શિવપુરાણ · અધ્યાય 1.19

ઇતિ શ્રીશૈવે મહાપુરાણે વિદ્યેશ્વરસંહિતાયાં સાધ્યસાધનખંડે શિવલિંગમહિમાવર્ણનં નામાષ્ટાદશો ઽધ્યાયઃ
છપ્તેર્ 19
ઋષય ઊચુઃ
સૂતસૂતચિરંજીવધન્યસ્ત્વંશિવભક્તિમાન્
સમ્યગુક્તસ્ત્વયાલિંગમહિમાસત્ફલપ્રદઃ

યત્રપાર્થિવમાહેશલિંગસ્યમહિમાધુના
સર્વોત્કૃષ્ટશ્ચકથિતોવ્યાસતોબ્રૂહિતંપુનઃ

સૂત ઉવાચ
શૃણુધ્વમૃષયઃ સર્વે સદ્ભક્ત્યા હરતો ખિલાઃ
શિવપાર્થિવલિંગસ્યમહિમાપ્રોચ્યતેમયા

ઉક્તેષ્વેતેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં લિંગમુત્તમમ્
તસ્યપૂજનતોવિપ્રાબહવઃ સિદ્ધિમાગતાઃ

હરિર્બ્રહ્મા ચ ઋષયઃ સપ્રજાપતયસ્તથા
સંપૂજ્ય પાર્થિવંલિંગંપ્રાપુઃસર્વેપ્સિતંદ્વિજાઃ

દેવાસુરમનુષ્યાશ્ચગંધર્વોરગરાક્ષસાઃ
અન્યેપિબહવસ્તંસંપૂજ્યસિદ્ધિંગતાઃપરમ્

કૃતેરત્નમયંલિંગંત્રેતાયાંહેમસંભવમ્
દ્વાપરેપારદંશ્રેષ્ઠંપાર્થિવંતુકલૌયુગે

અષ્ટમૂર્તિષુસર્વાસુમૂર્તિર્વૈપાર્થિવીવરાઃ
અનન્યપૂજિતાવિપ્રાસ્તપસ્તસ્માન્મહત્ફલમ્

યથાસર્વેષુદેવેષુજ્યેષ્ઠઃશ્રેષ્ઠોમહેશ્વરઃ
એવંસર્વેષુ લિંગેષુપાર્થિવંશ્રેષ્ટમુચ્યતે

યથાનદીષુસર્વાસુજ્યેષ્ઠાશ્રેષ્ઠાસુરાપગા
તથાસર્વેષુલિંગેષુપાર્થિવંશ્રેષ્ઠમુચ્યતે

યથાસર્વેષુમંત્રેષુપ્રણવો હિ મહાન્સ્મૃતઃ
તથેદંપાર્થિવંશ્રેષ્ઠમારાધ્યંપૂજ્યમેવહિ

યથાસર્વેષુવર્ણેષુબ્રાહ્મણઃશ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે
તથાસર્વેષુલિંગેષુપાર્થિવં શ્રેષ્ઠમુચ્યતે

યથાપુરીષુસર્વાસુકાશીશ્રેષ્ઠતમાસ્મૃતા
તથાસર્વેષુલિંગેષુપાર્થિવંશ્રેષ્ઠમુચ્યતે

યથાવ્રતેષુસર્વેષુશિવરાત્રિવ્રતંપરમ્
તથાસર્વેષુલિંગેષુપાર્થિવંશ્રેષ્થમુચ્યતે

યથાદેવીષુસર્વાસુશૈવીશક્તિઃ પરાસ્મૃતા
તથા સર્વેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં શ્રેષ્ઠમુચ્યતે

પ્રકૃત્યપાર્થિવંલિંગંયોન્યદેવંપ્રપૂજયેત્
વૃથા ભવતિ સા પૂજા સ્નાનદાનાદિકંવૃથા

પાર્થિવારાધનંપુણ્યંધન્યમાયુર્વિવર્ધનમ્
તુષ્ટિદંપુષ્ટિદંશ્રીદંકાર્યંસાધકસત્તમૈઃ

યથાલબ્ધોપચારૈશ્ચભક્ત્યા શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ
પૂજયેત્પાર્થિવં લિંગં સર્વકામાર્થસિદ્ધિદમ્

