શુક્લયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 40

ઈશાવાસ્યોપનિષત્। જ્ઞાનકાણ્ડમ્

ઈશા વાસ્યમ્ ઇદꣳ સર્વં યત્ કિં ચ જગત્યાં જગત્ ।
તેન ત્યક્તેન ભુઞ્જીથા મા ગૃધઃ કસ્ય સ્વિદ્ ધનમ્

કુર્વન્ન્ એવેહ કર્માણિ જિજીવિષેચ્ છતꣳ સમાઃ ।
એવં ત્વયિ નાન્યથેતો ઽસ્તિ ન કર્મ લિપ્યતે નરે

અસુર્યા નામ તે લોકા ઽઅન્ધેન તમસાવૃતાઃ ।
તાꣳસ્ તે પ્રેત્યાપિ ગચ્છન્તિ યે કે ચાત્મહનો જનાઃ

અનેજદ્ એકં મનસો જવીયો નૈનદ્ દેવા ઽ આપ્નુવન્ પૂર્વમ્ અર્શત્ ।
તદ્ ધાવતો ઽન્યાન્ અત્ય્ એતિ તિષ્ઠત્ તસ્મિન્ન્ અપો માતરિશ્વા દધાતિ

તદ્ એજતિ તન્ નૈજતિ તદ્ દૂરે તદ્ વ્ અન્તિકે ।
તદ્ અન્તર્ અસ્ય સર્વસ્ય તદ્ ઉ સર્વસ્યાસ્ય બાહ્યતઃ

યસ્ તુ સર્વાણિ ભૂતાન્ય્ આત્મન્ન્ એવાનુપશ્યતિ ।
સર્વભૂતેષુ ચાત્માનં તતો ન વિ ચિકિત્સતિ

યસ્મિન્ત્ સર્વાણિ ભૂતાન્ય્ આત્મૈવાભૂદ્ વિજાનતઃ ।
તત્ર કો મોહઃ કઃ શોક ઽ એકત્વમ્ અનુપશ્યતઃ

સ પર્ય્ અગાચ્ છુક્રમ્ અકાયમ્ અવ્રણમ્ અસ્નાવિરꣳ શુદ્ધમ્ અપાપવિદ્ધમ્ ।
કવિર્ મનીષી પરિભૂઃ સ્વયંભૂર્ યાથાતથ્યતો ઽર્થાન્ વ્યદધાચ્છાશ્વતીભ્યઃ સમાભ્યઃ

અન્ધં તમઃ પ્ર વિશન્તિ યે ઽસંભૂતિમ્ ઉપાસતે ।
તતો ભૂય ઽ ઇવ તે તમો ય ઽ ઉ સંભૂત્યાꣳ રતાઃ

અન્યદ્ એવાહુઃ સંભવાદ્ અન્યદ્ આહુર્ અસંભવાત્ ।
ઇતિ શુશ્રુમ ધીરાણાં યે નસ્ તદ્ વિચચક્ષિરે

સંભૂતિં ચ વિનાશં ચ યસ્ તદ્ વેદોભયꣳ સહ ।
વિનાશેન મૃત્યું તીર્ત્વા સંભૂત્યામૃતમ્ અશ્નુતે

અન્ધં તમઃ પ્ર વિશન્તિ યે ઽવિદ્યામ્ ઉપાસતે ।
તતો ભૂય ઽ ઇવ તે તમો ય ઽ ઉ વિદ્યાયાꣳ રતાઃ

અન્યદ્ એવાહુર્ વિદ્યાયા ઽ અન્યદ્ આહુર્ અવિદ્યાયાઃ ।
ઇતિ શુશ્રુમ ધીરાણાં યે નસ્ તદ્ વિચચક્ષિરે

વિદ્યાં ચાવિદ્યાં ચ યસ્ તદ્ વેદોભયꣳ સહ ।
અવિદ્યયા મૃત્યું તીર્ત્વા વિદ્યયામૃતમ્ અશ્નુતે

વાયુર્ અનિલમ્ અમૃતમ્ અથેદં ભસ્માન્તꣳ શરીરમ્ ।
ઓ3મ્ ક્રતો સ્મર ક્લિબે સ્મર કૃતꣳ સ્મર

અગ્ને નય સુપથા રાયે ઽ અસ્માન્ વિશ્વાનિ દેવ વયુનાનિ વિદ્વાન્ ।
યુયોધ્ય્ અસ્મજ્ જુહુરાણમ્ એનો ભૂયિષ્ઠાં તે નમ ઽ ઉક્તિં વિધેમ

હિરણ્મયેન પાત્રેણ સત્યસ્યાપિહિતં મુખમ્ ।
યો ઽસાવ્ આદિત્યે પુરુષઃ સો ઽસાવ્ અહમ્ ।
ઓ૩મ્ ખં બ્રહ્મ ॥