સાત્વતતન્ત્ર · ભાગ 2137

નરસિંહો લોકજિહ્વઃ શઙ્કુકર્ણો નખાયુધઃ ।
સટાવધૂતજલદો દન્તદ્યુતિજિતપ્રભઃ ॥ સત્વ્ત્_6.65
હિરણ્યકશિપુધ્વંસી બહુદાનવદર્પહા ।
પ્રવદસ્તુતપાદાબ્જો ભક્તસંસારતાપહા ॥ સત્વ્ત્_6.66
બ્રહ્મેન્દ્રરુદ્રભીતિઘ્નો દેવકાર્યપ્રસાધકઃ ।
જ્વલજ્જ્વલનસંકાશઃ સર્વભીતિવિનાશકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.67
મહાકલુષવિધ્વંસી સર્વકામવરપ્રદઃ ।
કાલવિક્રમસંહર્તા ગ્રહપીડાવિનાશકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.68
સર્વવ્યાધિપ્રશમનઃ પ્રચણ્ડરિપુદણ્ડકૃત્ ।
ઉગ્રભૈરવસંત્રસ્તહરાર્તિવિનિવારકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.69
બ્રહ્મચર્માવૃતશિરાઃ શિવશીર્ષૈકનૂપુરઃ ।
દ્વાદશાદિત્યશીર્ષૈકમણિર્ દિક્પાલભૂષણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.70
વામનો ઽદિતિભીતિઘ્નો દ્વિજાતિગણમણ્ડનઃ ।
ત્રિપદવ્યાજયાઞ્ચાપ્તવલિત્રૈલોક્યસમ્પદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.71
પન્નખક્ષતબ્રહ્માણ્ડકટાહો ઽમિતવિક્રમઃ ।
સ્વર્ધુનીતીર્થજનનો બ્રહ્મપૂજ્યો ભયાપહઃ ॥ સત્વ્ત્_6.72
સ્વાઙ્ઘ્રિવારિહતાઘૌઘો વિશ્વરૂપૈકદર્શનઃ ।
બલિપ્રિયકરો ભક્તસ્વર્ગદોગ્ધા ગદાધરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.73
જામદગ્ન્યો મહાવીર્યઃ પર્શુભૃત્ કાર્તવીર્યજિત્ ।
સહસ્રાર્જુનસંહર્તા સર્વક્ષત્રકુલાન્તકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.74
નિઃક્ષત્રપૃથ્વીકરણો વીરજિદ્ વિપ્રરાજ્યદઃ ।
દ્રોણાસ્ત્રવેદપ્રવદો મહેશગુરુકીર્તિદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.75
સૂર્યવંશાબ્જતરણિઃ શ્રીમદ્દશરથાત્મજઃ ।
શ્રીરામો રામચન્દ્રશ્ ચ રામભદ્રો ઽમિતપ્રભઃ ॥ સત્વ્ત્_6.76
નીલવર્ણપ્રતીકાશઃ કૌસલ્યાપ્રાણજીવનઃ ।
પદ્મનેત્રઃ પદ્મવક્રઃ પદ્માઙ્કિતપદામ્બુજઃ ॥ સત્વ્ત્_6.77
પ્રલમ્બબાહુશ્ ચાર્વઙ્ગો રત્નાભરણભૂષિતઃ ।
દિવ્યામ્બરો દિવ્યધનુર્ દિષ્ટદિવ્યાસ્ત્રપારગઃ ॥ સત્વ્ત્_6.78
નિસ્ત્રિંશપાણિવીરેશો ઽપરિમેયપરાક્રમઃ ।
વિશ્વામિત્રગુરુર્ ધન્વી ધનુર્વેદવિદ્ ઉત્તમઃ ॥ સત્વ્ત્_6.79
ઋજુમાર્ગનિમિત્તેષુ સંઘતાડિતતાડકઃ ।
સુબાહુર્ બાહુવીર્યાઢ્યબહુરાક્ષસઘાતકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.80
પ્રાપ્તચણ્ડીશદોર્દણ્ડચણ્ડકોદણ્ડખણ્ડનઃ ।
જનકાનન્દજનકો જાનકીપ્રિયનાયકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.81
અરાતિકુલદર્પઘ્નો ધ્વસ્તભાર્ગવવિક્રમઃ ।
પિતૃવાક્સક્તરાજ્યધીર્ વનવાસકૃતોત્સવઃ ॥ સત્વ્ત્_6.82
