શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 1.9

બ્રાહ્મણ

૧ પ્રસંગાદ્ધૌત્રબ્રાહ્મણં, તત્ર સૂક્તવાક- શંયુવાકાખ્યે હોતુઃ કર્મણી, તત્રાપિ પ્રથમં સૂક્તવાકપાઠસ્ય યજમાનાશીરાશંસનં યજ્ઞસમૃદ્ધ્યાશંસન ચેતિ પ્રયોજનદ્વયસહિતં સૂક્તવાકમન્ત્રવ્યાખ્યાનં, તતઃ શંયુવાકમન્ત્રવ્યાખ્યાનં, શંયુવાકમન્ત્રપાઠો યજ્ઞસ્ય કનીયસી સંસ્થેતિ પ્રતિપાદનં, હોતુર્દક્ષિણપાણેઃ કનિષ્ઠિકયા વેદિભૂમિસ્પર્શનં તત્પ્રયોજનં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ

૨ પત્નીસંયાજાનુષ્ઠાનમ્, તદર્થં હોત્રધ્વર્ય્વગ્નીધામ્ ઋત્વિજામાહવનીયાદ્ગાર્હપત્યં પ્રતિ સંચરેણ ગમનમ્, તત્ર સંચરવિષયે અન્યશાખિનાં મતત્રયસ્ય સકારણં પ્રત્યાખ્યાનમ્, યાજ્ઞવલ્ક્યા- ભિમતસ્ય સઞ્ચરસ્ય નિયમનમ્, સાભિપ્રાયં તત્પ્રયોજનકથનં ચ, પત્ની- સંયાજાનાં સાભિપ્રાયં સફલં પૌર્વાપર્યક્રમનિરૂપણમ્, દેવપત્નીસંયાજે પુરસ્તાદન્તર્ધાનકટકરણસ્ય પ્રયોજનકથનમ્, તદૃષ્ટાતેન લોકેઽપિ યાઃ પ્રાજ્ઞાઃ સ્ત્રિયસ્તાભિઃ પુંસઃ સમક્ષં નાશિતવ્યમિતિ નિર્ધારણમ્ ગાર્હપત્યપત્નીસંયાજફલમ્ પત્નીસંયાજકર્મણો નિયમેન ઇડાન્તત્વપ્રતિપાદનમ્ , પત્નીસંયાજકર્મણ પક્ષાન્તરે શંય્વન્તત્વસ્ય વૈકલ્પિકત્વવિધાનમ્, ઇડાન્તપક્ષે પરિધિપ્રસ્તરયોસ્તત્સમ્બન્ધિનોઃ સૂક્તવાકશંયુવાકયોરભાવકથનમ્, શઙ્કાસમાધાનપૂર્વકો યજમાનવત્પત્ન્યા અપિ પ્રસ્તરાદાનાદિ- શંયુવાકપાઠાન્ત-સ્વગાકરણપક્ષસ્ય વિધાનં, તત્રાપિ સૂક્તવાકસ્ય નિષેધકરણં, સપ્રકારકઃ પત્નીસંયાજ- સંસ્રવહોમવિધિઃ તદર્થવાદશ્ચ, દક્ષિ- ણાગ્નિહોમસ્તુ શાખાન્તરાદિતિ ભાષ્યે હરિસ્વામિનો મતમ્, ઉત્પત્તિવિનિયોગસહિતં સાર્થવાદં સહેતુકં સપ્રતિપત્તિતત્પ્રયોજનકં પત્નીકર્તૃકં વેદવિસ્રંસનમ્, સમિષ્ટયજુહોમઃ, તત્કારણમ્, સમિષ્ટયજુઃશબ્દ- નિર્વચનમ્, સમિષ્ટયજુષા યજ્ઞસ્ય સંપૂર્ણા સંસ્થેતિ પ્રતિપાદનમ્, કારણ- પ્રયોજનસહિતો બર્હિર્હોમઃ, સપ્રકારકં સપ્રયોજનક સદૃષ્ટાન્તં પ્રણીતાનાં (અપાં) નિનયનમ્, ફલીકરણ- કણાપાસનમ્, સપ્રયોજનં તસ્ય રાક્ષસભાગત્વકથનં ચેત્યાદિ.
બ્રાહ્મણ

૩ અધિદૈવતાધિયજ્ઞપ્રયોજનદ્વયસહિતં સાભિપ્રાયં સપ્રકારમધ્વર્યુકર્તૃકં યજ- માનં પ્રતિ પૂર્ણપાત્રસ્ય નિનયનમ્, નિનીતપૂર્ણપાત્રોદકં યજમાનેનાઞ્જલિના પ્રતિગૃહ્ય તેન સ્વમુખોપસ્પર્શનં તત્પ્રયોજનં ચ, તતઃ પ્રયોજન- સહિતવિષ્ણુક્રમણાદિવ્રતવિસર્ગાન્ત- સકલયાજમાનકર્મવિધાનં ચેતિ