શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 9.4.4

૯.૪.૪ સુત્યાહકર્માણિ
અથ પ્રાતઃ પ્રાતરનુવાકમુપાકરિષ્યન્ । અગ્નિં યુનક્તિ યુક્તેન સમશ્નવા ઇતિ તેન યુક્તેન સર્વાન્કામાન્ત્સમશ્નુતે તં વૈ પુરસ્તાત્સર્વસ્ય કર્મણો યુનક્તિ તદ્યત્કિંચાત્ર ઊર્ધ્વં ક્રિયતે યુક્તે તત્સર્વં સમાધીયતે -

પરિધિષુ યુનક્તિ । અગ્નય એતે યત્પરિધયોઽગ્નિભિરેવ તદગ્નિં યુનક્તિ -

સ મધ્યમં પરિધિમુપસ્પૃશ્ય । એતદ્યજુર્જપત્યગ્નિં યુનજ્મિ શવસા ઘૃતેનેતિ બલં વૈ શવોઽગ્નિં યુનજ્મિ બલેન ચ ઘૃતેન ચેત્યેતદ્દિવ્યં સુપર્ણં વયસા બૃહન્તમિતિ દિવ્યો વા એષ સુપર્ણો વયસો બૃહન્ધૂમેન તેન વયં ગમેમ બ્રધ્નસ્ય વિષ્ટપં સ્વર્ગં લોકં રોહન્તોઽધિ નાકમુત્તમમિત્યેતત્ -

અથ દક્ષિણે । ઇમૌ તે પક્ષાવજરૌ પતત્રિણૌ યાભ્યાં રક્ષાંસ્યપહંસ્યગ્ને । તાભ્યાં પતેમ સુકૃતામુ લોકં યત્ર ઋષયો જગ્મુઃ પ્રથમજાઃ પુરાણા ઇત્યમૂનેતદૃષીનાહ -

અથોત્તરે । ઇન્દુર્દક્ષઃ શ્યેન ઋતાવા હિરણ્યપક્ષઃ શકુનો ભુરણ્યુરિત્યમૃતં વૈ હિરણ્યમમૃતપક્ષઃ શકુનો ભર્તેત્યેતન્મહાન્ત્સધસ્થે ધ્રુવ આ નિષત્તો નમસ્તે અસ્તુ મા મા હિંસીરિત્યાત્મનઃ પરિદાં વદતે -

તદ્યન્મધ્યમં યજુઃ । સ આત્માથ યે અભિતસ્તૌ પક્ષૌ તસ્માત્તે પક્ષવતી ભવતઃ પક્ષૌ હિ તૌ -

ત્રિભિર્યુનક્તિ । ત્રિવૃદગ્નિર્યાવાનગ્નિર્યાવત્યસ્ય માત્રા તાવતૈવૈનમેતદ્યુનક્તિ -

અથ રાજાનમભિષુત્યાગ્નૌ જુહોતિ । એષ વૈ સ સવ એતદ્વૈ તત્સૂયતે યમસ્મૈ તમેતા દેવતાઃ સવમનુમન્યન્તે યાભિરનુમતઃ સૂયતે યસ્મૈ વૈ રાજાનો રાજ્યમનુમન્યન્તે સ રાજા ભવતિ ન સ યસ્મૈ ન તદ્યદગ્નૌ જુહોતિ તદગ્નિમભિષિઞ્ચતિ સોઽસ્યૈષ દૈવ આત્મા સોમાભિષિક્તો ભવત્યમૃતાભિષિક્તોઽથ ભક્ષયતિ તદાત્માનમભિષિઞ્ચતિ સોઽસ્યાયમાત્મા સોમાભિષિક્તો ભવત્યમૃતાભિષિક્તઃ -

અગ્નૌ હુત્વાથ ભક્ષયતિ । દૈવો વા અસ્યૈષ આત્મા માનુષોઽયં દેવા ઉ વા અગ્રેઽથ મનુષ્યાસ્તસ્માદગ્નૌ હુત્વાથ ભક્ષયતિ -

