વન્વાપિ મુચ્યતે
એકાવૃત્તો દ્વિરાવૃત્તસ્ત્રિરાવૃત્તો નિવર્તકઃ

ન પુનશ્ચક્રવર્તી સ્યાચ્છિવધર્માધિકારવાન્
તસ્માચ્ચ્છિવાશ્રિતો ભૂત્વા યેન કેનાપિ હેતુના

શિવધર્મે મતિં કુર્યાચ્છ્રેયસે ચેત્કૃતોદ્યમઃ
નાત્ર નિર્બંધયિષ્યામો વયં કેચન કેનચિત્

નિર્બન્ધેભ્યો ઽતિવાદેભ્યઃ પ્રકૃત્યૈતન્ન રોચતે
રોચતે વા પરેભ્યસ્તુ પુણ્યસંસ્કારગૌરવાત્

સંસારકારણં યેષાં ન પ્રરોઢુમલં ભવેત્
પ્રકૃત્યનુગુણં તસ્માદ્વિમૃશ્યૈતદશેષતઃ

શિવધર્મે ઽધિકુર્વીત યદીચ્છેચ્છિવમાત્મનઃ