વિરાધરાધદમનશ્ ચિત્રકૂટાદ્રિમન્દિરઃ ।
દ્વિજશાપસમુચ્છન્નદણ્ડકારણ્યકર્મકૃત્ ॥ સત્વ્ત્_6.83
ચતુર્દશસહસ્રોગ્રરાક્ષસઘ્નઃ ખરાન્તકઃ ।
ત્રિશિરઃપ્રાણશમનો દુષ્ટદૂષણદૂષણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.84

છદ્મમારીચમથનો જાનકીવિરહાર્તિહૃત્ ।
જટાયુષઃ ક્રિયાકારી કબન્ધવધકોવિદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.85
ઋષ્યમૂકગુહાવાસી કપિપઞ્ચમસખ્યકૃત્ ।
વામપાદાગ્રનિક્ષિપ્તદુન્દુભ્યસ્થિબૃહદ્ગિરિઃ ॥ સત્વ્ત્_6.86
સકણ્ટકારદુર્ભેદસપ્તતાલપ્રભેદકઃ ।
કિષ્કિન્ધાધિપવાલિઘ્નો મિત્રસુગ્રીવરાજ્યદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.87
આઞ્જનેયસ્વલાઙ્ગૂલદગ્ધલઙ્કામહોદયઃ ।
સીતાવિરહવિસ્પષ્ટરોષક્ષોભિતસાગરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.88
ગિરિકૂટસમુત્ક્ષેપસમુદ્રાદ્ભુતસેતુકૃત્ ।
પાદપ્રહારસંત્રસ્તવિભીષણભયાપહઃ ॥ સત્વ્ત્_6.89
અઙ્ગદોક્તિપરિક્લિષ્ટઘોરરાવણસૈન્યજિત્ ।
નિકુમ્ભકુમ્ભધૂમ્રાક્ષકુમ્ભકર્ણાદિવીરહા ॥ સત્વ્ત્_6.90
કૈલાસસહનોન્મત્તદશાનનશિરોહરઃ ।
અગ્નિસંસ્પર્શસંશુદ્ધસીતાસંવરણોત્સુકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.91
કપિરાક્ષસરાજાઙ્ગપ્રાપ્તરાજ્યનિજાશ્રયઃ ।
અયોધ્યાધિપતિઃ સર્વરાજન્યગણશેખરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.92
અચિન્ત્યકર્મા નૃપતિઃ પ્રાપ્તસિંહાસનોદયઃ ।
દુષ્ટદુર્બુદ્ધિદલનો દીનહીનૈકપાલકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.93
સર્વસમ્પત્તિજનનસ્ તિર્યઙ્ન્યાયવિવેચકઃ ।
શૂદ્રઘોરતપઃપ્લુષ્ટદ્વિજપુત્રૈકજીવનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.94
દુષ્ટવાક્ક્લિષ્ટહૃદયઃ સીતાનિર્વાસકારકઃ ।
તુરંગમેધક્રતુયાટ્ શ્રીમત્કુશલવાત્મજઃ ॥ સત્વ્ત્_6.95
સત્યાર્થત્યક્તસૌમિત્રિઃ સૂન્નીતજનસંગ્રહઃ ।
સત્કર્ણપૂરસત્કીર્તિઃ કીર્ત્યાલોકાઘનાશનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.96
ભરતો જ્યેષ્ઠપાદાબ્જરતિત્યક્તનૃપાસનઃ ।
સર્વસદ્ગુણસમ્પન્નઃ કોટિગન્ધર્વનાશકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.97
લક્ષ્મણો જ્યેષ્ઠનિરતો દેવવૈરિગણાન્તકઃ ।
ઇન્દ્રજિત્પ્રાણશમનો ભ્રાતૃમાન્ ત્યક્તવિગ્રહઃ ॥ સત્વ્ત્_6.98
શત્રુઘ્નો ઽમિત્રશમનો લવણાન્તકકારકઃ ।
આર્યભ્રાતૃજનશ્લાઘ્યઃ સતાં શ્લાઘ્યગુણાકરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.99
વટપત્ત્રપુટસ્થાયી શ્રીમુકુન્દો ઽખિલાશ્રયઃ ।
તનૂદરાર્પિતજગન્મૃકણ્ડતનયઃ ખગઃ ॥ સત્વ્ત્_6.100
આદ્યો દેવગણાગ્રણ્યો મિતસ્તુતિનતિપ્રિયઃ ।
