શિવ પુરાણ · અધ્યાય 3.30

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
શૃણુ ત્વં બ્રહ્મપુત્રાદ્યાવતારં પરમેશિતુઃ ॥
અવધૂતેશ્વરાહ્વં વૈ શક્રગર્વાપહારકમ્

શક્રઃ પુરા હિ સગુરુઃ સર્વદેવસમન્વિતઃ ॥
દર્શનં કર્તુમીશસ્ય કૈલાસમગમન્મુને

અથ ગુર્વિન્દ્રયોર્જ્ઞાત્વાગમનં શંકરસ્તયોઃ ॥
પરીક્ષિતું ચ તદ્ભાવં સ્વદર્શનરતાત્મનોઃ

અવધૂતસ્વરૂપોઽભૂન્નાનાલીલાકરઃ પ્રભુઃ ॥
દિગંબરો મહાભીમો જ્વલદગ્નિસમપ્રભઃ ॥ .૪ ॥
સોઽવધૂતસ્વરૂપો હિ માર્ગમારુદ્ધ્ય સદ્ગતિઃ ॥
લંબમાનપટઃ શંભુરતિષ્ઠચ્છોભિતાકૃતિઃ

અથ તૌ ગુરુશક્રૌ ચ ગચ્છન્તૌ શિવ સન્નિધિમ્ ॥
અદ્રાષ્ટાંપુરુષં ભીમં માર્ગમધ્યેઽદ્ભુતાકૃતિમ્

અથ શક્રો મુનેઽપૃચ્છત્સ્વાધિકારેણ દુર્મદઃ ॥
પુરુષં તં સ્વમાર્ગાન્તઃ સ્થિતમજ્ઞાય શંકરમ્

શક્ર ઉવાચ ॥
કસ્ત્વં દિગંબરાકારાવધૂતઃ કુત આગતઃ ॥
કિન્નામ તવ વિખ્યાતં તત્ત્વતો વદ મેઽચિરમ્

સ્વસ્થાને સંસ્થિતઃ શંભુઃ કિમ્વાન્યત્ર ગતોઽધુના ॥
દર્શનાર્થં હિ તસ્યાહં ગચ્છામિ સગુરુસ્સુરૈઃ

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
શક્રેણેત્થં સ પૃષ્ટશ્ચ કિંચિન્નોવાચ પૂરુષઃ ॥
લીલાગૃહીતદેહસ્સ શઙ્કરો મદહા પ્રભુઃ

શક્રઃ પુનરપૃચ્છત્તં નોવાચ સ દિગંબરઃ ॥
અવિજ્ઞાતગતિશ્શમ્ભુર્મહાકૌતુકકારકઃ

પુનઃ પુરન્દરોઽપૃચ્છ્ત્ત્રૈલોક્યાધિપતિસ્સ્વરાટ્ ॥
તૂષ્ણીમાસ મહાયોગી મહાલીલાકરસ્સ વૈ

ઇત્થં પુનઃ પુનઃ પૃષ્ટઃ શક્રેણ સ દિગમ્બરઃ ॥
નોવાચ કિંચિદ્ભગવાઞ્શક્રદર્પ્પજિઘાંસયા

અથ ચુક્રોધ દેવેશસ્ત્રૈલોક્યૈશ્વર્ય્યગર્વિતઃ ॥
ઉવાચ વચનં ક્રોધાત્તં નિર્ભર્ત્સ્ય જટાધરમ્

ઇન્દ્ર ઉવાચ ॥
પૃચ્છમાનોઽપિ રે મૂઢ નોત્તરં દત્તવાનસિ ॥
અતસ્ત્વાં હન્મિ વજ્રેણ કસ્તે ત્રાતાસ્તિ દુર્મતે

ઇત્યુદીર્ય્ય તતો વજ્રી સંનિરીક્ષ્ય ક્રુધા હિ તમ્ ॥
હન્તુન્દિગમ્બરં વજ્રમુદ્યતં સ ચકાર હ

વજ્રહસ્તં ચ તં દૃષ્ટ્વા શક્રં શીઘ્રં સદાશિવઃ ॥
ચકાર સ્તમ્ભનં તસ્ય વજ્રપાતસ્ય શંકરઃ

તતઃ સ પુરુષઃ કુદ્ધઃ કરાલાક્ષો ભયંકરઃ ॥
દ્રુતમેવ પ્રજજ્વાલ તેજસા પ્રદહન્નિવ

બાહુપ્રતિષ્ટમ્ભભુવા મન્યુનાન્તશ્શચીપતિઃ ॥
સમદહ્યત ભોગીવ મંત્રરુદ્ધપરાક્રમઃ

દૃષ્ટ્વા વૃહસ્પતિસ્ત્વેનમ્પ્રજ્વલન્તં સ્વતેજસા ॥
પુરુષં તં ધિયામાસ પ્રણનામ હરં દ્રુતમ્

કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા તતો ગુરુરુદારધીઃ ॥
દણ્ડવત્કૌ પુનર્નત્વા પ્રભું તુષ્ટાવ ભક્તિતઃ

ગુરુરુવાચ ॥
દેવદેવ મહાદેવ શરણાગતવત્સલ ॥
પ્રસન્નો ભવ ગૌરીશ સર્વેશ્વર નમોઽસ્તુ તે

માયયા મોહિતાસ્સર્વે બ્રહ્મવિષ્ણ્વાદયોપિ તે ॥
ત્વાં ન જાનન્તિ તત્ત્વેન જાનન્તિ ત્વદનુગ્રહાત્

