શિવમહિમ્નસ્તવ · શ્લોક 1-20

મહિમ્નઃ પારં તે પરમવિદુષો યદ્ય્ અસદૃશી સ્તુતિર્ બ્રહ્માદીનામ્ અપિ તદવસન્નાસ્ ત્વયિ ગિરઃ ।
અથાવાચ્યઃ સર્વઃ સ્વમતિપરિણામાવધિ ગૃણન્ મમાપ્ય્ એષ સ્તોત્રે હર નિરપવાદઃ પરિકરઃ ॥

અતીતઃ પન્થાનં તવ ચ મહિમા વાઙ્મનસયોર્ અતદ્વ્યાવૃત્ત્યા યં ચકિતમ્ અભિધત્તે શ્રુતિર્ અપિ ।
સ કસ્ય સ્તોતવ્યઃ કતિવિધગુણઃ કસ્ય વિષયઃ પદે ત્વ્ અર્વાચીને પતતિ ન મનઃ કસ્ય ન વચઃ ॥

મધુસ્ફીતા વાચઃ પરમમ્ અમૃતં નિર્મિતવતસ્ તવ બ્રહ્મન્ કિં વાગ્ અપિ સુરગુરોર્ વિસ્મયપદમ્ ।
મમ ત્વ્ એતાં વાણીં ગુણકથનપુણ્યેન ભવતઃ પુનામીત્ય્ અર્થે ઽસ્મિન્ પુરમથન બુદ્ધિર્ વ્યવસિતા ॥

તવૈશ્વર્યં યત્ તજ્ જગદુદયરક્ષાપ્રલયકૃત્ ત્રયીવસ્તુ વ્યસ્તં તિસૃષુ ગુણભિન્નાસુ તનુષુ ।
અભવ્યાનામ્ અસ્મિન્ વરદ રમણીયામ્ અરમણીં વિહન્તું વ્યાક્રોશીં વિદધત ઇહૈકે જડધિયઃ ॥

કિમીહઃ કિંકાયઃ સ ખલુ કિમુપાયસ્ ત્રિભુવનં કિમાધારો ધાતા સૃજતિ કિમુપાદાન ઇતિ ચ ।
અતર્ક્યૈશ્વર્યે ત્વય્ય્ અનવસરદુઃસ્થો હતધિયઃ કુતર્કો ઽયં કાંશ્ચિન્ મુખરયતિ મોહાય જગતઃ ॥

અજન્માનો લોકાઃ કિમ્ અવયવવન્તો ઽપિ જગતામ્ અધિષ્ઠાતારં કિં ભવવિધિર્ અનાદૃત્ય ભવતિ ।
અનીશો વા કુર્યાદ્ ભુવનજનને કઃ પરિકરો યતો મન્દાસ્ ત્વાં પ્રત્ય્ અમરવર સંશેરત ઇમે ॥

ત્રયી સાંખ્યં યોગઃ પશુપતિમતં વૈષ્ણવમ્ ઇતિ પ્રભિન્ને પ્રસ્થાને પરમ્ ઇદમ્ અદઃ પથ્યમ્ ઇતિ ચ ।
રુચીનાં વૈચિત્ર્યાદ્ ઋજુકુટિલનાનાપથજુષાં નૃણામ્ એકો ગમ્યસ્ ત્વમ્ અસિ પયસામ્ અર્ણવ ઇવ ॥

મહોક્ષઃ ખટ્વાઙ્ગં પરશુર્ અજિનં ભસ્મ ફણિનઃ કપાલં ચેતીયત્ તવ વરદ તન્ત્રોપકરણમ્ ।
સુરાસ્ તાં તામ્ ઋદ્ધિં દધતિ તુ ભવદ્ભ્રૂપ્રણિહિતાં ન હિ સ્વાત્મારામં વિષયમૃગતૃષ્ણા ભ્રમયતિ ॥

ધ્રુવં કશ્ચિત્ સર્વં સકલમ્ અપરસ્ ત્વ્ અધ્રુવમ્ ઇદં પરો ધ્રૌવ્યાધ્રૌવ્યે જગતિ ગદતિ વ્યસ્તવિષયે ।
સમસ્તે ઽપ્ય્ એતસ્મિન્ પુરમથન તૈર્ વિસ્મિત ઇવ સ્તુવઞ્ જિહ્રેમિ ત્વાં ન ખલુ નનુ ધૃષ્ટા મુખરતા ॥

તવૈશ્વર્યં યત્નાદ્ યદ્ ઉપરિ વિરિઞ્ચો હરિર્ અધઃ પરિચ્છેત્તું યાતાવ્ અનલમ્ અનલસ્કન્ધવપુષઃ ।
તતો ભક્તિશ્રદ્ધાભરગુરુગૃણદ્ભ્યાં ગિરિશ યત્ સ્વયં તસ્થે તાભ્યાં તવ કિમ્ અનુવૃત્તિર્ ન ફલતિ ॥