વૃત્રઘોરતનુત્રસ્તદેવસન્મન્ત્રસાધકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.101
બ્રહ્મણ્યો બ્રાહ્મણશ્લાઘી બ્રહ્મણ્યજનવત્સલઃ ।
ગોષ્પદાપ્સુગલદ્ગાત્રવાલખિલ્યજનાશ્રયઃ ॥ સત્વ્ત્_6.102
દૌસ્વસ્તિર્ યજ્વનાં શ્રેષ્ઠો નૃપવિસ્મયકારકઃ ।
તુરંગમેધબહુકૃદ્ વદાન્યગણશેખરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.103
વાસવીતનયો વ્યાસો વેદશાખાનિરૂપકઃ ।
પુરાણભારતાચાર્યઃ કલિલોકહિતૈષણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.104

રોહિણીહૃદયાનન્દો બલભદ્રો બલાશ્રયઃ ।
સંકર્ષણઃ સીરપાણિઃ મુસલાસ્ત્રો ઽમલદ્યુતિઃ ॥ સત્વ્ત્_6.105
શઙ્ખકુન્દેન્દુશ્વેતાઙ્ગસ્ તાલભિદ્ ધેનુકાન્તકઃ ।
મુષ્ટિકારિષ્ટહનનો લાઙ્ગલાકૃષ્ટયામુનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.106
પ્રલમ્બપ્રાણહા રુક્મીમથનો દ્વિવિદાન્તકઃ ।
રેવતીપ્રીતિદો રામારમણો બલ્વલાન્તકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.107
હસ્તિનાપુરસંકર્ષી કૌરવાર્ચિતસત્પદઃ ।
બ્રહ્માદિસ્તુતપાદાબ્જો દેવયાદવપાલકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.108
માયાપતિર્ મહામાયો મહામાયાનિદેશકૃત્ ।
યદુવંશાબ્ધિપૂર્ણેન્દુર્ બલદેવપ્રિયાનુજઃ ॥ સત્વ્ત્_6.109
નરાકૃતિઃ પરં બ્રહ્મ પરિપૂર્ણઃ પરોદયઃ ।
સર્વજ્ઞાનાદિસમ્પૂર્ણઃ પૂર્ણાનન્દઃ પુરાતનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.110
પીતામ્બરઃ પીતનિદ્રઃ પીતવેશ્મમહાતપાઃ ।
મહોરસ્કોમહાબાહુર્ મહાર્હમણિકુણ્ડલઃ ॥ સત્વ્ત્_6.111
લસદ્ગણ્ડસ્થલીહૈમમૌલિમાલાવિભૂષિતઃ ।
સુચારુકર્ણઃ સુભ્રાજન્મકરાકૃતિકુણ્ડલઃ ॥ સત્વ્ત્_6.112
નીલકુઞ્ચિતસુસ્નિગ્ધકુન્તલઃ કૌમુદીમુખઃ ।
સુનાસઃ કુન્દદશનો લસત્કોકનદાધરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.113
સુમન્દહાસો રુચિરભ્રૂમણ્ડલવિલોકનઃ ।
કમ્બુકણ્ઠો બૃહદ્બ્રહ્મા વલયાઙ્ગદભૂષણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.114
કૌસ્તુભી વનમાલી ચ શઙ્ખચક્રગદાબ્જભૃત્ ।
શ્રીવત્સલક્ષ્મ્યાલક્ષ્યાઙ્ગઃ સર્વલક્ષણલક્ષણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.115
દલોદરો નિમ્નનાભિર્ નિરવદ્યો નિરાશ્રયઃ ।
નિતમ્બબિમ્બવ્યાલબ્બિકિઙ્કિણીકાઞ્ચિમણ્ડિતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.116
સમજઙ્ઘાજાનુયુગ્મઃ સુચારુરુચિરાજિતઃ ।
ધ્વજવજ્રાઙ્કુશામ્ભોજશરાઙ્કિતપદામ્બુજઃ ॥ સત્વ્ત્_6.117
ભક્તભ્રમરસંઘાતપીતપાદામ્બુજાસવઃ ।
નખચન્દ્રમણિજ્યોત્સ્નાપ્રકાશિતમહામનાઃ ॥ સત્વ્ત્_6.118
પાદામ્બુજયુગન્યસ્તલસન્મઞ્જીરરાજિતઃ ।
