શતપથબ્રાહ્મણમ્ · શ્લોક 3.3-5

૩.૩.૧.
સપ્ત પદાન્યનુનિક્રામતિ । વૃઙ્ક્ત એવૈનામેતત્તસ્માત્સપ્ત પદાન્યનુનિક્રામતિ યત્ર વૈ વાચઃ પ્રજાતાનિ છન્દાંસિ સપ્તપદા વૈ તેષાં પરાર્ધ્યા શક્વરી તામેવૈતત્પરસ્તાદર્વાચીં વૃઙ્ક્તે તસ્માત્સપ્ત પદાન્યનુનિક્રામતિ -

સ વૈ વાચ એવ રૂપેણાનુનિક્રામતિ । વસ્વ્યસ્યદિતિરસ્યાદિત્યાસિ રુદ્રાસિ ચન્દ્રાસીતિ વસ્વી હ્યેષાદિતિર્હ્યેષાઽદિત્યા હ્યેષા રુદ્રા હ્યેષા ચન્દ્રા હ્યેષા બૃહસ્પતિષ્ટ્વા સુમ્ને રમ્ણાત્વિતિ બ્રહ્મ વૈ બૃહસ્પતિર્બૃહસ્પતિષ્ટ્વા સાધુનાઽઽવર્તયત્વિત્યેવૈતદાહ રુદ્રો વસુભિરાચક ઇત્યપ્રણાશાયૈતદાહ રુદ્રં હિ નાતિ પશવઃ -

અથ સપ્તમં પદં પર્યુપવિશન્તિ । સ હિરણ્યં પદે નિધાય જુહોતિ ન વા અનગ્નાવાહુતિર્હૂયતેઽગ્નિરેતસં વૈ હિરણ્યં તથો હાસ્યૈષાગ્નિમત્યેવાહુતિર્હુતા ભવતિ વજ્રો વા આજ્યં વજ્રેણૈવૈતદાજ્યેન સ્પૃણુતે તાં સ્પૃત્વા સ્વીકુરુતે -

સ જુહોતિ । અદિત્યાસ્ત્વા મૂર્ધન્નાજિઘર્મીતીયં વૈ પૃથિવ્યદિતિરસ્યૈ હિ મૂર્ધન્જુહોતિ દેવયજને પૃથિવ્યા ઇતિ દેવયજને હિ પૃથિવ્યૈ જુહોતીડાયાસ્પદમસિ ઘૃતવત્સ્વાહેતિ ગૌર્વા ઇડા ગોર્હિ પદે જુહોતિ ઘૃતવત્સ્વાહેતિ ઘૃતવદ્ધ્યેતદભિહુતં ભવતિ -

અથ સ્ફ્યમાદાય પરિલિખતિ । વજ્રો વૈ સ્ફ્યો વજ્રેણૈવૈતત્પરિલિખતિ ત્રિષ્કૃત્વઃ પરિલિખતિ ત્રિવૃતૈવૈતદ્વજ્રેણ સમન્તં પરિગૃહ્ણાત્યનતિક્રમાય -

સ પરિલિખતિ । અસ્મે રમસ્વેતિ યજમાને રમસ્વેત્યેવૈતદાહાથ સમુલ્લિખ્ય પદં સ્થાલ્યાં સંવપત્યસ્મે તે બન્ધુરિતિ યજમાને તે બન્ધુરિત્યેવૈતદાહ -

અથાપ ઉપનિનયતિ । યત્ર વા અસ્યૈ ખનન્તઃ ક્રૂરીકુર્વન્ત્યપઘ્નન્તિ શાન્તિરાપસ્તદદ્ભિઃ શાન્ત્યા શમયતિ તદદ્ભિઃ સંદધાતિ તસ્માદપ ઉપનિનયતિ -

અથ યજમાનાય પદં પ્રયચ્છતિ । ત્વે રાય ઇતિ પશવો વૈ રાયસ્ત્વયિ પશવૈત્યેવૈતદાહ તદ્યજમાનઃ પ્રતિગૃહ્ણાતિ મે રાય ઇતિ પશવો વૈ રાયો મયિ પશવ ઇત્યેવૈતદાહ -

અથાધ્વર્યુરાત્માનમુપસ્પૃશતિ । મા વયં રાયસ્પોષેણ વિયૌષ્મેતિ તથો હાધ્વર્યુઃ પશુભ્ય આત્માનં નાન્તરેતિ -

અથ પત્ન્યૈ પદં પ્રતિપરાહરન્તિ । ગૃહા વૈ પત્ન્યૈ પ્રતિષ્ઠા તદ્ગૃહેષ્વેવૈનામેતત્પ્રતિષ્ઠાયાં પ્રતિષ્ઠાપયતિ તસ્માત્પત્ન્યૈ પદમ્પ્રતિપરાહરન્તિ -

તાં નેષ્ટા વાચયતિ । તોતો રાય ઇત્યથૈનાં સોમક્રયણ્યા સંખ્યાપયતિ વૃષા વૈ સોમો યોષા પત્ન્યેષ વા અત્ર સોમો ભવતિ યત્સોમક્રયણી મિથુનમેવૈતત્પ્રજનનં ક્રિયતે તસ્માદેનાં સોમક્રયણ્યા સંખ્યાપયતિ -

સ સંખ્યાપયતિ । સમખ્યે દેવ્યા ધિયા સં દક્ષિણયોરુચક્ષસા મા મઽઆયુઃ પ્રમોષીર્મો ઽઅહં તવ વીરં વિદેય તવ દેવિ સંદૃશીત્યાશિષમેવૈતદાશાસ્તે પુત્રો વૈ વીરઃ પુત્રં વિદેય તવ સંદૃશીત્યેવૈતદાહ -

સા યા બભ્રુઃ પિઙ્ગાક્ષી । સા સોમક્રયણી યત્ર વા ઇન્દ્રાવિષ્ણૂ ત્રેધા સહસ્રં વ્યૈરયેતાં તદેકાઽત્યરિચ્યત તાં ત્રેધા પ્રાજનયતાં તસ્માદ્યોઽપ્યેતર્હિ ત્રેધા સહસ્રં વ્યાકુર્યાદેકૈવાતિરિચ્યેત -

સા યા બભ્રુઃ પિઙ્ગાક્ષી । સા સોમક્રયણ્યથ યા રોહિણી સા વાર્ત્રઘ્ની યામિદં રાજા સંગ્રામં જિત્વોદાકુરુતેઽથ યા રોહિણી શ્યેતાક્ષી સા પિતૃદેવત્યા યામિદં પિતૃભ્યો ઘ્નન્તિ -

સા યા બભ્રુઃ પિઙ્ગાક્ષી । સા સોમક્રયણી સ્યાદ્યદિ બભ્રું પિઙ્ગાક્ષીં ન વિન્દેદરુણા સ્યાદ્યદ્યરુણાં ન વિન્દેદ્રોહિણી વાર્ત્રઘ્ની સ્યાદ્રોહિણ્યૈ હ ત્વેવ શ્યેતાક્ષ્યા આશાં નેયાત્ -

સા સ્યાદપ્રવીતા । વાગ્વા એષા નિદાનેત યત્સોમક્રયણ્યયાતયામ્ની વા ઇયં વાગયાતયામ્ન્યપ્રવીતા તસ્માદપ્રવીતા સ્યાત્સા સ્યાદવણ્ડાઽકૂટાઽકાણાઽકર્ણાઽલક્ષિતાઽસપ્તશફા સા હ્યેકરૂપૈકરૂપા હીયં વાક્ -