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
બૃહસ્પતિરિતિ સ્તુત્વા સ તદા શંકરમ્પ્રભુમ્ ॥
પાદયોઃ પાતયામાસ તસ્યેશસ્ય પુરન્દરમ્

તતસ્તાત સુરાચાર્ય્યઃ કૃતાઞ્જલિરુદારધીઃ ॥
બૃહસ્પતિરુવાચેદં પ્રશ્રયાવનતઃ સુધીઃ

બૃહસ્પતિરુવાચ॥
દીનનાથ મહાદેવ પ્રણતન્તવ પાદયોઃ ॥
સમુદ્ધર ચ માં તત્ત્વં ક્રોધં ન પ્રણયં કુરુ

તુષ્ટો ભવ મહાદેવ પાહીન્દ્રં શરણાગતમ્ ॥
વહ્નિરેષ સમાયાતિ ભાલનેત્રસમુદ્ભવઃ

॥ નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય ગુરોર્વાક્યમવધૂતાકૃતિઃ પ્રભુઃ ॥
ઉવાચ કરુણાસિંધુર્વિહસન્સ સદૂતિકૃત્

અવધૂત ઉવાચ ॥
ક્રોધાચ્ચ નિસ્સૃતન્તેજો ધારયામિ સ્વનેત્રતઃ ॥
કથં હિ કંચુકીં સર્પસ્સંધત્તે ચોજ્જ્ઞિતાં પુનઃ

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય શંકરસ્ય બૃહસ્પતિઃ ॥
ઉવાચ સાઞ્જલિર્ભૂયો ભયવ્યાકુલમાનસઃ

॥ બૃહસ્પતિરુવાચ ॥
હે દેવ ભગવન્ભક્તા અનુકમ્પ્યાઃ સદૈવ હિ ॥
ભક્તવત્સલનામેતિ સ્વં સત્યં કુરુ શંકર

ક્ષેપ્તુમન્યત્ર દેવેશ સ્વતેજોઽત્યુગ્રમર્હસિ ॥
ઉદ્ધર્તા સર્વભક્તાનાં સમુદ્ધર પુરન્દરમ્

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્તો ગુરુણા રુદ્રો ભક્તવત્સલનામભાક્ ॥
પ્રત્યુવાચ પ્રસન્નાત્મા સુરેજ્યમ્પ્રણતાર્તિહા

રુદ્ર ઉવાચ ॥
પ્રીતસ્તેહં સુરાચાર્ય્ય દદામિ વરમુત્તમમ્ ॥
ઇન્દ્રસ્ય જીવદાનેન જીવેતિ ત્વં પ્રથામ્વ્રજ

સમુદ્ભૂતોઽનલો યોયં ભાલનેત્રાત્સુરા સહઃ ॥
એનન્ત્યક્ષ્યામ્યહં દૂરે યથેન્દ્રં નૈવ પીડયેત્

॥ નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા સ કરે ધૃત્વા સ્વતેજોઽનલમદ્ભુતમ્ ॥
ભાલનેત્રસમુદ્ભૂતં પ્રાક્ષિપલ્લવણામ્ભસિ

અથો શિવસ્ય તત્તેજો ભાલનેત્રસમુદ્ભવમ્ ॥
ક્ષિપ્તં ચ લવણામ્ભોધૌ સદ્યો બાલો બભૂવ હ

સ જલન્ધરનામાભૂત્સિન્ધુપુત્રોઽસુરેશ્વરઃ ॥
તં જઘાન મહેશાનો દેવપ્રાર્થનયા પ્રભુઃ

ઇત્થં કૃત્વા સુચરિતં શંકરો લોકશંકરઃ ॥
અવધૂતસ્વરૂપેણ તતશ્ચાન્તર્હિતોઽભવત્

બભૂવુઃ સકલા દેવાઃ સુખિનશ્ચાતિનિર્ભયાઃ ॥
ગુરુશક્રૌ ભયાન્મુક્તૌ જગ્મતુઃ સુખમુત્તમમ્

યદર્થે ગમનોદ્યુક્તૌ દર્શનં પ્રાપ્ય તસ્ય તૌ॥
કૃતાર્થૌ ગુરુશક્રૌ હિ સ્વસ્થાનં જગ્મતુર્મુદા

અવધૂતેશ્વરાહ્વોઽવતારસ્તે કથિતો મયા॥
પરમેશસ્ય પરમાનન્દદઃ ખલદણ્ડદઃ

ઇદમાખ્યાનમનઘં યશસ્યં સ્વર્ગ્યમેવ ચ ॥
ભુક્તિમુક્તિપ્રદં દિવ્યં સર્વકામફલપ્રદમ્

ય ઇદં શૃણુયાન્નિત્યં શ્રાવયેદ્વા સમાહિતઃ ॥
ઇહ સર્વસુખં ભુક્ત્વા સોન્તે શિવગતિં લભેત્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે તૃતીયાયાં શતરુદ્રસંહિતાયાં નન્દી શ્વરસનત્કુમારસંવાદે અવધૂતેશ્વરશિવાવતારચરિત્રવર્ણનં નામ ત્રિંશોઽધ્યાયઃ