સ્વભક્તહૃદયાકાશલસત્પઙ્કજવિસ્તરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.119
સર્વપ્રાણિજનાનન્દો વસુદેવનુતિપ્રિયઃ ।
દેવકીનન્દનો લોકનન્દિકૃદ્ ભક્તભીતિભિત્ ॥ સત્વ્ત્_6.120
શેષાનુગઃ શેષશાયી યશોદાનતિમાનદઃ ।
નન્દાનન્દકરો ગોપગોપીગોકુલબાન્ધવઃ ॥ સત્વ્ત્_6.121
સર્વવ્રજજનાનન્દી ભક્તવલ્લભવવલ્લભઃ ।
વલ્યવ્યઙ્ગલસદ્ગાત્રો બલ્લવીબાહુમધ્યગઃ ॥ સત્વ્ત્_6.122
પીતપૂતનિકાસ્તન્યઃ પૂતનાપ્રાણશોષણઃ ।
પૂતનોરસ્થલસ્થાયી પૂતનામોક્ષદાયકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.123
સમાગતજનાનન્દી શકટોચ્ચાટકારકઃ ।
પ્રાપ્તવિપ્રાશિષોધીશો લઘિમાદિગુણાશ્રયઃ ॥ સત્વ્ત્_6.124

તૃણાવર્તગલગ્રાહી તૃણાવર્તનિષૂદનઃ ।
જનન્યાનન્દજનકો જનન્યામુખવિશ્વદૃક્ ॥ સત્વ્ત્_6.125
બાલક્રીડારતો બાલભાષાલીલાદિનિર્વૃતઃ ।
ગોપગોપીપ્રિયકરો ગીતનૃત્યાનુકારકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.126
નવનીતવિલિપ્તાઙ્ગો નવનીતલવપ્રિયઃ ।
નવનીતલવાહારી નવનીતાનુતસ્કરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.127
દામોદરો ઽર્જુનોન્મૂલો ગોપૈકમતિકારકઃ ।
વૃન્દાવનવનક્રીડો નાનાક્રીડાવિશારદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.128
વત્સપુચ્છસમાકર્ષી વત્સાસુરનિષૂદનઃ ।
બકારિર્ અઘસંહારી બાલાદ્યન્તકનાશનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.129
યમુનાનિલસંજુષ્ટસુમૃષ્ટપુલિનપ્રિયઃ ।
ગોપાલબાલપૂગસ્થઃ સ્નિગ્ધદધ્યન્નભોજનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.130
ગોગોપગોપીપ્રિયકૃદ્ ધનભૃન્ મોહખણ્ડનઃ ।
વિધાતુર્ મોહજનકો ઽત્યદ્ભુતૈશ્વર્યદર્શકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.131
વિધિસ્તુતપદામ્ભોજો ગોપદારકબુદ્ધિભિત્ ।
કાલીયદર્પદલનો નાગનારીનુતિપ્રિયઃ ॥ સત્વ્ત્_6.132
દાવાગ્નિશમનઃ સર્વવ્રજભૃજ્ જનજીવનઃ ।
મુઞ્જારણ્યપ્રવેશાપ્તકૃચ્છ્રદાવાગ્નિદારણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.133
સર્વકાલસુખક્રીડો બર્હિબર્હાવતંસકઃ ।
ગોધુગ્વધૂજનપ્રાણો વેણુવાદ્યવિશારદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.134
ગોપીપિધાનારુન્ધાનો ગોપીવ્રતવરપ્રદઃ ।
વિપ્રદર્પપ્રશમનો વિપ્રપત્નીપ્રસાદદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.135
શતક્રતુવરધ્વંસી શક્રદર્પમદાપહઃ ।
ધૃતગોવર્ધનગિરિર્ વ્રજલોકાભયપ્રદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.136
ઇન્દ્રકીર્તિલસત્કીર્તિર્ ગોવિન્દો ગોકુલોત્સવઃ ।
નન્દત્રાણકરો દેવજલેશેડિતસત્કથઃ ॥ સત્વ્ત્_6.137