અયત્નાદ્ આપાદ્ય ત્રિભુવનમ્ અવૈરવ્યતિકરં દશાસ્યો યદ્ બાહૂન્ અભૃત રણકણ્ડૂપરવશાન્ ।
શિરઃપદ્મશ્રેણીરચિતચરણામ્ભોરુહબલેઃ સ્થિરાયાસ્ ત્વદ્ભક્તેસ્ ત્રિપુરહર વિસ્ફૂર્જિતમ્ ઇદમ્ ॥

અમુષ્ય ત્વત્સેવાસમધિગતસારં ભુજવનં બલાત્ કૈલાસે ઽપિ ત્વદધિવસતૌ વિક્રમયતઃ ।
અલભ્યા પાતાલે ઽપ્ય્ અલસચલિતાઙ્ગુષ્ઠશિરસિ પ્રતિષ્ઠા ત્વય્ય્ આસીદ્ ધ્રુવમ્ ઉપચિતો મુહ્યતિ ખલઃ ॥

યદૃદ્ધિં સુત્રામ્ણો વરદ પરમોચ્ચૈર્ અપિ સતીમ્ અધશ્ ચક્રે બાણઃ પરિજનવિધેયત્રિભુવનઃ ।
ન તચ્ ચિત્રં તસ્મિન્ વરિવસિતરિ ત્વચ્ચરણયોર્ ન કસ્યા ઉન્નત્યૈ ભવતિ શિરસસ્ ત્વય્ય્ અવનતિઃ ॥

અકાણ્ડબ્રહ્માણ્ડક્ષયચકિતદેવાસુરકૃપા વિધેયસ્યાસીદ્ યસ્ ત્રિનયન વિષં સંહૃતવતઃ ।
ન કલ્માષઃ કણ્ઠે તવ ન કુરુતે ન શ્રિયમ્ અહો વિકારો ઽપિ શ્લાઘ્યો ભુવનન્ભયભઙ્ગવ્યસનિનઃ ॥

અસિદ્ધાર્થા નૈવ ક્વચિદ્ અપિ સદેવાસુરનરે નિવર્તન્તે નિત્યં જગતિ જયિનો યસ્ય વિશિખાઃ ।
સ પશ્યન્ ઈશ ત્વામ્ ઇતરસુરસાધારણમ્ અભૂત્ સ્મરઃ સ્મર્તવ્યાત્મા ન હિ વશિષુ પથ્યઃ પરિભવઃ ॥

મહી પાદાઘાતાદ્ વ્રજતિ સહસા સંશયપદં પદં વિષ્ણોર્ ભ્રામ્યદ્ભુજપરિઘરુગ્ણગ્રહગણમ્ ।
મુહુર્ દ્યૌર્ દૌઃસ્થ્યં યાત્ય્ અનિભૃતજટાતાડિતતટા જગદ્રક્ષાયૈ ત્વં નટસિ નનુ વામૈવ વિભુતા ॥

વિયદ્વ્યાપી તારાગણગુણિતફેનોદ્ગમરુચિઃ પ્રવાહો વારાં યઃ પૃષ્.અતલઘુદૃષ્ટઃ શિરસિ તે ।
જગદ્ દ્વીપાકારં જલધિવલયં તેન કૃતમ્ ઇત્ય્ અનેનૈવોન્નેયં ધૃતમહિમ દિવ્યં તવ વપુઃ ॥

રથઃ ક્ષોણી યન્તા શતધૃતિર્ અગેન્દ્રો ધનુર્ અથો રથાઙ્ગે ચન્દ્રાર્કૌ રથચરણપાણિઃ શર ઇતિ ।
દિધક્ષોસ્ તે કો ઽયં ત્રિપુરતૃણમ્ આડમ્બરવિધિર્ વિધેયૈઃ ક્રીડન્ત્યો ન ખલુ પરતન્ત્રાઃ પ્રભુધિયઃ ॥

હરિસ્ તે સાહસ્રં કમલબલિમ્ આધાય પદયોર્ યદ્ એકોને તસ્મિન્ નિજમ્ ઉદહરન્ નેત્રકમલમ્ ।
ગતો ભક્ત્યુદ્રેકઃ પરિણતિમ્ અસૌ ચક્રવપુષા ત્રયાણાં રક્ષાયૈ ત્રિપુરહર જાગર્તિ જગતામ્ ॥

ક્રતૌ સુપ્તે જાગ્રત્ ત્વમ્ અસિ ફલયોગે ક્રતુમતાં ક્વ કર્મ પ્રધ્વસ્તં પલતિ પુરુષારાધનમ્ ઋતે ।
અતસ્ ત્વાં સમ્પ્રેક્ષ્ય ત્રતુષુ ફલદાનપ્રતિભુવં શ્રુતૌ શ્રદ્ધાં બદ્ધ્વા દૃઢપરિકરઃ કર્મસુ જનઃ ॥