અથૈનં વિમુઞ્ચતિ । આપ્ત્વા તં કામં યસ્મૈ કામાયૈનં યુઙ્ક્તે યજ્ઞાયજ્ઞિયં સ્તોત્રમુપાકરિષ્યન્ત્સ્વર્ગો વૈ લોકો યજ્ઞાયજ્ઞિયમેતસ્ય વૈ ગત્યા એનં યુઙ્ક્તે તદાપ્ત્વા તં કામં યસ્મૈ કામાયૈનં યુઙ્ક્તે -

તં વૈ પુરસ્તાત્સ્તોત્રસ્ય વિમુઞ્ચતિ । સ યદુપરિષ્ટાત્સ્તોત્રસ્ય વિમુઞ્ચેત્પરાઙ્ હૈતં સ્વર્ગં લોકમતિપ્રણશ્યેદથ યત્પુરસ્તાત્સ્તોત્રસ્ય વિમુઞ્ચતિ તત્સમ્પ્રતિ સ્વર્ગં લોકમાપ્ત્વા વિમુઞ્ચતિ -

પરિધિષુ વિમુઞ્ચતિ । પરિધિષુ હ્યેનં યુનક્તિ યત્ર વાવ યોગ્યં યુઞ્જન્તિ તદેવ તદ્વિમુઞ્ચન્તિ -

સ સંધ્યોરુપસ્પૃશ્ય । એતે યજુષી જપતિ તથા દ્વે યજુષી ત્રીન્પરિધીનનુવિભવતો દિવો મૂર્દ્ધાસિ પૃથિવ્યા નાભિરિતિ દક્ષિણે વિશ્વસ્ય મૂર્ધન્નધિ તિષ્ઠસિ શ્રિત ઇત્યુત્તરે મૂર્ધવતીભ્યાં મૂર્દ્ધા હ્યસ્યૈષોઽપ્સુમતીભ્યામગ્નેરેતદ્વૈશ્વાનરસ્ય સ્તોત્રં યદ્યજ્ઞાયજ્ઞિયં શાન્તિર્વા આપસ્તસ્માદપ્સુમતીભ્યામ્ -

દ્વાભ્યાં વિમુઞ્ચતિ । દ્વિપાદ્યજમાનો યજમાનોઽગ્નિર્યાવાનગ્નિર્યાવત્યસ્ય માત્રા
તાવતૈવૈનમેતદ્વિમુઞ્ચતિ ત્રિભિર્યુનક્તિ તત્પઞ્ચ પઞ્ચચિતિકોઽગ્નિઃ પઞ્ચઽર્તવઃ સંવત્સરઃ સંવત્સરોઽગ્નિર્યાવાનગ્નિર્યાવત્યસ્ય માત્રા તાવત્તદ્ભવતિ -

તં હૈકે । પ્રાયણીય એવાતિરાત્રે યુઞ્જન્ત્યુદયનીયે વિમુઞ્ચન્તિ સંસ્થારૂપં વા એતદ્યદ્વિમોચનં કિં પુરા સંસ્થાયૈ સંસ્થારૂપં કુર્યામેતિ ન તથા કુર્યાદહરહરહર્વા એષ યજ્ઞસ્તાયતેઽહરહઃ સંતિષ્ઠતેઽહરહરેનં સ્વર્ગસ્ય લોકસ્ય ગત્યૈ યુઙ્ક્તેઽહરહરેનેન સ્વર્ગં લોકં ગચ્છતિ તસ્માદહરહરેવ યુઞ્જ્યાદહરહર્વિમુઞ્ચેત્ -

અથો યથા પ્રાયણીયેઽતિરાત્રે । સામિધેનીરનૂચ્ય બ્રૂયાદુદયનીય એવાતોઽનુવક્તાસ્મીતિ તાદૃક્તત્તસ્માદહરહરેવ યુઞ્જ્યાદહરહર્વિમુઞ્ચેત્ -

તદ્ધૈતચ્છાણ્ડિલ્યઃ । કઙ્કતીયેભ્યોઽહરહઃ કર્મ પ્રદિશ્ય પ્રવવ્રાજાહરહરેવ વો યુનજાનહરહર્વિમુઞ્ચાનિતિ તસ્માદહરહરેવ યુઞ્જ્યાદહરહર્વિમુઞ્ચેત્ -