વ્રજવાસિજનશ્લાઘ્યો નિજલોકપ્રદર્શકઃ ।
સુવેણુનાદમદનોન્મત્તગોપીવિનોદકૃત્ ॥ સત્વ્ત્_6.138
ગોધુગ્વધૂદર્પહરઃ સ્વયશઃકીર્તનોત્સવઃ ।
વ્રજાઙ્ગનાજનારામો વ્રજસુન્દરીવલ્લભઃ ॥ સત્વ્ત્_6.139
રાસક્રીડારતો રાસમહામણ્ડલમણ્ડનઃ ।
વૃન્દાવનવનામોદી યમુનાકૂલકેલિકૃત્ ॥ સત્વ્ત્_6.140
ગોપિકાગીતિકાગીતઃ શઙ્ખચૂડશિરોહરઃ ।
મહાસર્પમુખગ્રસ્તત્રસ્તનન્દવિમોચકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.141
સુદર્શનાર્ચિતપદો દુષ્ટારિષ્ટવિનાશકઃ ।
કેશિદ્વેષો વ્યોમહન્તા શ્રુતનારદકીર્તનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.142
અક્રૂરપ્રિયકૃત્ ક્રૂરરજકઘ્નઃ સુવેશકૃત્ ।
સુદામદત્તમાલાઢ્યઃ કુબ્જાચન્દનચર્ચિતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.143
મથુરાજનસંહર્ષી ચણ્ડકોદણ્ડખણ્ડકૃત્ ।
કંસસૈન્યસમુચ્છેદી વણિગ્વિપ્રગણાર્ચિતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.144

મહાકુવલયાપીડઘાતી ચાણુરમર્દનઃ ।
રાગશાલાગતાપારનરનારીકૃતોત્સવઃ ॥ સત્વ્ત્_6.145
કંસધ્વંસકરઃ કંસસ્વસારૂપ્યગતિપ્રદઃ ।
કૃતોગ્રસેનનૃપતિઃ સર્વયાદસૌખ્યકૃત્ ॥ સત્વ્ત્_6.146
તાતમાતૃકૃતાનન્દો નન્દગોપપ્રસાદદઃ ।
શ્રિતસાંદીપનિગુરુર્ વિદ્યાસાગરપારગઃ ॥ સત્વ્ત્_6.147
દૈત્યપઞ્ચજનધ્વંસી પાઞ્ચજન્યદરપ્રિયઃ ।
સાંદીપનિમૃતાપત્યદાતા કાલયમાર્ચિતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.148
સૈરન્ધ્રીકામસંતાપશમનો ઽક્રૂરપ્રીતિદઃ ।
શાર્ઙ્ગચાપધરો નાનાશરસંધાનકોવિદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.149
અભેદ્યદિવ્યકવચઃ શ્રીમદ્દારુકસારથિઃ ।
ખગેન્દ્રચિહ્નિતધ્વજશ્ ચક્રપાણિર્ ગદાધરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.150
નન્દકીયદુસેનાઢ્યો ઽક્ષયબાણનિષઙ્ગવાન્ ।
સુરાસુરાજેયરણ્યો જિતમાગધયૂથપઃ ॥ સત્વ્ત્_6.151
માગધધ્વજિનીધ્વંસી મથુરાપુરપાલકઃ ।
દ્વારકાપુરનિર્માતા લોકસ્થિતિનિયામકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.152
સર્વસમ્પત્તિજનનઃ સ્વજનાનન્દકારકઃ ।
કલ્પવૃક્ષાક્ષિતમહિઃ સુધર્માનીતભૂતલઃ ॥ સત્વ્ત્_6.153
યવનાસુરસંહર્તા મુચુકુન્દેષ્ટસાધકઃ ।
રુક્મિણીદ્વિજસંમન્ત્રરથૈકગતકુણ્ડિનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.154
રુક્મિણીહારકો રુક્મિમુણ્ડમુણ્ડનકારકઃ ।
રુક્મિણીપ્રિયકૃત્ સાક્ષાદ્ રુક્મિણીરમણીપતિઃ ॥ સત્વ્ત્_6.155
રુક્મિણીવદનામ્ભોજમધુપાનમધુવ્રતઃ ।
સ્યમન્તકનિમિત્તાત્મભક્તર્ક્ષાધિપજિત્ શુચિઃ ॥ સત્વ્ત્_6.156
જામ્બવાર્ચિતપાદાબ્જઃ સાક્ષાજ્ જામ્બવતીપતિઃ ।
