શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 2.4

બ્રાહ્મણ ૧ ક્ષુલ્લકોપસ્થાનમ્
૧ સમંત્રકમાહવનીયસ્ય લઘૂપસ્થાનવિધાનમ્, બૃહદુપસ્થાનેન સહાસ્ય સમાનકાર્યકારિત્વાદ્વિકલ્પકથનમ્, પ્રવત્સ્યતો યજમાનસ્ય સમંત્રકં ગાર્હપત્યાહવનીયયોરુપસ્થાનમ્, પ્રવાસાદાગતોપસ્થાનસ્ય પ્રવત્સ્યદુપસ્થા- નવૈપરીત્યપ્રદર્શનં, તત્ર ગાર્હપત્યાહવનીયોપસ્થાનયોરન્તરાઽઽહવનીયસમિદાધાનવિધાનમ્, પ્રવત્સ્યદાગતોપસ્થા- નયોઃ સોપપત્તિકમમંત્રકપક્ષકથનમ્, પ્રવાસાદાગતસ્ય યજમાનસ્ય ગૃહવિષયકં કર્તવ્યવિધાનં ચેત્યાદિ. । ઇત્યગ્નિહોત્રવિધિઃ ।
બ્રાહ્મણ ૨ પિણ્ડપિતૃયજ્ઞઃ
૨ તત્ર પ્રતિમાસમમાયાં પિણ્ડપિતૃયજ્ઞસ્ય કર્તવ્યતાવિધાયિની આખ્યાયિકા, પિણ્ડપિતૃયજ્ઞવિધિઃ, તદર્થં સોપપત્તિકમપરાહ્ણકાલવિધાનમ્, હવિર્ગ્રહણા- દ્યગ્નૌકરણહોમાન્તા પ્રધાનાત્પૂર્વતનેતિકર્તવ્યતા, પ્રાચ્યોદીચ્યધર્મસહિતં પ્રધાનભૂતં પિતૃપિતામહપ્રપિતામહેભ્યઃ પિણ્ડદાનવિધાનમ્, નીવિવિસ્રંસનપૂર્વકં નમસ્કરણવિધાનં તન્મંત્રશેષવ્યાખ્યાનં ચ, પિણ્ડશેષાવઘ્રાણાદિપ્રતિપત્તિકર્મવિધાનં ચેત્યાદિ, ઇતિ પિણ્ડપિતૃયજ્ઞઃ ।
બ્રાહ્મણ ૩ આગ્રયણેષ્ટિઃ
૩ તત્ર પૂર્વઆગ્રયણેષ્ટેઃ કહોલમતેન પ્રયોજનં પ્રદર્શ્ય યાજ્ઞવલ્ક્યમતેન પ્રયોજનં દર્શયિતુમિતિહાસઃ, તસ્મિ- ન્નિતિહાસે ચ ઐન્દ્રાગ્નો દ્વાદશકપાલઃ પુરોડાશઃ-વૈશ્વદેવશ્ચરુઃ-દ્યાવાપૃથિવીય એકકપાલઃ, આજ્યસ્ય વા ઽ ઇત્યાગ્રયણેષ્ટેર્હવિર્દ્રવ્યદેવતાવિધાનમ્, આગ્રયણેષ્ટેરન્નાશ્રિતદોષનિર્હરણહેતુત્વ- પ્રતિપાદકપુરાવૃત્તોદાહરણં, તદ્દૃષ્ટાન્તેનેદાનીન્તનાનુષ્ઠાનેઽપિ નવાન્ના- શ્રિતદોષનિર્હરણહેતુત્વપ્રતિપાદનં ચ, આગ્રયણેષ્ટેર્દક્ષિણાવિધાનમ્, ઈજા- નાનીજાનયોરાગ્રયણવિષયકવ્યવસ્થાપ્રદર્શનમ્, તત્રાનીજાનસ્ય પક્ષે સદક્ષિણાકસ્ય બ્રાહ્મણભોજનસ્ય યાગાત્મકત્વોપપાદનમ્, આગ્રયણેષ્ટિમકૃત્વા નવધાન્યેનાગ્નિહોત્રહોમપક્ષસ્ય પ્રત્યાખ્યાનં ચેત્યાદિ,
ઇત્યાગ્રયણેષ્ટિઃ ।
બ્રાહ્મણ ૪ વસિષ્ઠાપરનામકો દાક્ષાયણયજ્ઞઃ
૪ પ્રજાપશ્વન્નયશઃપ્રભૃતિકામસ્ય દાક્ષાયણયજ્ઞવિધાયિન્યાખ્યાયિકા, તસ્યાં ચ દાક્ષાયણનામનિર્વચનં, વસિષ્ઠસંજ્ઞકત્વકથનં ચ, અયં ચ દાક્ષાયણયજ્ઞો વિવચનનિવચનરાષ્ટ્રદ્વયપૌરોહિત્યરાજ્યાદિફલકામનયા પ્રતીદર્શ- સુલ્યદેવભાગપાર્વતિદક્ષાદિભિરનુષ્ઠિત ઇત્યેવંરૂપાણાં ચતસૃણાં પરકૃતીનાં કથનમ્ પૌર્ણમાસ્યાં દ્વૌ પુરોડાશાવાગ્નેયાગ્નીષોમીયૌ અમાવાસ્યાયામપિ દ્વાવાગ્નેયૈન્દ્રાગ્નૌ ચ તયોઃ પૂર્વોત્તરેદ્યુર્યથાક્રમમેકૈકશોઽનુષ્ઠાનકથનમ, તત્ર પૂર્વસ્યાં પૌર્ણમાસ્યામનુષ્ઠેયસ્ય યાગસ્ય વિધાનપૂર્વકં પ્રશંસનમ્ પરસ્મિન્નહનિ યાગદ્વયં વિધાય તત્વ- શંસનમ્, અમાવાસ્યાયામપિ પૂર્વેદ્યુઃ કર્તવ્યવિધાનમ્ પરેદ્યુરનુષ્ઠેયં યાગદ્વયં વિધાય તત્પ્રશંસનમ્, દાક્ષાયણસ્ય સોમયાગરૂપત્વપ્રતિપાદનાય તત્રાનુષ્ઠેયેષુ યાગેષુ સોમયાગીયસવનત્રયાદિસમ્પત્તેરુપપાદનમ્, દાક્ષાયણયજ્ઞીયયાગાનાં પ્રશંસાર્થમર્થવાદાઃ, પયસ્યાવાજિનયોર્મિથુનસમ્પત્ત્યર્થત્વોક્ત્યા પ્રશંસનપૂર્વકં વાજિનયાગસ્ય વિધાનં તત્કાલવિધાનં ચ, હુતશિષ્ટેન વાજિનેન દિગ્વ્યાઘારણવિધા- નમ્, વાજિનશેષસ્ય ભક્ષણપ્રકારકથનં ચેત્યાદિ,
ઇતિ દાક્ષાયણયજ્ઞઃ ।