શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 10.1.1

અગ્નિરેષ પુરસ્તાચ્ચીયતે સંવત્સર ઉપરિષ્ટાન્મહદુક્થં શસ્યતે પ્રજાપતેર્વિસ્રસ્તસ્યાગ્રં રસોઽગચ્છત્ -

સ યઃ સ પ્રજાપતિર્વ્યસ્રંસત સંવત્સરઃ સોઽથ યાન્યસ્ય તાનિ પર્વાણિ વ્યસ્રંસન્તાહોરાત્રાણિ તાનિ -

સ યઃ સ સંવત્સરઃ પ્રજાપતિર્વ્યસ્રંસત અયમેવ સ યોઽયમગ્નિશ્ચીયતેઽથ યાન્યસ્ય તાન્યહોરાત્રાણિ પર્વાણિ વ્યસ્રંસન્તેષ્ટકા એવ તાસ્તદ્યદેતા ઉપદધાતિ યાન્યેવાસ્ય તાન્યહોરાત્રાણિ પર્વાણિ વ્યસ્રંસન્ત તાન્યસ્મિન્નેતત્પ્રતિદધાતિ તદેતદત્રૈવ યજુશ્ચિતમત્રાપ્તમ્ -

અથ યોઽસ્ય સોઽગ્રં રસોઽગચ્છત્ મહત્તદુક્થં તમસ્ય તં રસમૃક્સામાભ્યામનુયન્તિ તદ્યત્તત્ર યજુઃ પુરસ્તાદેત્યભિનેતૈવ તદેતિ યથાઽદો મેઽમુત્રૈકં તદાહરિષ્યામીત્યેવં તદ્યજુઃ પુરસ્તાદેતિ તં સંવત્સરઽઆપ્નુવન્તિ -

તમધ્વર્યુર્ગ્રહેણ ગૃહ્ણાતિ યદ્ગૃહ્ણાતિ તસ્માદ્ગ્રહસ્તસ્મિન્નુદ્ગાતા મહાવ્રતેન રસં દધાતિ સર્વાણિ હૈતાનિ સામાનિ યન્મહાવ્રતં તદસ્મિન્ત્સર્વૈઃ સામભી રસં દધાતિ તસ્મિન્હોતા મહતોક્થેન રસં દધાતિ સર્વા હૈતા ઋચો યન્મહદુક્થં તદસ્મિન્ત્સર્વાભિરૃગ્ભી રસં દધાતિ -

તે યદા સ્તુવતે યદાનુશંસતિ અથાસ્મિન્નેતં વષટ્કૃતે જુહોતિ તદેનમેષ રસોઽપ્યેતિ ન વૈ મહાવ્રતમિદં સ્તુતં શેત ઇતિ પશ્યન્તિ નો મહદિદમુક્થમિત્યગ્નિમેવ પશ્યન્ત્યાત્મા હ્યગ્નિસ્તદેનમેતે ઉભે રસો ભૂત્વાપીત ઋક્ચ સામ ચ તદુભે ઋક્સામે યજુરપીતઃ -

સ એષ મિથુનોઽગ્નિઃ પ્રથમા ચ ચિતિર્દ્વિતીયા ચ તૃતીયા ચ ચતુર્થી ચાથ પઞ્ચમ્યૈ ચિતેર્યશ્ચિતેઽગ્નિર્નિધીયતે તન્મિથુનં મિથુન ઉ એવાયમાત્મા -

અઙ્ગુષ્ઠા ઇતિ પુમાંસઃ અઙ્ગુલય ઇતિ સ્ત્રિયઃ કર્ણાવિતિ પુમાંસૌ ભ્રુવાવિતિ સ્ત્રિયા ઓષ્ઠાવિતિ પુમાંસૌ નાસિકે ઇતિ સ્ત્રિયૌ દન્તા ઇતિ પુમાંસો જિહ્વેતિ સ્ત્રી સર્વ એવ મિથુનઃ સોઽનેન મિથુનેનાત્મનૈતં મિથુનમગ્નિમપ્યેતિ -

એષાત્રાપીતિઃ અથ હૈવં મિથુન ઇત્થં હ ત્વેવાપિ મિથુનો વાગેવેયં યોઽયમગ્નિશ્ચિતો વાચા હિ ચીયતેઽથ યશ્ચિતેઽગ્નિર્નિધીયતે સ પ્રાણઃ પ્રાણો વૈ વાચો વૃષા પ્રાણો મિથુનં વાગ્વેવાયમાત્માથ ય આત્મન્પ્રાણસ્તન્મિથુનં સોઽનેન મિથુનેનાત્મનૈતં મિથુનમગ્નિમપ્યેતિ -

એષો અત્રાપીતિઃ ન હ વા અસ્યાપુત્રતાયૈ કા ચન શઙ્કા ભવતિ ય એવમેતૌ મિથુનાવાત્માનં ચાગ્નિં ચ વેદાન્નં હ ત્વેવાયમાત્મા દક્ષિણાન્નં વનુતે યો ન આત્મેતિ હ્યપ્યૃષિણાભ્યુક્તમ્ -

તદિદમન્નં જગ્ધં દ્વેધા ભવતિ યદસ્યામૃતમૂર્ધ્વં તન્નાભેરૂર્ધ્વૈઃ પ્રાણૈરુચ્ચરતિ તદ્વાયુમપ્યેત્યથ યન્મર્ત્યં પરાક્તન્નાભિમત્યેતિ તદ્દ્વયં ભૂત્વેમામપ્યેતિ મૂત્રં ચ પુરીષં ચ તદ્યદિમામપ્યેતિ યોઽયમગ્નિશ્ચિતસ્તં તદપ્યેત્યથ યદ્વાયુમપ્યેતિ યશ્ચિતેઽગ્નિર્નિધીયતે તં તદપ્યેત્યેષો એવાત્રાપીતિઃ -