શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 3.4
આતિથ્યેષ્ટિઃ
૧ આતિથ્યેષ્ટિઃ- તત્ર તસ્યાઃ પ્રાયણીયાનન્તર્યવિધાનમ્,, આતિથ્યશબ્દનિર્વચનં, પક્ષ- પક્ષાન્તરસહિતં સપ્રકારકં મન્ત્રમંત્રાર્થતત્તાત્પર્યાદિયુતં સાર્થવાદં પઞ્ચવારમાતિથ્યહવિષો ગ્રહણવિધાનં, ગૃહીતસ્ય હવિષો વિષ્ણુદેવતાસમ્બન્ધં બોધયિત્વા નવકપાલત્વકથનમ્, અસ્યાં ચેષ્ટૌ કાર્ષ્મર્ય- મયઃપરિધયઃ - ઐક્ષવ્યૌ વિધૃતી આશ્વવાલઃ પ્રસ્તરઃ - અનુયાજાભાવાદુપભૃતિ- ચતુર્ગ્રહણમેવાજ્યસ્ય-હવીંષ્યાસાદ્યાહોમાન્તં સેતિકર્તવ્યતાકં સમંત્રમગ્નિમન્થનં ચેતિ સહેતુકં સોપપત્તિકં પ્રયોગગતવિશેષનિરૂપણં, સાર્થવાદમસ્યા ઇષ્ટેરિડાન્તત્વપ્રતિપાદનં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ ૨ પ્રવર્ગ્યકર્મણિ તાનૂનપ્ત્રમ્
૨ પ્રવર્ગ્યકર્મણિ તાનૂનપ્ત્રં તદર્થમાખ્યાયિકા, તસ્યાં ચ તાનૂનપ્ત્રસ્યોત્પત્તિઃ, આખ્યાયિકયા સિદ્ધાર્થસ્ય પ્રકૃતે યોજનં, તસ્મિન્નર્થે લૌકિકવચસો મંત્રસ્ય ચ પ્રામાણ્યનિરૂપણમ્, ઉક્તાર્થજ્ઞપ્રશંસા, પ્રસંગાત્કિઞ્ચિત્પુરુષાર્થં કર્મ, તાનૂનપ્ત્રા- ર્થમાજ્યગ્રહણસ્ય સમંત્રકં વિધાનં તન્મંત્રવ્યાખ્યાનં ચ, ગૃહીતાજ્યસ્ય સમંત્રં સર્વૈરવમર્શનવિધાન તત્કાલિક સંકેત પ્રદર્શનં, તન્મંત્રાર્થવિવરણં ચ, તાનૂનપ્ત્રમાજ્યં સર્વૈઃ સ્પૃષ્ટમપિ સદ્યજમાનાયૈવ દાતવ્યમિતિ વિધાનં, યજમાનકર્તૃકસામોપાયસ્ય દેવૈઃકૃતં સામમૂલમિતિ કથનં ચેતિ
પ્રવર્ગ્યકર્મણિ અવાન્તરદીક્ષા
૩ પ્રવર્ગ્યકર્મણિ પ્રાયશ્ચિત્તરૂપાઽવાન્તરદીક્ષા - તાં વિધાતુમાખ્યાયિકા, અવાં- તરદીક્ષાકલ્પનપ્રકારવર્ણનં, તસ્યા અવાન્તરદીક્ષાયાઃ સાર્થવાદં વિધાનમ્, અવાન્તર- દીક્ષારૂપેણ સમિધોઽભ્યાધાનસ્યાખ્યાયિકાપૂર્વકં સમંત્રકવિધાનમ્, અભ્યાધાન મંત્રાર્થવિવરણં અવાન્તરદીક્ષાક્રમકથનં ચ, યાવદ્યજમાનકર્તવ્યં તત્સર્વં મદન્તીભિઃ ( એતત્સંજ્ઞકાભિરદ્ભિઃ) સંપાદ્યમિતિ વિધાનં, મદન્ત્યુપસ્પર્શનપૂર્વકં