શિવ પુરાણ · અધ્યાય 1.6

નંદિકેશ્વર ઉવાચ ।
પુરા કદાચિદ્યોગીંદ્ર વિષ્ણુર્વિષધરાસનઃ ।
સુષ્વાપ પરયા ભૂત્યા સ્વાનુગૈરપિ સંવૃતઃ

યદૃચ્છયા ગતસ્તત્ર બ્રહ્મા બ્રહ્મવિદાંવરઃ ।
અપૃચ્છત્પુંડરીકાક્ષં શયનં સર્વસુન્દરમ્

કસ્ત્વં પુરુષવચ્છેષે દૃષ્ટ્વા મામપિ દૃપ્તવત્ ।
ઉત્તિષ્ઠ વત્સ માં પશ્ય તવ નાથમિહાગતમ્

આગતં ગુરુમારાધ્યં દૃષ્ટ્વા યો દૃપ્તવચ્ચરેત્ ।
દ્રો હિણસ્તસ્ય મૂઢસ્ય પ્રાયશ્ચિત્તં વિધીયતે

ઇતિ શ્રુત્વા વચઃ ક્રુદ્ધો બહિઃ શાંતવદાચરત્ ।
સ્વસ્તિ તે સ્વાગતં વત્સ તિષ્ઠ પીઠમિતો વિશ

કિમુ તે વ્યાઘ્રવદ્વક્ત્રં વિભાતિ વિષમેક્ષણમ્ ।
બ્રહ્મોવાચ ।
વત્સ વિષ્ણો મહામાનમાગતં કાલવેગતઃ

પિતામહશ્ચ જગતઃ પાતા ચ તવ વત્સક ।
વિષ્ણુરુવાચ ।
મત્સ્થં જગદિદં વત્સ મનુષે ત્વં હિ ચોરવત્

મન્નાભિકમલાજ્જાતઃ પુત્રસ્ત્વં ભાષસે વૃથા ।
નંદિકેશ્વર ઉવાચ ।
એવં હિ વદતોસ્તત્ર મુગ્ધયોરજયોસ્તદા

અહમેવ વરો ન ત્વમહં પ્રભુરહં પ્રભુઃ ।
પરસ્પરં હંતુકામૌ ચક્રતુઃ સમરોદ્યમમ્

યુયુધાતેઽમરૌ વીરૌ હંસપક્ષીંદ્ર વાહનૌ ।
વૈરંચ્યા વૈષ્ણવાશ્ચૈવં મિથો યુયુધિરે તદા

તાવદ્વિમાનગતયઃ સર્વા વૈ દેવજાતયઃ ।
દિદૃક્ષવઃ સમાજગ્મુઃ સમરં તં મહાદ્ભુતમ્

ક્ષિપંતઃ પુષ્પવર્ષાણિ પશ્યંતઃ સ્વૈરમંબરે ।
સુપર્ણવાહનસ્તત્ર ક્રુદ્ધો વૈ બ્રહ્મવક્ષસિ

મુમોચ બાણાનસહાનસ્ત્રાંશ્ચ વિવિધાન્બહૂન્ ।
મુમોચાઽથ વિધિઃ ક્રુદ્ધો વિષ્ણોરુરસિ દુઃસહાન્

બાણાનનલસંકાશાનસ્ત્રાંશ્ચ બહુશસ્તદા ।
તદાશ્ચર્યમિતિ સ્પષ્ટં તયોઃ સમરગોચરમ્

સમીક્ષ્ય દૈવતગણાઃ શશંસુર્ભૃશમાકુલાઃ ।
તતો વિષ્ણુઃ સુસંક્રુદ્ધઃ શ્વસન્વ્યસનકર્શિતઃ

માહેશ્વરાસ્ત્રં મતિમાન્ સંદધે બ્રહ્મણોપરિ ।
તતો બ્રહ્મા ભૃશં ક્રુદ્ધઃ કંપયન્વિશ્વમેવ હિ

અસ્ત્રં પાશુપતં ઘોરં સંદધે વિષ્ણુવક્ષસિ ।
તતસ્તદુત્થિતં વ્યોમ્નિ તપનાયુતસન્નિભમ્

સહસ્રમુખમત્યુગ્રં ચંડવાતભયંકરમ્ ।
અસ્ત્રદ્વયમિદં તત્ર બ્રહ્મવિષ્ણ્વોર્ભયંકરમ્

ઇત્થં બભૂવ સમરો બ્રહ્મવિષ્ણ્વોઃ પરસ્પરમ્ ।
તતો દેવગણાઃ સર્વે વિષણ્ણા ભૃશમાકુલાઃ ।
ઊચુઃ પરસ્પરં તાત રાજક્ષોભે યથા દ્વિજાઃ

સૃષ્ટિઃ સ્થિતિશ્ચ સંહારસ્તિરો ભાવોપ્યનુગ્રહઃ ।
યસ્માત્પ્રવર્તતે તસ્મૈ બ્રહ્મણે ચ ત્રિશૂલિને

અશક્યમન્યૈર્યદનુગ્રહં વિના તૃણક્ષયોપ્યત્ર યદૃચ્છયા ક્વચિત્

ઇતિ દેવાભયં કૃત્વા વિચિન્વંતઃ શિવક્ષયમ્ ।
જગ્મુઃ કૈલાસશિખરં યત્રાસ્તે ચંદ્ર શેખરઃ

દૃષ્ટ્વૈવમમરા હૃષ્ટાઃ પદંતત્પારમેશ્વરમ્ ।
પ્રણેમુઃ પ્રણવાકારં પ્રવિષ્ટાસ્તત્ર સદ્મનિ

તેપિ તત્ર સભામધ્યે મંડપે મણિવિષ્ટરે ।
વિરાજમાનમુમયા દદૃશુર્દેવપુંગવમ્

સવ્યોત્તરેતરપદં તદર્હિતકરાં બુજમ્ ।
સ્વગણૈઃ સર્વતો જુષ્ટં સર્વલક્ષણલક્ષિતમ્

વીજ્યમાનં વિશેષજૈઃ સ્ત્રીજનૈસ્તીવ્રભાવનૈઃ ।
શસ્યમાનં સદાવેદૈરનુગૃહ્ણંતમીશ્વરમ્

દૃષ્ટ્વૈવમીશમમરાઃ સંતોષસલિલેક્ષણાઃ ।
દંડવદ્દૂરતો વત્સ નમશ્ચક્રુર્મહાગણાઃ

તાનવેક્ષ્ય પતિર્દેવાન્સમીપે ચાહ્વયદ્ગણૈઃ ।
અથ સંહ્લાદયન્દેવાન્દેવો દેવશિખામણિઃ ।
અવોચદર્થગંભીરં વચનં મધુમંગલમ્ ૨૮૑!।
ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે વિદ્યેશ્વરસંહિતાયાં ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