શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 14.6.11

કૂર્ચબ્રાહ્મણમ્
અથ હ જનકો વૈદેહઃ કૂર્ચાદુપાવસર્પન્નુવાચ। નમસ્તે યાજ્ઞવલ્ક્યાનુ મા શાધીતિ સ હોવાચ યથા વૈ સમ્રાણ્મહાન્તમધ્વાનમેષ્યન્રથં વા નાવં વા સમાદદીતૈવમેવૈતાભિરુપનિષદ્ભિઃ સમાહિતાત્માઽસ્યેવં વૃન્દારક આઢ્યઃ સન્નધીતવેદ ઉક્તોપનિષત્ક ઇતો વિમુચ્યમાનઃ ક્વ ગમિષ્યસીતિ નાહં તદ્ભગવન્વેદ યત્ર ગમિષ્યામીત્યથ વૈ તેઽહં તદ્વક્ષ્યામિ યત્ર ગમિષ્યસીતિ બ્રવીતુ ભગવાનિતિ -

સ હોવાચ। ઇન્ધો વૈ નામૈષ યોઽયં દક્ષિણેઽક્ષન્પુરુષસ્તં વા એતમિન્ધં સન્તમિન્દ્ર ઇત્યાચક્ષતે પરોઽક્ષેણેવ પરોઽક્ષપ્રિયા ઇવ હિ દેવાઃ પ્રત્યક્ષદ્વિષઃ -

અથૈતદ્વામેઽક્ષિણિ પુરુષરૂપમ્। એષાઽસ્ય પત્ની વિરાટ્તયોરેષ સંસ્તાવો ય એષોઽન્તર્હૃદય આકાશોઽથૈનયોરેતદન્નં ય એષોઽન્તર્હૃદયે લોહિતપિણ્ડોઽથૈનયોરેતત્પ્રાવરણં યદેતદન્તર્હૃદયે જાલકમિવાથૈનયોરેષા સૃતિઃ સતી સંચરણી યૈષા હૃદયાદૂર્ધ્વા નાડ્યોચ્ચરતિ -

તા વા અસ્યૈતાઃ। હિતા નામ નાડ્યો યથા કેશઃ સહસ્રધા ભિન્ન એતાભિર્વા એતમાસ્રવદાસ્રવતિ તસ્માદેષ પ્રવિવિક્તાહારતર ઇવ ભવત્યસ્માચ્છારીરાદાત્મનઃ -

તસ્યા વા એતસ્ય પુરુષસ્ય। પ્રાચી દિક્પ્રાઞ્ચઃ પ્રાણા દક્ષિણા દિગ્દક્ષિણાઃ પ્રાણાઃ પ્રતીચી દિક્પ્રત્યઞ્ચઃ પ્રાણા ઉદીચી દિગુદઞ્ચઃ પ્રાણા ઊર્ધ્વા દિગૂર્ધ્વાઃ પ્રાણા અવાચીદિગવાઞ્ચઃ પ્રાણા સર્વા દિશઃ સર્વે પ્રાણાઃ -

સ એષ નેતિ નેત્યાત્મા। અગૃહ્યો ન હિ ગૃહ્યતેઽશીર્યો ન હિ શીર્યતેઽસઙ્ગોઽસિતો ન સજ્યતે ન વ્યથતેઽભયં વૈ જનક પ્રાપ્તોઽસીતિ હોવાચ યાજ્ઞવલ્ક્યઃ સ હોવાચ જનકો વૈદેહો નમસ્તે યાજ્ઞવલ્ક્યાભયં ત્વાગચ્છતાદ્યો નો ભગવન્નભયં વેદયસ ઇમે વિદેહા
અયમહમસ્મીતિ -