શિવ પુરાણ · અધ્યાય 5

અથ પઞ્ચમ્યુમા સંહિતા

૧ પુત્રાર્થં કૈલાસં ગતસ્ય કૃષ્ણસ્ય ઉપમન્યુનામર્ષિણા સંવાદઃ ।
૨ ઉપમન્યોઃ કૃષ્ણં પ્રતિ શિવભક્તનિરૂપણમ્ ।
૩ તપસ્તુષ્ટયોઃ શિવયોઃ કૃષ્ણાયાભીષ્ટબરપ્રદાનમ્દાશરથયે ચ વરપ્રદાનં તેન રાવણં જિત્વા જાનક્યુપલબ્ધિઃ ।
૪ શિવમાયાપ્રભાવવર્ણનમ્ ।
૫ સનત્કુમારેણ વ્યાસં પ્રતિ મહાપાતકાન્યવર્ણિષત ।
૬ પાપભેદનિરૂપણમ્ ।
૭ યમલોકમાર્ગ યમદૂતસ્વરૂપવર્ણનમ્ ।
૮ નરકભેદનિરૂપણમ્ ।
૯ નરકયાતનાવર્જનમ્ ।
૧૦ નરકવિશેષદુઃખવર્ણનમ્ ।
૧૧ દાનપ્રભાવાદ્યમપુરદુઃખાભાવસ્ય નિરુપણમન્નદાનવિશેષણ માહાત્મ્યવર્ણનઞ્ચ ।
૧૨ જીવતર્પણમાહાત્મ્યવર્ણનપુરસ્સરં તપોમાહાત્મ્યવર્ણનમ્ ।
૧૩ પુરાણમાહાત્મ્ય નિરૂપણમ્ ।
૧૪ દાનમાહાત્મ્યદાનભેદવર્ણનમ્ ।
૧૫ બ્રહ્માણ્ડવર્ણને પાતાલલોકનિરૂપણમ્ ।
૧૬ કેનકેન કર્મણા કસ્મિન્કસ્મિન્નરકે વાસ ઇત્યુત્તરસ્ય પાપપ્રાયશ્ચિત્તવર્ણનમ્ ।
૧૭ બ્રહ્માણ્ડવર્ણને જમ્બૂદ્વીપવર્ષનિરૂણમ્ ।
૧૮ ભારતવર્ષં સવર્ણ્ય પ્લક્ષાદિષડ્દ્વીપવર્ણનમ્ ।
૧૯ સૂર્યાદિગ્રહં સ્થિતિં નિરૂપ્ય જનાદિલોકવર્ણનમ્ ।
૨૦ કૃતતપસામેવ શિવલોકપ્રાપ્તિં નિરૂપ્ય સાત્વિકા દિતપોવર્ણનપુરસ્સરં માનુષ્યજન્મપ્રાશસ્ત્યવર્ણનમ્
૨૧ તત્તત્કર્મભિસ્તત્તદ્વર્ણ જન્મ નિરૂપ્ય સંગ્રામફલનિરૂપણમ્ ।
૨૨ દેહોત્પત્તિવર્ણનમ્ ।
૨૩ દેહાઽશુચિત્વબાલ્યાદ્યવસ્થાદુઃખવર્ણનમ્ ।
૨૪ નારદં પ્રતિ પંચચૂડાઽપ્સરઃ કૃતસ્ત્રીસ્વભાવવર્ણનમ્ ।
૨૫ મૃત્યુકાલજ્ઞાનવર્ણનમ્ ।
૨૬ યોગિનાં મૃત્યુકાલવચનમવર્ણિ ।
૨૭ કાલવઞ્ચનપુરસ્સરં શિવપ્રાપ્તિવર્ણનમ્ ।
૨૮ છાયાપુરુષદર્શનવર્ણનમ્ ।
૨૯ આદિસર્ગનિરૂપણમ્
૩૦ સ્વાયભ્ભુવાદિસર્ગવર્ણનમ્ ।
૩૧ સર્વગવર્ણને ત્વં ક્વાપિ સ્થિતિં મા લભત્વ તવ સાન્નિધ્યાત્કલહઃ સ્યાદિતિ નારદાય દક્ષસ્ય શાપઃ।
૩૨ કશ્યપપત્નીનામપત્યાન્યભિહિતાનિ ।
૩૩ મારુતોત્પત્તિવર્ણનપૂર્વકં ભૂતસર્ગવર્ણનં તત્તદ્રાજ્યનિરૂપણઞ્ચ ॥
૩૪ ચતુર્દશમન્વન્તરાનુકીર્તનમ્ ।
