શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.2.41

વિષ્ણ્વાદય ઊચુઃ ॥
દેવદેવ મહાદેવ લૌકિકાચારકૃત્પ્રભો ॥
બ્રહ્મ ત્વામીશ્વરં શંભું જાનીમઃ કૃપયા તવ

કિં મોહયસિ નસ્તાત માયયા પરયા તવ ॥
દુર્જ્ઞેયયા સદા પુંસાં મોહિન્યા પરમેશ્વર

।
પ્રકૃતઃ પુરુષસ્યાપિ જગતો યોનિબીજયોઃ ॥
પરબ્રહ્મ પરસ્ત્વં ચ મનોવાચામગોચરઃ

ત્વમેવ વિશ્વં સૃજસિ પાસ્યત્સિ નિજતંત્રતઃ ॥
સ્વરૂપાં શિવશક્તિં હિ ક્રીડન્નૂર્ણપટો યથા

ત્વમેવ ક્રતુમીશાન સસર્જિથ દયાપરઃ ॥
દક્ષેણ સૂત્રેણ વિભો સદા ત્રય્યભિપત્તયે

ત્વયૈવ લોકેવસિતાસ્સેતવો યાન્ ધૃતવ્રતાઃ ॥
શુદ્ધાન્ શ્રદ્દધતે વિપ્રા વેદમાર્ગવિચક્ષણાઃ

કર્તુસ્ત્વં મંગલાનાં હિ સ્વપરં તુ મુખે વિભો ॥
અમંગલાનાં ચ હિતં મિશ્રં વાથ વિપર્યયમ્

સર્વકર્મફલાનાં હિ સદા દાતા ત્વમેવ હિ॥
સર્વે હિ પ્રોક્તા હિ યશસ્તત્પતિસ્ત્વં શ્રુતિશ્રુતઃ

પૃથગ્ધિયઃ કર્મદૃશોઽરુંતુદાશ્ચ દુરાશયાઃ ॥
વિતુદંતિ પરાન્મૂઢા દુરુક્તૈર્મત્સરાન્વિતાઃ

તેષાં દૈવવધાનાં ભો ભૂયાત્ત્વચ્ચ વધો વિભો ॥
ભગવન્પરમેશાન કૃપાં કુરુ પરપ્રભો

નમો રુદ્રાય શાંતાય બ્રહ્મણે પરમાત્મને॥
કપર્દિને મહેશાય જ્યોત્સ્નાય મહતે નમઃ

ત્વં હિ વિશ્વસૃજાં સ્રષ્ટા ધાતા ત્વં પ્રપિતામહઃ॥
ત્રિગુણાત્મા નિર્ગુણશ્ચ પ્રકૃતેઃ પુરુષાત્પરઃ

નમસ્તે નીલકંઠાય વેધસે પરમાત્મને ॥
વિશ્વાય વિશ્વબીજાય જગદાનંદહેતવે

ઓંકારસ્ત્વં વષટ્કારસ્સર્વારંભપ્રવર્તકઃ ॥
હંતકાસ્સ્વધાકારો હવ્યકવ્યાન્નભુક્ સદા

કૃતઃ કથં યજ્ઞભંગસ્ત્વયા ધર્મપરાયણ।
બ્રહ્મણ્યસ્ત્વં મહાદેવ કથં યજ્ઞહનો વિભો

બ્રાહ્મણાનાં ગવાં ચૈવ ધર્મસ્ય પ્રતિપાલકઃ ॥
શરણ્યોસિ સદાનંત્યઃ સર્વેષાં પ્રાણિનાં પ્રભો

