શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 2.5

ચાતુર્માસ્યયાગઃ
બ્રાહ્મણ ૧ વૈશ્વદેવપર્વ
૧ તત્ર વૈશ્વદેવસ્ય પ્રજાસૃષ્ટિહેતુત્વપ્રતિપાદિન્યાખ્યાયિકા, તસ્યાં ચ પ્રજા- પતિસકાશાત્ પ્રજાસૃષ્ટિદર્શનમ્, અસ્મિન્નર્થે ઋઙ્મન્ત્રસંવાદદર્શનમ્, તદ્વ્યાખ્યાનં ચ, પ્રાજાપત્યાયાઃ સૃષ્ટેરવિચ્છેદેનાનુવૃત્તિદર્શનમ્, પયસોઽન્નરૂપતાકથનમ્, વૈશ્વદેવપર્વવિધાનં, તસ્ય સ્વાતંત્ર્યેણાનુષ્ઠાને પ્રજાકામસંયોગકથનં ચ, આગ્નેયાદિપૌષ્ણાન્તાનાં પઞ્ચાનાં હવિષાં વિધાનપૂર્વકં પ્રશંસનમ્, પયસ્યાયાગસ્ય સ્થાન- નિર્દેશપૂર્વકં સાખ્યાયિકં મારુતયાગવિધાનમ્, વૈશ્વદેવસ્ય પયસ્યાયાગસ્ય દ્યાવાપૃથિવીયસ્ય યાગસ્ય ચ વિધાનમ્, વૈશેષ્યકાનામઙ્ગાનાં વિધાનમ્, તત્ર બર્હિરાહરણે વિશેષવિધાનં ચ, કાલવિશિષ્ટસ્યાગ્નિમન્થનસ્ય વિધાનમ્, ચોદકપ્રાપ્તાનાં પ્રયાજાનુયાજાનાં નવસંખ્યાકવવિધાનમ્ સમિષ્ટયજુર્યાગસ્ય વિકલ્પેન ત્રિત્વૈકત્વયો- ર્વિધાનં, વૈશ્વદેવયાગસ્ય સદૃષ્ટાન્તં પ્રજાશ્રીફલસાધનત્વકથનં ચેત્યદિ.
ઇતિ વૈશ્વદેવપર્વ ।
બ્રાહ્મણ ૨ વરુણપ્રઘાસપર્વ
૨ તત્ર વરુણપ્રઘાસપર્વણો વરુણપાશ વિમોચનહેતુત્વપ્રતિપાદિકયાઽઽખ્યાયિકયા તદ્વિધ્યુન્નયનમ્, વરુણપ્રઘાસેષુ ચોદકપ્રાપ્તયોર્વેદ્યાહવનીયયોર્દ્વિત્વ- વિધાનમ્, સાર્થવાદમુત્તરવેદિનિવપનવિધાનમ્ વૈશ્વદેવિકાગ્નેયાદિહવિષ્પઞ્ચકસ્યાત્રાપિ વિધાનમ્, ષષ્ઠસ્યૈન્દ્રાગ્નયાગસ્ય વિધાનમ્, વેદિદ્વયે ક્રમાદ્વારુણ્યા મારુત્યાશ્ચ પયસ્યાયાઃ દેવતાવિધાનપૂર્વકં સધર્મકં સાર્થવાદં વિધાનમ્, અન્તિમસ્ય કાયયાગસ્ય વિધાનં, પૂર્વેદ્યુઃ કરમ્ભપાત્રનિર્માણવિધાનમ્, તચ્છેષાદ્યવપિષ્ટાદ્વારુણસ્ય મેષસ્ય મારુત્યા મેધ્યાશ્ચ સધર્મકં સાર્થવાદં નિર્માણવિધાનમ્, હવિષામાસાદનવિધાનમ્ એતદુત્તરમગ્નિમન્થન વિધાનમ્ સાર્થવાદં સપ્રકારકં પત્નીકર્તૃકકરમ્ભપાત્રહોમસ્ય વિધાનમ્, તતોઽગ્નિસમ્માર્જનપ્રભૃત્યાજ્યભાગાન્તં કર્મજાતમધ્વર્યુપ્રતિપ્રસ્થાતૃભ્યાં પ્રકૃતિવદનુષ્ઠેયમિતિ દર્શનમ, તત્રાશ્રાવણે હોતૃપ્રવરણે પ્રયાજાજ્ય- ભાગપ્રધાનાનુયાજાદિપ્રૈષસમ્પ્રદાને
બ્રાહ્મણ ૩ સાકમેધપર્વ
૩ તત્ર સાકમેધપર્વણો વૃત્રાસુરપાપરૂપશત્રુજયહેતુત્વપ્રતિપાદકવૃન્તાન્તકથનપુરઃસરં તદ્વિધાનં, તસ્યાહર્દ્વયસાધ્યત્વવિધાનં ચ, તત્રાપિ પૂર્વેદ્યુરનુષ્ઠેયાનાં તિસૃણામનીકવતીસાન્તપનીયાગૃહમેધીયેષ્ટીનાં દ્રવ્યદેવતાકાલનિર્દેશપુરઃસરં સાર્થવાદં વિધાનમ્, તાસુ ગૃહમેધીયેષ્ટ્યાઃ પિશીલકાપિશીલકપક્ષદ્વયેન ધર્મવિશેષસહિતં કર્તવ્યાકર્તવ્યાઙ્ગાનામનુક્રમેણ વિધાનમ્ દર્વીહોમાર્થં સશેષચરુસ્થાલીનિધાનપૂર્વકં હવિઃશેષપ્રતિપત્તિકથનમ્, તદનંતરમનુષ્ઠેયસ્ય સાયમ્પ્રાતરગ્નિહોત્રસ્ય યવાગ્વાઽનુષ્ઠાનવિધાનમ્, રાત્રૌ વત્સસમવાર્જનં કૃત્વા પ્રાતઃ પિતૃયજ્ઞાર્થં નિવાન્યા ગોર્દોહનં કુર્યાદિતિ વિધાનમ્, તતઃ પ્રાતર્હુતેઽહુતે વાઽગ્નિહોત્રે સમંત્રકં ગૃહીત્વા ઋષભાહ્વાને વા બ્રહ્મણા જુહુધીત્યુક્તે સમંત્રકસ્ય પૂર્ણદર્વાખ્યસ્ય હોમસ્ય વિધાનમ્, તતઃ કર્તવ્યતાયાઃ ક્રીડિનીયેષ્ટેર્દ્રવ્યદેવતાકાલનિર્દેશપૂર્વકં વિધાનં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ ૪ મહાહવિષેષ્ટિઃ
૪ મહાહવિષેષ્ટિઃ, તત્ર ઉત્તરવેદિનિવપન પૃષદાજ્યગ્રહણાગ્નિમન્થનાદીનિ વરુણ- પ્રઘાસવદેવાત્રાપિ કર્તવ્યાનીતિ પ્રયોગાનુક્રમકથનમ્, આગ્નેયાદિ- પૌષ્ણાન્તહવિષ્પઞ્ચકસ્યાનુવાદપૂર્વકં પ્રશંસનં ચ, તત ઐન્દ્રાગ્નસ્ય દ્વાદશકપાલસ્ય માહેન્દ્રસ્ય ચરોર્વૈશ્વકર્મણસ્યૈકકપાલસ્ય ચ ષષ્ઠસપ્તમાષ્ટમાનાં યાગાનાં સાર્થવાદં વિધાનમ્, એતસ્ય ચ ઉપક્રમાવસરાયોદીરિતફલસાધનત્વસ્ય નિગમનં ચેતિ.