શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 6.5.3

તસ્યા એતસ્યા અષાઢાં પૂર્વાં કરોતિ । ઇયં વા અષાઢેયમુ વા એષાં લોકાનાં પ્રથમાઽસૃજ્યત તામેતસ્યા એવ મૃદઃ કરોત્યેષાં હ્યેવ લોકાનામિયં મહિષી કરોતિ મહિષી હીયં તદ્યૈવ પ્રથમા વિત્તા સા મહિષી -

પાદમાત્રી ભવતિ । પ્રતિષ્ઠા વૈ પાદ ઇયમુ વૈ પ્રતિષ્ઠા ત્ર્યાલિખિતા ભવતિ ત્રિવૃદ્ધીયમ્ -

અથોખાં કરોતિ । ઇમાંસ્તલ્લોકાન્કરોત્યથ વિશ્વજ્યોતિષઃ કરોત્યેતા દેવતા અગ્નિં વાયુમાદિત્યમેતા હ્યેવ દેવતા વિશ્વં જ્યોતિસ્તા એતસ્યા એવ મૃદઃ કરોત્યેભ્યસ્તલ્લોકેભ્ય એતાન્દેવાન્નિર્મિમીતે યજમાનઃ કરોતિ ત્ર્યલિખિતા ભવન્તિ ત્રિવૃતો હ્યેતે દેવા ઇત્યધિદેવતમ્ -

અથાધ્યાત્મમ્ । આત્મૈવોખા વાગષાઢા તાં પૂર્વાં કરોતિ પુરસ્તાદ્ધીયમાત્મનો વાક્તામેતસ્યા એવ મૃદઃ કરોત્યાત્મનો હ્યેવેયં વાઙ્મહિષી કરોતિ મહિષી હિ વાક્ત્ર્યાલિખિતા ભવતિ ત્રેધાવિહિતા હિ વાગૃચો યજૂંષિ સામાન્યથો યદિદં ત્રયં વાચો રૂપમુપાંશુ વ્યન્તરામુચ્ચૈઃ -

અથોખાં કરોતિ । આત્માનં તત્કરોત્યથ વિશ્વજ્યોતિષઃ કરોતિ પ્રજા વૈ વિશ્વજ્યોતિઃ પ્રજા હ્યેવ વિશ્વં જ્યોતિઃ પ્રજનનમેવૈતત્કરોતિ તા એતસ્યા એવ મૃદઃ કરોત્યાત્મનસ્તત્પ્રજાં નિર્મિમીતે યજમાનઃ કરોતિ યજમાનસ્તદાત્મનઃ પ્રજાં કરોત્યનન્તર્હિતાઃ કરોત્યનન્તર્હિતાં તદાત્મનઃ પ્રજાં કરોત્યુત્તરાઃ કરોત્યુત્તરાં તદાત્મનઃ પ્રજાં કરોતિ ત્ર્યાલિખિતા ભવન્તિ ત્રિવૃદ્ધિ પ્રજાતિઃ પિતા માતા પુત્રોઽથો ગર્ભ ઉલ્બં જરાયુ -

તા એતા યજુષ્કૃતાયૈ કરોતિ । અયજુષ્કૃતાયા ઇતરા નિરુક્તા એતા ભવન્ત્યનિરુક્તા ઇતરાઃ પરિમિતા એતા ભવન્ત્યપરિમિતા ઇતરાઃ -

પ્રજાપતિરેષોઽગ્નિઃ । ઉભયમ્વેતત્પ્રજાપતિર્નિરુક્તશ્ચાનિરુક્તશ્ચ પરિમિતશ્ચાપરિમિતશ્ચ તદ્યા યજુષ્કૃતાયૈ કરોતિ યદેવાસ્ય નિરુક્તં પરિમિતં રૂપં તદસ્ય તેન સંસ્કરોત્યથ યા અયજુષ્કૃતાયૈ યદેવાસ્યાનિરુક્તમપરિમિતં રૂપં તદસ્ય તેન સંસ્કરોતિ સ હ વા એતં સર્વં કૃત્સ્નં પ્રજાપતિં સંસ્કરોતિ ય એવં વિદ્વાનેતદેવં કરોત્યથોપશયાયૈ પિણ્ડં પરિશિનષ્ટિ પ્રાયશ્ચિત્તિભ્યઃ -

અથૈનાં ધૂપયતિ । સ્થેમ્ને ન્વેવાથો કર્મણઃ પ્રકૃતતાયૈ યદ્વેવ ધૂપયતિ શિર એતદ્યજ્ઞસ્ય યદુખા પ્રાણો ધૂમઃ શીર્ષંસ્તત્પ્રાણં દધાતિ -

અશ્વશકૈર્ધૂપયતિ । પ્રાજાપત્યો વા અશ્વઃ પ્રજાપતિરગ્નિર્નો વા આત્માત્માનં હિનસ્ત્યહિંસાયૈ તદ્વૈ શક્નૈવ તદ્ધિ જગ્ધં યાતયામ તથો હ નૈવાશ્વં હિનસ્તિ નેતરાન્પશૂન્ -

વસવસ્ત્વા ધૂપયન્તુ । ગાયત્રેણ ચ્છન્દસાઽઙ્ગિરસ્વદ્રુદ્રાસ્ત્વા ધૂપયન્તુત્રૈષ્ટુભેન ચ્છન્દસાઽઙ્ગિરસ્વદાદિત્યાસ્ત્વા ધૂપયન્તુ જાગતેન ચ્છન્દસાઽઙ્ગિરસ્વદ્વિશ્વેત્વા દેવા વૈશ્વાનરા ધૂપયન્ત્વાનુષ્ટુભેન ચ્છન્દસાઽઙ્ગિરસ્વદિન્દ્રસ્ત્વા ધૂપયતુ વરુણસ્ત્વા ધૂપયતુ વિષ્ણુસ્ત્વા ધૂપયત્વિત્યેતાભિરેવૈનામેતદ્દેવતાભિર્ધૂપયતિ -

સપ્તાશ્વશકાનિ ભવન્તિ । સપ્ત યજૂંષિ સપ્તતય્ય એતા દેવતાઃ સપ્ત શીર્ષન્પ્રાણા યદુ વા અપિ બહુકૃત્વઃ સપ્તસપ્ત સપ્તૈવ તચ્છીર્ષણ્યેવ તત્સપ્ત પ્રાણાન્દધાતિ-