સત્યભામાકરગ્રાહી કાલિન્દીસુન્દરીપ્રિયઃ ॥ સત્વ્ત્_6.157
સુતીક્ષ્ણશૃઙ્ગવૃષભસપ્તજિદ્ રાજયૂથભિત્ ।
નગ્નજિત્ તનયાસત્યાનાયિકાનાયકોત્તમઃ ॥ સત્વ્ત્_6.158
ભદ્રેશો લક્ષ્મણાકાન્તો મિત્રવિન્દાપ્રિયેશ્વરઃ ।
મુરુજિત્ પીઠસેનાનીનાશનો નરકાન્તકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.159
ધરાર્ચિતપદામ્ભોજો ભગદત્તભયાપહા ।
નરકાહૃતદિવ્યસ્ત્રીરત્નવાહાદિનાયકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.160
અષ્ટોત્તરશતદ્વ્યષ્ટસહસ્ત્રસ્ત્રીવિલાસવાન્ ।
સત્યભામાબલાવાક્યપારિજાતાપહારકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.161
દેવેન્દ્રબલભિજ્ જાયાજાતનાનાવિલાસવાન્ ।
રુક્મિણીમાનદલનઃ સ્ત્રીવિલાસાવિમોહિતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.162
કામતાતઃ સામ્બસુતો ઽસંખ્યપુત્રપ્રપૌત્રવાન્ ।
ઉશાશાગતપૌત્રાર્થબાણબાહુસસ્રછિત્ ॥ સત્વ્ત્_6.163
નન્દ્યાદિપ્રમથધ્વંસી લીલાજિતમહેશ્વરઃ ।
મહાદેવસ્તુતપદો નૃગદુઃખવિમોચકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.164

બ્રહ્મસ્વાપહરક્લેશકથાસ્વજનપાલકઃ ।
પૌણ્ડ્રકારિઃ કાશિરાજશિરોહર્તા સદાજિતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.165
સુદક્ષિણાવ્રતારાધ્યશિવકૃત્યાનલાન્તકઃ ।
વારાણસીપ્રદહનો નારદેક્ષિતવૈભવઃ ॥ સત્વ્ત્_6.166
અદ્ભુતૈશ્વર્યમહિમા સર્વધર્મપ્રવર્તકઃ ।
જરાસંધનિરોધાર્તભૂભુજેરિતસત્કથઃ ॥ સત્વ્ત્_6.167
નારદેરિતસન્મિત્રકાર્યગૌરવસાધકઃ ।
કલત્રપુત્રસન્મિત્રસદ્વૃત્તાપ્તગૃહાનુગઃ ॥ સત્વ્ત્_6.168
જરાસંધવધોદ્યોગકર્તા ભૂપતિશર્મકૃત્ ।
સન્મિત્રકૃત્યાચરિતો રાજસૂયપ્રવર્તકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.169
સર્વર્ષિગણસંસ્તુત્યશ્ ચૈદ્યપ્રાણનિકૃન્તકઃ ।
ઇન્દ્રપ્રસ્થજનૈઃ પૂજ્યો દુર્યોધનવિમોહનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.170
મહેશદત્તસૌભાગ્યપુરભિત્ શત્રુઘાતકઃ ।
દન્તવક્રરિપુચ્છેત્તા દન્તવક્રગતિપ્રદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.171
વિદૂરથપ્રમથનો ભૂરિભારાવતારકઃ ।
પાર્થદૂતઃ પાર્થહિતઃ પાર્થાર્થઃ પાર્થસારથિઃ ॥ સત્વ્ત્_6.172
પાર્થમોહસમુચ્છેદી ગીતાશાસ્ત્રપ્રદર્શકઃ ।
પાર્થબાણગતપ્રાણવીરકૈવલ્યરૂપદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.173
દુર્યોધનાદિદુર્વૃત્તદહનો ભીષ્મમુક્તિદઃ ।
પાર્થાશ્વમેધાહરકઃ પાર્થરાજ્યપ્રસાધકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.174
પૃથાભીષ્ટપ્રદો ભીમજયદો વિજયપ્રદઃ ।
