શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 2.1

બ્રાહ્મણ

૧ સમ્ભારબ્રાહ્મણં, તત્ર-સંભારનામનિરુક્તિઃ, ભૂશુદ્ધ્યાધાયકં પઞ્ચભૂસં- સ્કારોપલક્ષણકમુલ્લેખનમ્, ઉદકહિરણ્યોષાખુકરીષશર્કરાણાં પઞ્ચાનાં સમ્ભરણમ્, પઞ્ચસંભારાણામર્થવાદઃ, અસમ્ભારપક્ષમનૂદ્ય સમ્ભારપક્ષસમર્થનં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ

૨ નક્ષત્રબ્રાહ્મણં, તત્ર-કૃત્તિકારોહિણી- મૃગશીર્ષેષ્વગ્ન્યાધેયવિધાનં, તત્ર કૃત્તિકા- મૃગશીર્ષયોરનાધાનપક્ષમનૂદ્યાધાનપક્ષસમર્થનમ્ ત્રિકાણ્ડનક્ષત્રોત્પત્તિશ્ચ, રોહિણ્યામગ્ન્યાધેયસ્ય પ્રજા- પશુકામનાસંયોગઃ, પુનર્વસ્વોઃ પુન- રાધેયવિધાનમ્, અર્જુન્યપરનામકપૂર્વોત્તરફલ્ગુનીહસ્તચિત્રાસ્વગ્ન્યાધેયવિધાનમ, તત્ર હસ્તેઽગ્ન્યાધેયસ્ય લાભકામનાસંયોગઃ, ચિત્રાનક્ષત્રાધાનસ્યાર્થવાદઃ, ચિત્રાયામગ્ન્યાધેયસ્ય ક્ષત્ત્રિયપરત્વકથનમ્, નાનાનક્ષત્રાર્થવાદહેતુકં સૂર્યનક્ષત્રાત્મકો દગયનકાલસ્યાદિત્યનામનિર્વચનમ્ ઉદગયનેઽપિ સવિતર્યુદિતે સત્યગ્ન્યાધેયં પ્રશસ્તમિતિ કથનં ચેતિ.
બ્રાહ્મણ

૩ ઋતુબ્રાહ્મણ, તત્ર-વસન્તાદ્યૃતુત્રયમાપૂર્યમાણઃ પક્ષોઽહઃ પૂર્વાહ્ણશ્ચ દૈવઃ, શરદાદ્યૃતુત્રયમપક્ષીયમાણઃ પક્ષો રાત્રિરપરાહ્ણશ્ચ પિત્ર્ય ઇતિ ઋત્વાદિકાલાનાં દૈવપિત્ર્યપરત્વેન દ્વેધા વિભાગકથનમ્, દૈવપિત્ર્યર્ત્વાદિવિદઃફલાર્થવાદઃ, ઉદગ્દક્ષિણાયનયો- રગ્ન્યાધેયવિધાનમ્, ક્રમાત્તયોર્દૈવ- પિત્ર્યસમ્બન્ધસ્તત્ફલં ચ, વર્ણપરત્વેન વસન્તાદ્યૃતુષુ આધાનવ્યવસ્થા સકા- મસ્યાકામસ્ય ચ જાત્યા બ્રાહ્મણસ્ય બ્રહ્મવર્ચસકામયોઃ ક્ષત્રિયવિશોરાધાને વસન્તર્તોર્નિયમવિધાનમ્, સકામસ્યાકામસ્ય જાત્યા ક્ષત્ત્રિયસ્ય શ્રીયશસ્કામયોર્બ્રાહ્મણવૈશ્યયોશ્ચાધાને ગ્રીષ્મર્તોર્નિયમવિધાનમ્, સકામસ્યાકામસ્ય જાયા વૈશ્યસ્ય બહુપ્રજાપશુકામયોર્બ્રાહ્મણક્ષત્રિયયોશ્ચાધાને વર્ષર્તોર્નિયમવિધાનમ્, સોમાધાનં ષડૃતુષ્વપિ યસ્મિન્કસ્મિંશ્ચિદ્દિનેઽપિ વિધેયં, ન તત્ર કાલાન્તરપ્રતીક્ષા કર્તવ્યેતિ કથનં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ

૪ ઉપવસથબ્રાહ્મણં, તત્ર-ઉપવસથશબ્દનિરુક્તિઃ ઔપવસથે દિને યષ્ટુર્દિવાનક્તં વ્રત્યાશનનિયમવિચારઃ, પરાજોપબન્ધનમતં નિરસ્ય સ્વીયાજોપબન્ધનવિકલ્પં ચાભિધાય તસ્યાજસ્ય પ્રાતરગ્નીધે દાનવિધાનમ, બ્રહ્મૌદનપચનવિધિઃ, મતમતાન્તરાદિનિરાસ- પૂર્વકં તસ્ય બ્રહ્મૌદનસ્ય પ્રાશને એવ વિનિયોગકથનમ્, તદઙ્ગમાશ્વત્થીનાં સમિધામભ્યાધાનં ચ, રાત્રૌ યષ્ટા જાગરણં કુર્યાન્ન વેતિ પ્રતિપાદનમ્, અનુદિતેઽગ્નિમન્થનં નિષિધ્ય ઉદિતેઽગ્નિમન્થનવિધાનમ્, વ્યાહૃતીનામાધાનસાધનત્વવિધાનમ્, વ્યાહૃતીનાં લોકત્રયવર્ણત્રયોત્પત્તિ- હેતુત્વેન સ્વાત્મપ્રજાપશુસર્જનહેતુત્વેન ચ પ્રશંસનમ્, ગાર્હપત્યાધાનમ્, અગ્નિમથનસમયે પુરસ્તાદશ્વસ્ય ધારણ- વિધાયક ઇતિહાસઃ, સવિશેષહરણપ્રકારકં સાર્થવાદ વૈકલ્પિકપક્ષત્રયેણાહવનીસ્યાગ્નેરાધાનમમ્ તત્રાન્વારંભજપવિધાનમ્, સાર્પરાજ્ઞીભિરૃગ્ભિરગ્ન્યુપસ્થાનસ્ય વૈકલ્પિકં વિધાનં ચેતિ.