શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 14.8.15

ગાયત્રબ્રહ્મોપાસનાબ્રાહ્મણમ્
ભૂમિરન્તરિક્ષં દ્યૌરિતિ અષ્ટાવક્ષરાણ્યષ્ટાક્ષરં હ વા એકં ગાયત્ર્યૈ પદમેતદુ હાસ્યા એતત્સ યાવદેષુ લોકેષુ તાવદ્ધ જયતિ યોઽસ્યા એતદેવં પદં વેદ - ૧૪.૮.૧૫.
ઋચો યજૂંષિ સામાનીતિ અષ્ટાવક્ષરાણ્યષ્ટાક્ષરં હ વા એકં ગાયત્ર્યૈ પદમેતદુ હૈવાસ્યા એતત્સ યાવતીયં ત્રયી વિદ્યા તાવદ્ધ જયતિ યોઽસ્યા એતદેવં પદં વેદ - ૧૪.૮.૧૫.
પ્રાણોઽપાનો વ્યાન ઇતિ અષ્ટાવક્ષરાણ્યષ્ટાક્ષરં હ વા એકં ગાયત્રૈ પદમેતદુ હૈવાસ્યા એતત્સ યાવદિદં પ્રાણિ તાવદ્ધ જયતિ યોઽસ્યા એતદેવં પદં વેદ - ૧૪.૮.૧૫.
અથાસ્યા એતદેવ। તુરીયં દર્શતં પદં પરોરજા ય એષ તપતિ યદ્વૈ ચતુર્થં તત્તુરીયં દર્શતં પદમિતિ દદૃશ ઇવ હ્યેષ પરોરજા ઇતિ સર્વમુ હ્યેષ રજ ઉપર્યુપરિ તપત્યેવં હૈવ શ્રિયા યશસા તપતિ યોઽસ્યા એતદેવં પદં વેદ - ૧૪.૮.૧૫.
સૈષા ગાયત્ર્યેતસ્મિંસ્તુરીયે દર્શતે પદે પરોરજસિ પ્રતિષ્ઠિતા તદ્વૈ તત્સત્યે પ્રતિષ્ઠિતા ચક્ષુર્વૈ સત્યં ચક્ષુર્હિ વૈ સત્યં તસ્માદ્યદિદાનીં દ્વૌ વિવદમાનાવેયાતામહમદ્રાક્ષમહમશ્રૌષમિતિ ય એવ બ્રૂયાદહમદ્રાક્ષમિતિ તસ્મા એવ શ્રદ્દધ્યાત્ - ૧૪.૮.૧૫.
તદ્વૈ તત્સત્યં બલે પ્રતિષ્ઠિતમ્। પ્રાણો વૈ બલં તત્પ્રાણે પ્રતિષ્ઠિતં તસ્માદાહુર્બલં સત્યાદોજીય ઇત્યેવમ્વેષા ગાયત્ર્યધ્યાત્મં પ્રતિષ્ઠિતા - ૧૪.૮.૧૫.
સા હૈષા ગયાઁસ્તત્રે। પ્રાણા વૈ ગયાસ્તત્પ્રાણાઁસ્તત્રે તદ્યદ્ગયાઁસ્તત્રે તસ્માદ્ગાયત્રીનામ સ યામેવામૂમન્વાહૈષૈવ સા સ યસ્મા અન્વાહ તસ્ય પ્રાણાંસ્ત્રાયતે - ૧૪.૮.૧૫.
તાં હૈકે સાવિત્રીમનુષ્ટુભમન્વાહુર્વાગનુષ્ટુબેતદ્વાચમનુબ્રૂમ ઇતિ ન તથા કુર્યાદ્ગાયત્રીમેવાનુબ્રૂયાદ્યદિ હ વા અપિ બહ્વિવ પ્રતિગૃહ્ણાતિ ન હૈવ તદ્ગાયત્ર્યા એકં ચન પદં પ્રતિ - ૧૪.૮.૧૫.
સ ય ઇમાસ્ત્રીઁલોકાન્ પૂર્ણાન્પ્રતિગૃહ્ણીયાત્સોઽસ્યા એતત્પ્રથમં પદમાપ્નુયાદથ યાવતીયં ત્રયી વિદ્યા યસ્તાવત્પ્રતિગૃહ્ણીયાત્સોઽસ્યા એતદ્દ્વિતીયં પદમાપ્નુયાદથ યાવદિદં પ્રાણિ યસ્તાવત્પ્રતિગૃહ્ણીયાત્સોઽસ્યા એતત્તૃતીયં પદમાપ્નુયાદથાસ્યા એતદેવ તુરીયં દર્શતં પદં પરોરજા ય એષ તપતિ નૈવ કેન ચનાપ્યં કુત ઉ એતાવત્પ્રતિગૃહ્ણીયાત્ - ૧૪.૮.૧૫.
તસ્યા ઉપસ્થાનમ્। ગાયત્ર્યસ્યેકપદી દ્વિપદી ત્રિપદી ચતુષ્પદ્યપદસિ ન હિ પદ્યસે નમસ્તે તુરીયાય દર્શતાય પદાય પરોરજસેઽસાવદો મા પ્રાપદિતિ યં દ્વિષ્યાદસાવસ્મૈ કામો મા સમર્ધીતિ વા ન હૈવાસ્મૈ સ કામઃ સમૃધ્યતે યસ્મા એવમુપતિષ્ઠતેઽહમદઃ પ્રાપમિતિ વા - ૧૪.૮.૧૫.
એતદ્ધ વૈ તજ્જનકો વૈદેહો બુડિલમાશ્વતરાશ્વિમુવાચ યન્નુ હો તદ્ગાયત્રીવિદબ્રૂથા અથ કથં હસ્તી ભૂતો વહસીતિ મુખં હ્યસ્યાઃ સમ્રાણ્ન વિદાંચકરેતિ હોવાચ - ૧૪.૮.૧૫.
તસ્યા અગ્નિરેવ મુખમ્। યદિ હ વા અપિ બહ્વિવાગ્નાવભ્યાદધતિ સર્વમેવતત્સંદહત્યેવં હૈવૈવંવિદ્યદ્યપિ બહ્વિવ પાપં કરોતિ સર્વમેવ તત્સમ્પ્સાય શુદ્ધઃ પૂતોઽજરોઽમૃતઃ સમ્ભવતિ - ૧૪.૮.૧૫.