યુધિષ્ઠિરેષ્ટસંદાતા દ્રૌપદીપ્રીતિસાધકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.175
સહદેવેરિતપદો નકુલાર્ચિતવિગ્રહઃ ।
બ્રહ્માસ્ત્રદગ્ધગર્ભસ્થપુરુવંશપ્રસાધકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.176
પૌરવેન્દ્રપુરસ્ત્રીભ્યો દ્વારકાગમનોત્સવઃ ।
આનર્તદેશનિવસત્પ્રજેરિતમહત્કથઃ ॥ સત્વ્ત્_6.177
પ્રિયપ્રીતિકરો મિત્રવિપ્રદારિદ્ર્યભઞ્જનઃ ।
તીર્થાપદેશસન્મિત્રપ્રિયકૃન્ નન્દનન્દનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.178
ગોપીજનજ્ઞાનદાતા તાતક્રતુકૃતોત્સવઃ ।
સદ્વૃત્તવક્તા સદ્વૃત્તકર્તા સદ્વૃત્તપાલકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.179
તાતાત્મજ્ઞાનસંદાતા દેવકીમૃતપુત્રદઃ ।
શ્રુતદેવપ્રિયકરો મૈથિલાનન્દવર્ધનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.180
પાર્થદર્પપ્રશમનો મૃતવિપ્રસુતપ્રદઃ ।
સ્ત્રીરત્નવૃન્દસંતોષી જનકેલિકલોત્સવઃ ॥ સત્વ્ત્_6.181
ચન્દ્રકોટિજનાનન્દી ભાનુકોટિસમપ્રભઃ ।
કૃતાન્તકોટિદુર્લઙ્ઘ્યઃ કામકોટિમનોહરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.182
યક્ષરાટ્કોટિધનવાન્ મરુત્કોટિસ્વવીર્યવાન્ ।
સમુદ્રકોટિગમ્ભીરો હિમવત્કોટ્યકમ્પનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.183
કોટ્યશ્વમેધાઢ્યહરઃ તીર્થકોટ્યધિકાહ્વયઃ ।
પીયૂષકોટિમૃત્યુઘ્નઃ કામધુક્કોટ્યભીષ્ટદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.184

શક્રકોટિવિલાસાઢ્યઃ કોટિબ્રહ્માણ્ડનાયકઃ ।
સર્વામોઘોદ્યમો ઽનન્તકીર્તિનિઃસીમપૌરુષઃ ॥ સત્વ્ત્_6.185
સર્વાભીષ્ટપ્રદયશાઃ પુણ્યશ્રવણકીર્તનઃ ।
બ્રહ્માદિસુરસંગીતવીતમાનુષચેષ્ટિતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.186
અનાદિમધ્યનિધનો વૃદ્ધિક્ષયવિવર્જિતઃ ।
સ્વભક્તોદ્ધવમુખ્યૈકજ્ઞાનદો જ્ઞાનવિગ્રહઃ ॥ સત્વ્ત્_6.187
વિપ્રશાપચ્છલધ્વસ્તયદુવંશોગ્રવિક્રમઃ ।
સશરીરજરાવ્યાધસ્વર્ગદઃ સ્વર્ગિસંસ્તુતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.188
મુમુક્ષુમુક્તવિષયિજનાનન્દકરો યશઃ ।
કલિકાલમલધ્વંસિયશાઃ શ્રવણમઙ્ગલઃ ॥ સત્વ્ત્_6.189
ભક્તપ્રિયો ભક્તહિતો ભક્તભ્રમરપઙ્કજઃ ।
સ્મૃતમાત્રાખિલત્રાતા યન્ત્રમન્ત્રપ્રભઞ્જકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.190
સર્વસમ્પત્સ્રાવિનામા તુલસીદામવલ્લભઃ ।
અપ્રમેયવપુર્ ભાસ્વદનર્ઘ્યાઙ્ગવિભૂષણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.191
વિશ્વૈકસુખદો વિશ્વસજ્જનાનન્દપાલકઃ ।
સર્વદેવશિરોરત્નમ્ અદ્ભુતાનન્તભોગવાન્ ॥ સત્વ્ત્_6.192
અધોક્ષજો જનાજીવ્યઃ સર્વસાધુજનાશ્રયઃ ।
