શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.2.18
નારદ ઉવાચ ॥
રુદ્રપાર્શ્વે ત્વયિ ગતે કિમભૂચ્ચરિતં તતઃ ॥
કા વાર્તા હ્યભવત્તાત કિં ચકાર હરઃ સ્વયમ્
બ્રહ્મોવાચ ॥
અથાહં શિવમાનેતું પ્રસન્નઃ પરમેશ્વરમ્ ॥
આસદં હિ મહાદેવં હિમવદ્ગિરિસંસ્થિતમ્
માં વીક્ષ્ય લોકસ્રષ્ટારમાયાંતં વૃષભધ્વજઃ ॥
મનસા સંશયં ચક્રે સતીપ્રાપ્તૌ મુહુર્મુહુઃ
અથ પ્રીત્યા હરો લોક ગતિમાશ્રિત્ય લીલયા ॥
સત્યા ભક્ત્યા ચ માં ક્ષિપ્રમુવાચ પ્રાકૃતો યથા
ઈશ્વર ઉવાચ ॥
કિમકાર્ષીત્સુરજ્યેષ્ઠ સત્યર્થે ત્વત્સુતસ્સ મામ્ ॥
કથયસ્વ યથા સ્વાંતં ન દીર્યે મન્મથેન હિ
ધાવમાનો વિપ્રયોગો મામેવ ચ સતીં પ્રતિ ॥
અભિહંતિ સુરજ્યેષ્ઠ ત્યક્ત્વાન્યાં પ્રાણધારિણીમ્
સતીતિ સતતં બ્રહ્મન્ વદ કાર્યં કરોમ્યહમ્ ॥
અભેદાન્મમ સા પ્રાપ્યા તદ્વિધે ક્રિયતાં તથા
બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇતિ રુદ્રોક્તવચનં લોકાચારસુગર્ભિતમ્ ॥
શ્રુત્વાહં નારદમુને સાંત્વયન્નગદં શિવમ્
બ્રહ્મોવાચ ॥
સત્યર્થં યન્મમ સુતો વદતિ સ્મ વૃષધ્વજ ॥
તચ્છ્રણુષ્વ નિજાસાધ્ય સિદ્ધમિત્યવધારય
દેયા તસ્મૈ મયા પુત્રી તદર્થં પરિકલ્પિતા ॥
મમાભીષ્ટમિદં કાર્યં ત્વદ્વાક્યાદધિકં પુનઃ
મત્પુત્ર્યારાધિતશ્શંભુરેતદર્થં સ્વયં પુનઃ ॥
સોપ્યન્વિષ્યતિ માં યસ્માત્તદા દેયા મયા હરે
શુભે લગ્ન સુમુહૂર્તે સમાગચ્છતુ સોંતિકમ્ ॥
તદા દાસ્યામિ તનયાં ભિક્ષાર્થં શંભવે વિધે
ઇત્યુવાચ સ માં દક્ષસ્તસ્માત્ત્વં વૃષભધ્વજ ॥
શુભે મુહૂર્તે તદ્વેશ્મ ગચ્છ તામાનયસ્વ ચ ॥ ૧ ૩॥
બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા મમ વચો લૌકિકી ગતિમાશ્રિતઃ ॥
ઉવાચ વિહસન્રુદ્રો મુને માં ભક્તવત્સલઃ
રુદ્ર ઉવાચ ॥
ગમિષ્યે ભવતા સાર્દ્ધં નારદેન ચ તદ્ગૃહમ્ ॥
અહમેવ જગત્સ્રષ્ટસ્તસ્માત્ત્વં નારદં સ્મર
મરીચ્યાદીન્ સ્વપુત્રાંશ્ચ માનસાનપિ સંસ્મર ॥
તૈઃ સાર્દ્ધં દક્ષનિલયં ગમિષ્યે સગણો વિધે
બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યાજ્ઞપ્તોહમીશેન લોકાચારપરેણ હ ॥
સંસ્મરં નારદં ત્વાં ચ મરીચ્યદીન્સુતાંસ્તથા
તતસ્સમાગતાસ્સર્વે માનસાસ્તનયાસ્ત્વયા ॥
મમ સ્મરણમાત્રેણ હૃષ્ટાસ્તે દ્રુતમાદરાત્