રાજાપ્યાયનવિધાનમ્, અનુષ્ઠેયપદાર્થક્રમવિષયે કસ્યચન બ્રહ્મવાદિનશ્ચોદ્યસ્યોદ્ભાવનમ્, આપ્યાયનપ્રશંસા, ઋત્વિગ્યજમાનકર્તૃકાપ્યાયનસ્ય સરઘમધુકલ્પનયા પ્રશંસનમ્ એતસ્યૈવાપ્યાયનસ્ય ગતસારત્વપરિહારરૂપેણ પ્રશંસનં, ષડ્ભૂત્વાઽઽપ્યાયનકથનમ્, આપ્યાયનમંત્રવિધાનં વિભાગશસ્તદ્વ્યાખ્યાનં ચ, પ્રસ્તરોપરિપાણી સમ્પુટીકૃત્ય એષ્ટા રાયઃ ઽ ઇતિ મંત્રજપરૂપનિહવવિધાનં, નિહવસ્ય કાલનિર્ધારકબ્રહ્મવાદિવિચારપ્રદર્શન, નિહવમંત્રવ્યાખ્યાનમ્, અધ્વયુકર્તૃકપ્રૈષદાનકથનં ચેત્યાદિ
બ્રાહ્મણ ૪ તિસ્ર ઉપસદિષ્ટયઃ
૪-તિસ્રૌપસદિષ્ટયઃ તત્રાદૌ તાસાં પ્રવર્ગ્યવતઃ પ્રવર્ગ્યાનન્તર્યરૂપકાલવિધાનં, પૂર્વારાહ્વયોરનુષ્ઠેયોપસદોરગ્નિસોમવિષ્ણૂનાં યાજ્યાપુરોઽનુવાક્યાપ્રકારકથનમ્, ઉપ સદો લોકજયસાધનત્વેન નામ. નિરુક્તિસહિતં પ્રશંસનં, પ્રધાનયાગત્રયાર્થં સાર્થવાદં જુહ્વાદિષ્વાજ્યગ્રહણપ્રકાર- કથનમ્, ઉત્તરસ્ય સ્રુચ્યાઘારસ્ય નિષેધ કરણમ્,આશ્રવણાનન્તરભાવિનીં પ્રાકૃતાં હોતુર્વરણોપવેશનસમ્બન્ધિનીમિતિકર્ત- બ્યતાં નિષિધ્ય ઽ સીદ હોતઃ ઽ ઇતિ વિશેષમાત્રવિધાનં, હોત્રા પ્રસૂતસ્યાધ્વર્યોઃ સ્રુચોરાદાનાદિપ્રયોગસંગતિદર્શનમ્, અતિક્રામતોઽનુવાચનવિધાનં સકૃદતિક્રમ્યૈવ સમાવયનેનાગ્નિસોમવિષ્ણુદૈવત્યં યાગત્રયં સાધયેદિતિ પ્રતિપાદનં, અગ્ન્યાદિયાગ- ત્રયસ્ય વજ્રરૂપત્વં સંવત્સરતયોપપાદ્ય પ્રશંસનં, સાર્થવાદમુપસદાં ત્રિત્વં વિધાય પ્રશંસાસહિતં દિનત્રયેઽઅપિ દ્વિર્દ્વિરનુષ્ઠાનવિધાનં, ત્રિત્વપક્ષવદુપસદ્દ્વાદશત્વપક્ષસ્ય વિકલ્પેન વિધાનં પ્રત્યહં દ્વિરનુષ્ઠાનસ્ય શત્રુજયસમ્પત્યાનુકૂલ્યાત્મના પ્રશંસનં તત્સમ્પત્તિ સામ્યદર્શનં લોકપ્રકારનિદર્શનં ચ, દિનત્રયોપસદ્ધોમમન્ત્રતદર્થકથનં, દ્વાદશોપસત્પક્ષે ચતુશ્ચતુરહમેકૈકયોપસદા યષ્ટવ્યમિતિ ન્યાયસિદ્ધાર્થસ્ય પ્રદર્શનં, વ્રતોપસદાં મીમાંસા દ્વાદશોપસત્પક્ષે વ્રતપ્રકારકથનં ચેત્યાદિ
મૂળ પાઠ: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0