૩૫ ભાસ્કરતેજોઽસહમાના સંજ્ઞા સ્વચ્છાયાં પતિસવિધે નિયુજ્ય વડવા ભૂત્વાઽરણ્યં જગામ । છાયા ચ – તત્પુત્રતસ્સ્વપુત્રેઽધિકં પ્રેમ દૃષ્ટ્વાપ્ર સન્નહ્ય પૃષ્ટા સર્વમવર્ણયત્ ॥ સૂર્યોઽશ્વો ભૂત્વા સંજ્ઞાં યથાભ તતોઽશ્વિનીકુમારોત્પત્તિઃ ।
૩૬ મનુનવપુત્રવંશવર્ણનમ્ ।
૩૭ ઇક્ષ્વાક્વાદિમનુવંશવર્ણનમ્ ।
૩૮ સત્યવ્રતત્રિશંકુસગરાદિજન્મ નિરૂપ્ય તત્તચ્ચરિત્રવર્ણનમ્ ।
૩૯સગરભાર્યાદ્વયોત્વન્નાપત્યૈર્વંશવિસ્તારવર્ણનમ્ ।
૪૦ પિતૃશ્રાદ્ધપ્રભાવર્ણનમ્ ॥
૪૧ પિતૃસર્ગવર્ણને સપ્તવ્યાધગતિવર્ણનમ્। શ્રાદ્ધમાહાત્મ્યપ્રદર્શનઞ્ચ ।
૪૨ વિગતકલ્મષસપ્તવ્યાધાનાં દશાન્તરે માહાત્મ્યવંશાદિ ।
૪૩ વ્યાસપૂજનપ્રકારવર્ણનમ્ ।
૪૪ સત્યવત્યાં પરાશરાદ્વ્યાસ ઉત્પદ્ય તીર્થાટનં કુર્વન્કાશ્યાં ગત્વ વ્યાસેશ્વરં લિંગં સંસ્થાપ્ય મધ્યમેશ્વરાનુગ્રહાચ્છક્તિં પ્રાપ્ય પુરાણાનિ નિર્મમૌ ।
૪૫ દેવીચરિતવર્ણને સુરથરાજસમાધિવૈશ્યાભ્યામરિજિત રાજ્યદારાદિ નિ:સારિતયોનૌ કથં ન મોહત્યાગ ઇતિ પૃષ્ટેન મેધસા મધુકૈટભમાર્યમાણવિધિસ્તુતકાલી પ્રાદુર્ભૂય સપ્તવિષ્ણ્વક્ષિ તત્યાજવિષ્ણુના ચ યુદ્ધેઽજલે હન્તવ્યાવિતિ તાભ્યાં વરે લબ્ધે સ્વજઘને હતાવિત્યવર્ણિ ।
૪૬ મહિષાઽસુરપીડિતદેવાનાં બ્રહ્મહરિહરાણાં ચ સહસા મહાલક્ષ્મીઃ પ્રાદુર્ભૂય દેવેભ્યો ભૂષાઽઽયુધાનિ ગૃહીત્વા મહિષં સંજઘાન ।
૪૭ શુમ્ભનિશુમ્ભપીડિતદેવા હિમવતિ દેવીમસ્તુવન્ કાસ્તૂયતે ભવદ્ભિરિતિ ગૌર્ય્યોક્તે ગૌરીતનોરુત્પદ્ય કૌશિકી મે સ્તુતિઃ ક્રિયત ઇત્યૂચે વઃ કાર્યં સાધયિષ્યે ઇત્યુક્ત્વાઽન્તર્દધે ચ । ચણ્ડમુણ્ડશ્રુતદેવ્યા ગ્રહણાય શુમ્ભનિશુમ્ભપ્રેષિતધૂમ્રલોધનચણ્ડમુણ્ડરક્તબીજવધોપ્યવર્ણિ ।
૪૮ સસ્વતીદેવ્યા સમરે શુમ્ભનિશુમ્ભૌ સસેનાવથાનિપાતામ્ ।
૪૯ ઉમાપ્રાદુર્ભાવવર્ણનમ્ ।
૫૦ દશમહાવિદ્યોત્પતિં નિરૂપ્ય દુર્ગાઽસુરવધાદ્દેવ્યા દુર્ગાનામપ્રસિદ્ધિરવર્ણિ ।
૫૧ ભગવતીજ્ઞાનક્રિયાભક્તિયોગવર્ણનં તત્ર પ્રતિમાસ્થાપનવ્રતકરણાનિરૂપણે નવરાત્રવ્રતપ્રાશસ્ત્ય કથનમ્ ।
ઇતિ પંચમ્યુમાસંહિતા