વિષ્ણુસ્સમાગતસ્તૂર્ણં સ્મૃતો રુદ્રેણ શૈવરાટ્ ॥
સસ્વસૈન્યઃ કમલયા ગરુડારૂઢં એવ ચ
અધ ચૈત્રસિતે પક્ષે નક્ષત્રે ભગદૈવતે ॥
ત્રયોદશ્યાં દિને ભાનૌ નિગચ્છત્સ મહેશ્વરઃ
સર્વૈસ્સુરગણૈસ્સાર્દ્ધં બ્રહ્મવિષ્ણુ પુરસ્સરૈઃ ॥
તથા તૈર્મુનિભિર્ગચ્છન્ સ બભૌ પથિ શંકરઃ
માર્ગે સમુત્સવો જાતો દેવાદીનાં ચ ગચ્છતામ્ ॥
તથા હરગણાનાં ચ સાનંદમનસામતિ
ગજગોવ્યાઘ્રસર્પાશ્ચ જટા ચંદ્રકલા તથા ॥
જગ્મુઃ સર્વે ભૂષણત્વં યથાયોગ્યં શિવેચ્છયા
તતઃ ક્ષણેન બલિના બલીવર્દેન યોગિના ॥
સ વિષ્ણુપ્રમુખઃ પ્રીત્યા પ્રાપ દક્ષાલયં હરઃ
તતો દક્ષો વિનીતાત્મા સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહઃ ॥
પ્રયયૌ સન્મુખં તસ્ય સંયુક્તસ્સકલૈર્નિજૈઃ
સર્વે સુરગણાસ્તત્ર સ્વયં દક્ષેણ સત્કૃતાઃ ॥
પાર્શ્વે શ્રેષ્ઠં ચ મુનિભિરુપવિષ્ટા યથાક્રમમ્
પરિવાર્યાખિલાન્દેવાન્ગણાંશ્ચ મુનિભિર્યથા ॥
દક્ષસ્સમાનયામાસ ગૃહાભ્યંતરતશ્શિવમ્
અથ દક્ષઃ પ્રસન્નાત્મા સ્વયં સર્વેશ્વરં હરમ્ ॥
સમાનર્ચ વિધાનેન દત્ત્વાસનમનુત્તમમ્
તતો વિષ્ણું ચ માં વિપ્રાન્સુરાન્સર્વાન્ગણાંસ્તથા ॥
પૂજયામાસ સદ્ભક્ત્યા યથોચિતવિધાનતઃ
કૃત્વા યથોચિતાં પૂજાં તેષાં પૂજ્યાદિભિસ્તથા ॥
ચકાર સંવિદં દક્ષો મુનિભિર્માનસૈઃ પુનઃ ॥
તતો માં પિતરં પ્રાહ દક્ષઃ પ્રીત્યા હિ મત્સુતઃ ॥
પ્રણિપત્ય ત્વયા કર્મ કાર્યં વૈવાહિકં વિભો
બાઢમિત્યહમપ્યુક્ત્વા પ્રહૃષ્ટૈનાંતરાત્મના ॥
સમુત્થાય તતોઽકાર્ષં તત્કાર્યમખિલં તથા
તતશ્શુભે મુહૂર્તે હિ લગ્ને ગ્રહબલાન્વિતે ॥
સતી નિજસુતાં દક્ષો દદૌ હર્ષેણ શંભવે
ઉદ્વાહવિધિના સોપિ પાણિં જગ્રાહ હર્ષિતઃ ॥
દાક્ષાયણ્યા વરતનોસ્તદાનીં વૃષભધ્વજઃ
અહં હરિસ્ત્વદાદ્યા વૈ મુનયશ્ચ સુરા ગણાઃ ॥
નેમુસ્સર્વે સંસ્તુતિભિ સ્તોષયામાસુરીશ્વરમ્
સમુત્સવો મહાનાસીન્નૃત્યગાનપુરસ્સરઃ ॥
આનન્દં પરમં જગ્મુસ્સર્વે મુનિગણાઃ સુરાઃ
કન્યા દત્ત્વા કૃત્તાર્થોઽભૂત્તદા દક્ષો હિ મત્સુતઃ ॥
શિવાશિવૌ પ્રસન્નૌ ચ નિખિલં મંગલાલયમ્
ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં દ્વિતીયે સતીખંડે કન્યાદાનવર્ણનો નામાષ્ટાદશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0