શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 3.6.4

૩.૬.૪.
યૂપં વ્રક્ષ્યન્વૈષ્ણવ્યર્ચા જુહોતિ । વૈષ્ણવો હિ યૂપસ્તસ્માદ્વૈષ્ણવ્યર્ચા જુહોતિ -

યદ્વેવ વૈષ્ણવ્યા જુહોતિ । યજ્ઞો વૈ વિષ્ણુર્યજ્ઞેનૈવૈતદ્યૂપમચ્છૈતિ તસ્માદ્વૈષ્ણવ્યર્ચા જુહોતિ -

સ યદિ સ્રુચા જુહોતિ । ચતુર્ગૃહીતમાજ્યં ગૃહીત્વા જુહોતિ યદ્યુ સ્રુવેણ સ્રુવેણૈવોપહત્ય જુહોત્યુરુ વિષ્ણો વિક્રમસ્વોરુ ક્ષયાય નસ્કૃધિ ઘૃતં ઘૃતયોને પિબ પ્રપ્ર યજ્ઞપતિં તિર સ્વાહેતિ -

યદાજ્યં પરિશિષ્ટં ભવતિ । તદાદત્તે યત્તક્ષ્ણઃ શસ્ત્રં ભવતિ તત્તક્ષાદત્તે ત આયન્તિ સ યં યૂપં જોષયન્તે -

તમેવમભિમૃશ્ય જપતિ । પશ્ચાદ્વૈવ પ્રાઙ્તિષ્ઠન્નભિમન્ત્રયતેઽત્યન્યાઁ ઽઅગાં નાન્યાઁ ઉપાગામિત્યતિ હ્યન્યાનેતિ નાન્યાનુપૈતિ તસ્માદાહાત્યન્યાઁનગાઁ નાન્યાન્ ઉપાગામિતિ -

અર્વાક્ત્વા પરેભ્યોઽવિદં પરોઽવરેભ્ય ઇતિ । અર્વાગ્ઘ્યેનં પરેભ્યો વૃશ્ચતિ ય એતસ્માત્પરાઞ્ચો ભવન્તિ પરોઽવરેભ્ય ઇતિ પરો હ્યેનમવરેભ્યો વૃશ્ચતિ ય એતસ્માદર્વાઞ્ચો ભવન્તિ તસ્માદાહાર્વાક્ત્વા પરેભ્યોઽવિદં પરોઽવરેભ્ય ઇતિ -

તં ત્વા જુષામહે દેવ વનસ્પતે દેવયજ્યાયા ઇતિ । તદ્યથા બહૂનામ્મધ્યાત્સાધવે કર્મણે જુષેત સ રાતમનાસ્તસ્મૈ કર્મણે સ્યાદેવમેવૈનમેતદ્બહૂનાં મધ્યાત્સાધવે કર્મણે જુષતે સ રાતમના વ્રશ્ચનાય ભવતિ -

દેવાસ્ત્વા દેવયજ્યાયૈ જુષન્તામિતિ । તદ્વૈ સમૃદ્ધં યં દેવાઃ સાધવે કર્મણે જુષાન્તૈ તસ્માદાહ દેવાસ્ત્વા દેવયજ્યાયૈ જુષન્તામિતિ-

અથ સ્રુવેણોપસ્પૃશતિ । વિષ્ણવે ત્વેતિ વૈષ્ણવો હિ યૂપો યજ્ઞો વૈ વિષ્ણુર્યજ્ઞાય હ્યેનં વૃશ્ચતિ તસ્માદાહ વિષ્ણવે ત્વેતિ -

અથ દર્ભતરુણકમન્તર્દધાતિ । ઓષધે ત્રાયસ્વેતિ વજ્રો વૈ પરશુસ્તથો હૈનમેષ વજ્રઃ પરશુર્ન હિનસ્ત્યથ પરશુના પ્રહરતિ સ્વધિતે મૈનં હિંસીરિતિ વજ્રો વૈ પરશુસ્તથો હૈનમેષ વજ્રઃ પરશુર્ન હિનસ્તિ -

સ યં પ્રથમં શકલમપચ્છિનત્તિ । તમાદત્તે તં વા અનક્ષસ્તમ્ભં વૃશ્ચેદુત હ્યેનમનસા વહન્તિ તથોઽનો ન પ્રતિબાધતે -

તં પ્રાઞ્ચં પાતયેત્ । પ્રાચી હિ દેવાનાં દિગથો ઉદઞ્ચમુદીચી હિ મનુષ્યાણાં દિગથો પ્રત્યઞ્ચં દક્ષિણાયૈ ત્વેવૈનં દિશઃ પરિવિબાધિષેતૈષા વૈ દિક્પિતૄણાં તસ્માદેનં દક્ષિણાયૈ દિશઃ પરિવિબાધિષેત -

