શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 1.5.4

૧.૫.૪ પ્રયાજાવૃત્
સ વૈ સમિધો યજતિ । પ્રાણા વૈ સમિધઃ પ્રાણાનેવૈતત્સમિન્દ્ધે પ્રાણૈર્હ્યયમ્પુરુષઃ સમિદ્ધસ્તસ્માદભિમૃષેતિ બ્રૂયાદ્યદ્યુપતાપી સ્યાત્સ યદ્યુષ્ણઃ સ્યાદૈવ તાવચ્છંસેત સમિદ્ધો હિ સ તાવદ્ભવતિ યદ્યુ શીતઃ સ્યાન્નાશંસેત તત્પ્રાણાનેવાસ્મિન્નેતદ્દધાતિ તસ્માત્સમિધો યજતિ -

અથ તનૂનપાતં યજતિ । રેતો વૈ તનૂનપાદ્રેત એવૈતત્સિઞ્ચતિ તસ્માત્તનૂનપાતં યજતિ -

અથેડો યજતિ । પ્રજા વા ઇડો યદા વૈ રેતઃ સિક્તં પ્રજાયતેઽથ તદીડિતમિવાન્નમિચ્છમાનં ચરતિ તત્પ્રૈવૈતજ્જનયતિ તસ્માદિડો યજતિ -

અથ બર્હિર્યજતિ । ભૂમા વૈ બર્હિર્ભૂમાનમેવૈતત્પ્રજનયતિ તસ્માદ્બર્હિર્યજતિ -

અથ સ્વાહાસ્વાહેતિ યજતિ । હેમન્તો વા ઋતૂનાં સ્વાહાકારો હેમન્તો હીમાઃ પ્રજાઃ સ્વં વશમુપનયતે તસ્માદ્ધેમન્મ્લાયન્ત્યોષધયઃ પ્ર વનસ્પતીનાં પલાશાનિ મુચ્યન્તે પ્રતિતિરામિવ વયાંસિ ભવન્ત્યધસ્તરામિવ વયાંસિ પતન્તિ વિપતિત લોમેવ પાપઃ પુરુષો ભવતિ હેમન્તો હીમાઃ પ્રજાઃ સ્વં વશમુપનયતે સ્વી હ વૈ તમર્ધં કુરુતે શ્રિયેઽન્નાદ્યાય યસ્મિન્નર્ધે ભવતિ ય એવમેતદ્વેદ -

દેવાશ્ચ વા અસુરાશ્ચ । ઉભયે પ્રાજાપત્યાઃ પસ્પૃધિરે તે દણ્ડૈર્ધનુર્ભિર્ન વ્યજયન્ત તે હાવિજયમાના ઊચુર્હન્ત વાચ્યેવ બ્રહ્મન્વિજિગીષામહૈ સ યો નો વાચં વ્યાહૃતાં મિથુનેન નાનુનિક્રામાત્સ સર્વં પરાજયાતા અથ સર્વમિતરે જયાનિતિ તથેતિ દેવા અબ્રુવંસ્તે દેવા ઇન્દ્રમબ્રુવન્વ્યાહરેતિ -

સ ઇન્દ્રોઽબ્રવીત્ । એકો મમેત્યથાસ્માકમેકેતીતરેઽબ્રુવંસ્તદુ તન્મિથુનમેવાવિન્દન્મિથુનં હ્યેકશ્ચૈકા ચ -

દ્વૌ મમેતીન્દ્રોઽબ્રવીત્ । અથાસ્માકં દ્વે ઇતીતરેઽબ્રુવંસ્તદુ તન્મિથુનમેવાવિન્દન્મિથુનં હિ દ્વૌ ચ દ્વે ચ -

ત્રયો મમેતીન્દ્રોઽબ્રવીત્ । અથાસ્માકં તિસ્ર ઇતીતરેઽબ્રુવંસ્તદુ તન્મિથુનમેવાવિન્દન્મિથુનં હિ ત્રયશ્ચ તિસ્રશ્ચ -

ચત્વારો મમેતીન્દ્રોઽબ્રવીત્ । અથાસ્માકં ચતસ્ર ઇતીતરેઽબ્રુવંસ્તદુ તન્મિથુનમેવાવિન્દન્મિથુનં હિ ચત્વારશ્ચ ચતસ્રશ્ચ -

પઞ્ચ મમેતીન્દ્રોઽબ્રવીત્ । તત ઇતરે મિથુનં નાવિન્દન્નો હ્યત ઊર્ધ્વં મિથુનમસ્તિ પઞ્ચ પઞ્ચેતિ હ્યેવૈતદુભયમ્ભવતિ તતોઽસુરાઃ સર્વં પરાજયન્ત સર્વસ્માદ્દેવા અસુરાનજયન્ત્સર્વસ્માત્સપત્નાનસુરાન્નિરભજન્ -

તસ્માત્પ્રથમે પ્રયાજ ઇષ્ટે બ્રૂયાત્ । એકો મમેત્યેકા તસ્ય યમહં દ્વેષ્મીતિ યદ્યુ ન દ્વિષ્યાદ્યોઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મ ઇતિ બ્રૂયાત્ -

દ્વૌ મમેતિ દ્વિતીયે પ્રયાજે । દ્વે તસ્ય યોઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મ ઇતિ -

ત્રયો મમેતિ તૃતીયે પ્રયાજે । તિસ્રસ્તસ્ય યોઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મ ઇતિ -

ચત્વારો મમેતિ ચતુર્થે પ્રયાજે । ચતસ્રસ્તસ્ય યોઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મ ઇતિ -

પઞ્ચ મમેતિ પઞ્ચમે પ્રયાજે । ન તસ્ય કિં ચન યોઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મ ઇતિ સ પઞ્ચ પઞ્ચેત્યેવ ભવન્પરાભવતિ તથાસ્ય સર્વં સંવૃઙ્ક્તે સર્વસ્માત્સપત્નાન્નિર્ભજતિ ય એવમેતદ્વેદ -