યઃકૃત્વાપાર્થિવંલિંગેપૂજયેચ્છુભવેદિકમ્
ઇહૈવધનવાઞ્છ્રીમાનંતેરુદ્રોભિજાયતે

ત્રિસંધ્યંયોર્ચયંલ્લિંગંકૃત્વાબિલ્વેનપાર્થિવમ્
દશૈકાદશકંયાવત્તસ્યપુણ્યફલંશૃણુ

અનેનૈવ સ્વદેહેન રુદ્રલોકેમહીયતે
પાપહં સર્વમર્ત્યાનાં દર્શનાત્સ્પર્શનાદપિ

જીવન્મુક્તઃ સવૈજ્ઞાનીશિવ એવ ન સંશયઃ
તસ્યદર્શનમાત્રેણભુક્તિર્મુક્તિશ્ચ જાયતે

શિવં યઃ પૂજયેન્નિત્યં કૃત્વાલિંગં તુ પાર્થિવમ્
યાવજ્જીવનપર્યંતં સ યાતિ શિવમન્દિરમ્

મૃડેનાપ્રમિતાન્વર્ષાઞ્છિવલોકેહિ તિષ્ઠતિ
સકામઃ પુનરાગત્ય રાજેન્દ્રોભારતેભવેત્

નિષ્કામઃ પૂજયેન્નિત્યં પાર્થિવંલિંગમુત્તમમ્
શિવલોકે સદા તિષ્ઠેત્તતઃ સાયુજ્યમાપ્નુયાત્

પાર્થિવં શિવલિંગં ચ વિપ્રો યદિ ન પૂજયેત્
સયાતિનરકંઘોરંશૂલપ્રોતં સુદારુણમ્

યથાકથંચિદ્વિધિનારમ્યં લિંગં પ્રકારયેત્
પઞ્ચસૂત્રવિધાનાં ચ પાર્થિવેન વિચારયેત્

અખણ્ડંતદ્ધિકર્તવ્યંનવિખણ્ડંપ્રકારયેત્
દ્વિખણ્ડંતુપ્રકુર્વાણોનૈવપૂજાફલંલભેત્

રત્નજં હેમજં લિંગં પારદં સ્ફાટિકં તથા
પાર્થિવં પુષ્પરાગોત્થમખંડં તુ પ્રકારયેત્

અખંડં તુ ચરં લિંગંદ્વિખંડમચરં સ્મૃતમ્
ખંડાખંડવિચારોયં સચરાચરયોઃ સ્મૃતઃ

વેદિકાતુમહાવિદ્યાલિંગંદેવો મહેશ્વરઃ
અતો હિ સ્થાવરેલિંગે સ્મૃતાશ્રેષ્ઠાદિખંડિતા

દ્વિખંડંસ્થાવરંલિંગંકર્તવ્યંહિવિધાનતઃ
અખંડંજંગમંપ્રોક્તંશૈવસિદ્ધાન્તવેદિભિઃ

દ્વિખંડંતુચરાંલિંગંકુર્વન્ત્યજ્ઞાનમોહિતાઃ
નૈવસિદ્ધાન્તવેત્તારો મુનયઃ શાસ્ત્રકોવિદાઃ

અખંડંસ્થાવરંલિંગંદ્વિખંડંચરમેવચ
યેકુર્વન્તિનરામૂઢાનપૂજાફલભાગિનઃ

તસ્માચ્છાસ્ત્રોક્તવિધિના અખંડંચરસંજ્ઞકમ્
દ્વિખંડં સ્થાવરં લિંગં કર્તવ્યં પરયા મુદા

અખંડે તુ ચરે પૂજાસમ્પૂર્ણફલદાયિની
દ્વિખંડે તુ ચરે પૂજામહાહાનિપ્રદા સ્મૃતા

અખંડે સ્થાવરે પૂજા ન કામફલદાયિની
પ્રત્યવાયકરીનિત્યમિત્યુક્તંશાસ્ત્રવેદિભિઃ