નમસ્તે ભગવન્ રુદ્ર ભાસ્કરામિતતેજસે ॥
નમો ભવાય દેવાય રસાયાંબુમયાય તે ॥

શર્વાય ક્ષિતિરૂપાય સદા સુરભિણે નમઃ ॥
રુદ્રાયાગ્નિસ્વરૂપાય મહાતેજસ્વિને નમઃ

ઈશાય વાયવે તુભ્યં સંસ્પર્શાય નમોનમઃ ॥
પશૂનાંપતયે તુભ્યં યજમાનાય વેધસે

ભીમાય વ્યોમરૂપાય શબ્દમાત્રાય તે નમઃ ॥
મહાદેવાય સોમાય પ્રવૃત્તાય નમોસ્તુ તે

ઉગ્રાય સૂર્યરૂપાય નમસ્તે કર્મયોગિને ॥
નમસ્તે કાલકાલાય નમસ્તે રુદ્ર મન્યવે ॥

નમશ્શિવાય ભીમાય શંકરાય શિવાય તે ॥
ઉગ્રોસિ સર્વ ભૂતાનાં નિયંતા યચ્છિવોસિ નઃ

મયસ્કરાય વિશ્વાય બ્રહ્મણે હ્યાર્તિનાશિને ॥
અમ્બિકાપતયે તુભ્યમુમાયાઃ પતયે નમઃ

શર્વાય સર્વરૂપાય પુરુષાય પરાત્મને ॥
સદસદ્વ્યક્તિહીનાય મહતઃ કારણાય તે

જાતાય બહુધા લોકે પ્રભૂતાય નમોનમઃ ॥
નીલાય નીલરુદ્રાય કદ્રુદ્રાય પ્રચેતસે

મીઢુષ્ટમાય દેવાય શિપિવિષ્ટાય તે નમઃ ॥
મહીયસે નમસ્તુભ્યં હંત્રે દેવારિણાં સદા

તારાય ચ સુતારાય તરુણાય સુતેજસે ॥
હરિકેશાય દેવાય મહેશાય નમોનમઃ

દેવાનાં શંભવે તુભ્યં વિભવે પરમાત્મને ॥
પરમાય નમસ્તુભ્યં કાલકંઠાય તે નમઃ

હિરણ્યાય પરેશાય હિરણ્યવપુષે નમઃ ॥
ભીમાય ભીમરૂપાય ભીમકર્મરતાય ચ

ભસ્મદિગ્ધશરીરાય રુદ્રાક્ષાભરણાય ચ ॥
નમો હ્રસ્વાય દીર્ઘાય વામનાય નમોસ્તુ તે

દૂરેવધાય તે દેવા ગ્રેવધાય નમોનમઃ ॥
ધન્વિને શૂલિને તુભ્યં ગદિને હલિને નમઃ

નાનાયુધધરાયૈવ દૈત્યદાનવનાશિને ॥
સદ્યાય સદ્યરૂપાય સદ્યોજાતાય વૈ નમઃ

વામાય વામરૂપાય વામનેત્રાય તે નમઃ ॥
અઘોરાય પરેશાય વિકટાય નમોનમઃ

તત્પુરુષાય નાથાય પુરાણપુરુષાય ચ ॥
પુરુષાર્થપ્રદાનાય વ્રતિને પરમેષ્ઠિને

ઈશાનાય નમસ્તુભ્યમીશ્વરાય નમો નમઃ ॥
બ્રહ્મણે બ્રહ્મરૂપાય નમસ્સાક્ષાત્પરાત્મને

ઉગ્રોસિ સર્વદુષ્ટાનાં નિયંતાસિ શિવોસિ નઃ ॥
કાલકૂટાશિને તુભ્યં દેવાદ્યવન કારિણે

વીરાય વીરભદ્રાય રક્ષદ્વીરાય શૂલિને ॥
મહાદેવાય મહતે પશૂનાં પતયે નમઃ

વીરાત્મને સુવિદ્યાય શ્રીકંઠાય પિનાકિને ॥
નમોનંતાય સૂક્ષ્માય નમસ્તે મૃત્યુમન્યવે

પરાય પરમેશાય પરાત્પરતરાય તે ॥
પરાત્પરાય વિભવે નમસ્તે વિશ્વમૂર્તયે

નમો વિષ્ણુકલત્રાય વિષ્ણુક્ષેત્રાય ભાનવે ॥
ભૈરવાય શરણ્યાય ત્ર્યંબકાય વિહારિણે

મૃત્યુંજયાય શોકાય ત્રિગુણાય ગુણાત્મને ॥
ચન્દ્રસૂર્યાગ્નિનેત્રાય સર્વકારણસેતવે

ભવતા હિ જગત્સર્વં વ્યાપ્તં સ્વેનૈવ તેજસા ॥
પરબ્રહ્મ નિર્વિકારી ચિદાનંદઃપ્રકાશવાન્

બ્રહ્મવિષ્ણ્વિંદ્રચન્દ્રાદિપ્રમુખાસ્સકલાસ્સુરાઃ ॥
મુનયશ્ચાપરે ત્વત્તસ્સંપ્રસૂતા મહેશ્વર

યતો બિભર્ષિ સકલં વિભજ્ય તનુમષ્ટધા ॥
અષ્ટમૂર્તિરિતીશશ્ચ ત્વમાદ્યઃ કરુણામયઃ ॥

ત્વદ્ભયાદ્વાતિ વાતોયં દહત્યગ્નિર્ભયાત્તવ ॥
સૂર્યસ્તપતિ તે ભીત્યા મૃત્યુર્ધાવતિ સર્વતઃ

દયાસિન્ધો મહેશાન પ્રસીદ પરમેશ્વર ॥
રક્ષ રક્ષ સદૈવાસ્માન્ યસ્માન્નષ્ટાન્ વિચેતસઃ

રક્ષિતાઃ સતતં નાથ ત્વયૈવ કરુણાનિધે ॥
નાનાપદ્ભ્યો વયં શંભો તથૈવાદ્ય પ્રપાહિ નઃ

યજ્ઞસ્યોદ્ધરણં નાથ કુરુ શીઘ્રં પ્રસાદકૃત્॥
અસમાપ્તસ્ય દુર્ગેશ દક્ષસ્ય ચ પ્રજાપતેઃ

ભગોક્ષિણી પ્રપદ્યેત યજમાનશ્ચ જીવતુ ॥
પૂષ્ણો દંતાશ્ચ રોહંતુ ભૃગોઃ શ્મશ્રૂણિ પૂર્વવત્

ભવતાનુગ્રહીતાનાં દેવાદીનાંશ્ચ સર્વશઃ॥॥
આરોગ્યં ભગ્નગાત્રાણાં શંકર ત્વાયુધાશ્મભિઃ

પૂર્ણભાગોસ્તુ તે નાથાવશિષ્ટેઽધ્વરકર્મણિ ॥
રુદ્રભાગેન યજ્ઞસ્તે કલ્પિતો નાન્યથા ક્વચિત્

ઇત્યુક્ત્વા સપ્રજેશશ્ચ રમેશશ્ચ કૃતાંજલિઃ ॥
દંડવત્પતિતો ભૂમૌ ક્ષમાપયિતુમુદ્યતઃ

ઇતિ શ્રીશિવ મહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં દ્વિતીયે સતીખંડે દેવસ્તુતિવર્ણનં નામૈકચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