શિવ પુરાણ · અધ્યાય 1.19

ઋષય ઊચુઃ ।
સૂત સૂત ચિરંજીવ ધન્યસ્ત્વં શિવભક્તિમાન્ ।
સમ્યગુક્તસ્ત્વયા લિંગમહિમા સત્ફલપ્રદઃ

યત્ર પાર્થિવમાહેશલિંગસ્ય મહિમાધુના ।
સર્વોત્કૃષ્ટશ્ચ કથિતો વ્યાસતો બ્રૂહિ તં પુનઃ

સૂત ઉવાચ ।
શૃણુધ્વમૃષયઃ સર્વે સદ્ભક્ત્યા હરતો ખિલાઃ ।
શિવપાર્થિવલિંગસ્ય મહિમા પ્રોચ્યતે મયા

ઉક્તેષ્વેતેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં લિંગમુત્તમમ્ ।
તસ્ય પૂજનતો વિપ્રા બહવઃ સિદ્ધિમાગતાઃ

હરિર્બ્રહ્મા ચ ઋષયઃ સપ્રજાપતયસ્તથા ।
સંપૂજ્ય પાર્થિવં લિંગં પ્રાપુઃસર્વેપ્સિતં દ્વિજાઃ

દેવાસુરમનુષ્યાશ્ચ ગંધર્વોરગરાક્ષસાઃ ।
અન્યેપિ બહવસ્તં સંપૂજ્ય સિદ્ધિં ગતાઃ પરમ્

કૃતે રત્નમયં લિંગં ત્રેતાયાં હેમસંભવમ્ ।
દ્વાપરે પારદં શ્રેષ્ઠં પાર્થિવં તુ કલૌ યુગે

અષ્ટમૂર્તિષુ સર્વાસુ મૂર્તિર્વૈ પાર્થિવી વરા ।
અનન્યપૂજિતા વિપ્રાસ્તપસ્તસ્માન્મહત્ફલમ્

યથા સર્વેષુ દેવેષુ જ્યેષ્ઠઃ શ્રેષ્ઠો મહેશ્વરઃ ।
એવં સર્વેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં શ્રેષ્ટમુચ્યતે

યથા નદીષુ સર્વાસુ જ્યેષ્ઠા શ્રેષ્ઠા સુરાપગા ।
તથા સર્વેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં શ્રેષ્ઠમુચ્યતે

યથા સર્વેષુ મંત્રેષુ પ્રણવો હિ મહાન્સ્મૃતઃ ।
તથેદં પાર્થિવં શ્રેષ્ઠમારાધ્યં પૂજ્યમેવ હિ

યથા સર્વેષુ વર્ણેષુ બ્રાહ્મણઃશ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે ।
તથા સર્વેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં શ્રેષ્ઠમુચ્યતે

યથા પુરીષુ સર્વાસુ કાશીશ્રેષ્ઠતમા સ્મૃતા ।
તથા સર્વેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં શ્રેષ્ઠમુચ્યતે

યથા વ્રતેષુ સર્વેષુ શિવરાત્રિવ્રતં પરમ્ ।
તથા સર્વેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં શ્રેષ્થમુચ્યતે

યથા દેવીષુ સર્વાસુ શૈવીશક્તિઃ પરાસ્મૃતા ।
તથા સર્વેષુ લિંગેષુ પાર્થિવં શ્રેષ્ઠમુચ્યતે

પ્રકૃત્યપાર્થિવં લિંગં યોન્યદેવં પ્રપૂજયેત્ ।
વૃથા ભવતિ સા પૂજા સ્નાનદાનાદિકં વૃથા

પાર્થિવારાધનં પુણ્યં ધન્યમાયુર્વિવર્ધનમ્ ।
તુષ્ટિદં પુષ્ટિદંશ્રીદં કાર્યં સાધકસત્તમૈઃ

યથા લબ્ધોપચારૈશ્ચ ભક્ત્યા શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ।
પૂજયેત્પાર્થિવં લિંગં સર્વકામાર્થસિદ્ધિદમ્

યઃ કૃત્વા પાર્થિવં લિંગે પૂજયેચ્છુભવેદિકમ્ ।
ઇહૈવ ધનવાઞ્છ્રીમાનંતે રુદ્રો ભિજાયતે