તં પ્રચ્યવમાનમનુમન્ત્રયતે । દ્યાં મા લેખીરન્તરિક્ષં મા હિંસીઃ પૃથિવ્યા સમ્ભવેતિ વજ્રો વા એષ ભવતિ યં યૂપાય વૃશ્ચન્તિ તસ્માદ્વજ્રાત્પ્રચ્યવમાનાદિમે લોકાઃ સંરેજન્તે તદેભ્ય એવૈનમેતલ્લોકેભ્યઃ શમયતિ તથેમાંલ્લોકાઞ્છાન્તો ન હિનસ્તિ -

સ યદાહ । દ્યાં મા લેખીરિતિ દિવં મા હિંસીરિત્યેવૈતદાહાન્તરિક્ષં મા હિંસીરિતિ નાત્ર તિરોહિતમિવાસ્તિ પૃથિવ્યા સમ્ભવેતિ પૃથિવ્યા સંજાનીષ્વેત્યેવૈતદાહાયં હિ ત્વા સ્વધિતિસ્તેતિજાનઃ પ્રણિનાય મહતે સૌભગાયેત્યેષ હ્યેનં સ્વધિતિસ્તેજમાનઃ પ્રણયતિ -

અથાવ્રશ્ચનમભિજુહોતિ । નેદતો નાષ્ટ્રા રક્ષાંસ્યનૂત્તિષ્ઠાનિતિ વજ્રો વા આજ્યં તદ્વજ્રેણૈવૈતન્નાષ્ટ્રા રક્ષાંસ્યવબાધતે તથાતો નાષ્ટ્રા રક્ષાંસિ નાનૂત્તિષ્ઠન્ત્યથો રેતો વા આજ્યં તદ્વનસ્પતિષ્વેવૈતદ્રેતો દધાતિ તસ્માદ્રેતસ આવ્રશ્ચનાદ્વનસ્પતયોઽનુ પ્રજાયન્તે -

સ જુહોતિ । અતસ્ત્વં દેવ વનસ્પતે શતવલ્શો વિરોહ સહસ્રવલ્શા વિ વયં રુહેમેતિ નાત્ર તિરોહિતમિવાસ્તિ -

તં પરિવાસયતિ । સ યાવન્તમેવાગ્રે પરિવાસયેત્તાવાન્ત્સ્યાત્ -

પઞ્ચારત્નિં પરિવાસયેત્ । પાઙ્ક્તો યજ્ઞઃ પાઙ્ક્તઃ પશુઃ પઞ્ચર્તવઃ સંવત્સરસ્ય તસ્માત્પઞ્ચારત્નિં પરિવાસયેત્ -

ષડરત્નિં પરિવાસયેત્ । ષડ્વા ઋતવઃ સંવત્સરસ્ય સંવત્સરો વજ્રો વજ્રો યૂપસ્તસ્માત્ષડરત્નિં પરિવાસયેત્-

અષ્ટારત્નિં પરિવાસયેત્ । અષ્ટાક્ષરા વૈ ગાયત્રી પૂર્વાર્ધો વૈ યજ્ઞસ્ય ગાયત્રી પૂર્વાર્ધ એષ યજ્ઞસ્ય તસ્માદષ્ટારત્નિં પરિવાસયેત્ -

નવારત્નિં પરિવાસયેત્ । ત્રિવૃદ્વૈ યજ્ઞો નવ વૈ ત્રિવૃત્તસ્માન્નવારત્નિં પરિવાસયેત્ -

એકાદશારત્નિં પરિવાસયેત્ । એકાદશાક્ષરા વૈ ત્રિષ્ટુબ્વજ્રસ્ત્રિષ્ટુબ્વજ્રો યૂપસ્તસ્માદેકાદશારત્નિં પરિવાસયેત્-

દ્વાદશારત્નિં પરિવાસયેત્ । દ્વાદશ વૈ માસાઃ સંવત્સરસ્ય સંવત્સરો વજ્રો વજ્રો યૂપસ્તસ્માદ્દ્વાદશારત્નિં પરિવાસયેત્ -

ત્રયોદશારત્નિં પરિવાસયેત્ । ત્રયોદશ વૈ માસાઃ સંવત્સરસ્ય સંવત્સરો વજ્રો વજ્રો યૂપસ્તસ્માત્ત્રયોદશારત્નિં પરિવાસયેત્ -

પઞ્ચદશારત્નિં પરિવાસયેત્ । પઞ્ચદશો વૈ વજ્રો વજ્રો યૂપસ્તસ્માત્પઞ્ચદશારત્નિમ્પરિવાસયેત્-

સપ્તાદશારત્નિર્વાજપેયયૂપઃ । અપરિમિત એવ સ્યાદપરિમિતેન વા એતેન વજ્રેણ દેવા
અપરિમિતમજયંસ્તથો એવૈષ એતેન વજ્રેણાપરિમિતેનૈવાપરિમિતં જયતિ તસ્માદપરિમિત એવ સ્યાત્ -

સ વા અષ્ટાશ્રિર્ભવતિ । અષ્ટાક્ષરા વૈ ગાયત્રી પૂર્વાર્ધો વૈ યજ્ઞસ્ય ગાયત્રી પૂર્વાર્ધે એષ યજ્ઞસ્ય તસ્માદષ્ટાશ્રિર્ભવતિ -