ત્રિસંધ્યં યોર્ચયંલ્લિંગં કૃત્વા બિલ્વેન પાર્થિવમ્ ।
દશૈકાદશકંયાવત્તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ

અનેનૈવ સ્વદેહેન રુદ્ર લોકે મહીયતે ।
પાપહં સર્વમર્ત્યાનાં દર્શનાત્સ્પર્શનાદપિ

જીવન્મુક્તઃ સ વૈજ્ઞાની શિવ એવ ન સંશયઃ ।
તસ્ય દર્શનમાત્રેણ ભુક્તિર્મુક્તિશ્ચ જાયતે

શિવં યઃ પૂજયેન્નિત્યં કૃત્વા લિંગં તુ પાર્થિવમ્ ।
યાવજ્જીવનપર્યંતં સ યાતિ શિવમન્દિરમ્

મૃડેનાપ્રમિતાન્વર્ષાઞ્છિવલોકેહિ તિષ્ઠતિ ।
સકામઃ પુનરાગત્ય રાજેન્દ્રો ભારતે ભવેત્

નિષ્કામઃ પૂજયેન્નિત્યં પાર્થિવંલિંગમુત્તમમ્ ।
શિવલોકે સદા તિષ્ઠેત્તતઃ સાયુજ્યમાપ્નુયાત્

પાર્થિવં શિવલિંગં ચ વિપ્રો યદિ ન પૂજયેત્ ।
સ યાતિ નરકં ઘોરં શૂલપ્રોતં સુદારુણમ્

યથાકથંચિદ્વિધિના રમ્યં લિંગં પ્રકારયેત્ ।
પંચસૂત્રવિધાનાં ચ પાર્થિવેન વિચારયેત્

અખણ્ડં તદ્ધિ કર્તવ્યં ન વિખણ્ડં પ્રકારયેત્ ।
દ્વિખણ્ડં તુ પ્રકુર્વાણો નૈવ પૂજાફલં લભેત્

રત્નજં હેમજં લિંગં પારદં સ્ફાટિકં તથા ।
પાર્થિવં પુષ્પરાગોત્થમખંડં તુ પ્રકારયેત્

અખંડં તુ ચરં લિંગં દ્વિખંડમચરં સ્મૃતમ્ ।
ખંડાખંડવિચારોયં સચરાચરયોઃ સ્મૃતઃ

વેદિકા તુ મહાવિદ્યા લિંગં દેવો મહેશ્વરઃ ।
અતો હિ સ્થાવરે લિંગે સ્મૃતા શ્રેષ્ઠાદિખંડિતા

દ્વિખંડં સ્થાવરં લિંગં કર્તવ્યં હિ વિધાનતઃ ।
અખંડં જંગમં પ્રોક્તંશ્ ઐવસિદ્ધાન્તવેદિભિઃ

દ્વિખંડં તુ ચરાં લિંગં કુર્વન્ત્યજ્ઞાનમોહિતાઃ ।
નૈવ સિદ્ધાન્તવેત્તારો મુનયઃ શાસ્ત્રકોવિદાઃ

અખંડં સ્થાવરં લિંગં દ્વિખંડં ચરમેવ ચ ।
યેકુર્વન્તિનરામૂઢાનપૂજાફલભાગિનઃ

તસ્માચ્છાસ્ત્રોક્તવિધિના અખંડં ચરસંજ્ઞકમ્ ।
દ્વિખંડં સ્થાવરં લિંગં કર્તવ્યં પરયા મુદા

અખંડે તુ ચરે પૂજા સમ્પૂર્ણફલદાયિની ।
દ્વિખંડે તુ ચરે પૂજામહાહાનિપ્રદા સ્મૃતા

અખંડે સ્થાવરે પૂજા ન કામફલદાયિની ।
પ્રત્યવાયકરી નિત્યમિત્યુક્તં શાસ્ત્રવેદિભિઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે વિદ્યેશ્વરસંહિતાયાં સાધ્યસાધનખંડે પાર્થિવશિવલિંગપૂજનમાહાત્મ્યવર્ણનં નામૈકોનવિંશોઽધ્યાયઃ