સમસ્તભયભિન્નામા સ્મૃતમાત્રાર્તિનાશકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.193
સ્વયશઃશ્રવણાનન્દજનરાગી ગુણાર્ણવઃ ।
અનિર્દેશ્યવપુસ્ તપ્તશરણો જીવજીવનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.194
પરમાર્થઃ પરંવેદ્યઃ પરજ્યોતિઃ પરાગતિઃ ।
વેદાન્તવેદ્યો ભગવાન્ અનન્તસુખસાગરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.195
જગદ્બન્ધધ્વંસયશા જગજ્જીવજનાશ્રયઃ ।
વૈકુણ્ઠલોકૈકપતિર્ વૈકુણ્ઠજનવલ્લભઃ ॥ સત્વ્ત્_6.196
પ્રદ્યુમ્નો રુક્મિણીપુત્રઃ શમ્બરઘ્નો રતિપ્રિયઃ ।
પુષ્પધન્વા વિશ્વજયી દ્યુમત્પ્રાણનિષૂદકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.197
અનિરુદ્ધઃ કામસુતઃ શબ્દયોનિર્ મહાક્રમઃ ।
ઉષાપતિર્ વૃષ્ણિપતિર્ હૃષીકેશો મનઃપતિઃ ॥ સત્વ્ત્_6.198
શ્રીમદ્ભાગવતાચાર્યઃ સર્વવેદાન્તસાગરઃ ।
શુકઃ સકલધર્મજ્ઞઃ પરીક્ષિન્નૃપસત્કૃતઃ ॥ સત્વ્ત્_6.199
શ્રીબુદ્ધો દુષ્ટબુદ્ધિઘ્નો દૈત્યવેદબહિષ્કરઃ ।
પાખણ્ડમાર્ગપ્રવદો નિરાયુધજગજ્જયઃ ॥ સત્વ્ત્_6.200
કલ્કી કલિયુગાચ્છાદી પુનઃ સત્યપ્રવર્તકઃ ।
વિપ્રવિષ્ણુયશોઽપત્યો નષ્ટધર્મપ્રવર્તકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.201
સારસ્વતઃ સાર્વભૌમો બલિત્રૈલોક્યસાધકઃ ।
અષ્ટમ્યન્તરસદ્ધર્મવક્તા વૈરોચનિપ્રિયઃ ॥ સત્વ્ત્_6.202
આપઃ કરો રમાનાથો ઽમરારિકુલકૃન્તનઃ ।
શ્રુતેન્દ્રહિતકૃદ્ ધીરવીરમુક્તિબલપ્રદઃ ॥ સત્વ્ત્_6.203
વિષ્વક્સેનઃ શમ્ભુસખો દશમાન્તરપાલકઃ ।
બ્રહ્મસાવર્ણિવંશાબ્ધિહિતકૃદ્ વિશ્વવર્ધનઃ ॥ સત્વ્ત્_6.204

ધર્મસેતુર્ અધર્મઘ્નો વૈધ્યતન્ત્રપદપ્રદઃ ।
અસુરાન્તકરો દેવાર્થકસૂનુઃ સુભાષણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.205
સ્વધામા સૂનૃતાસૂનુઃ સત્યતેજો દ્વિજાત્મજઃ ।
દ્વિષણ્મનુયુગત્રાતા પાતાલપુરદારણઃ ॥ સત્વ્ત્_6.206
દૈવહોત્રિર્ વાર્હતોયો દિવસ્પતિર્ અતિપ્રિયઃ ।
ત્રયોદશાન્તરત્રાતા યોગયોગિજનેશ્વરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.207
સત્ત્રાયણો બૃહદ્બાહુર્ વૈનતેયો વિદુત્તમઃ ।
કર્મકાણ્ડૈકપ્રવદો વેદતન્ત્રપ્રવર્તકઃ ॥ સત્વ્ત્_6.208
પરમેષ્ઠી સુરજ્યેષ્ઠો બ્રહ્મા વિશ્વસૃજાંપતિઃ ।
અબ્જયોનિર્ હંસવાહઃ સર્વલોકપિતામહઃ ॥ સત્વ્ત્_6.209
વિષ્ણુઃ સર્વજગત્પાતા શાન્તઃ શુદ્ધઃ સનાતનઃ ।
દ્વિજપૂજ્યો દયાસિન્ધુઃ શરણ્યો ભક્તવત્સલઃ ॥ સત્વ્ત્_6.210
રુદ્રો મૂઢઃ શિવઃ શાસ્તા શમ્ભુઃ સર્વહરો હરઃ ।
કપર્દી શંકરઃ શૂલી ત્ર્યક્ષો ઽભેદ્યો મહેશ્વરઃ ॥ સત્વ્ત્_6.211
સર્વાધ્યક્ષઃ સર્વશક્તિઃ સર્વાર્થઃ સર્વતોમુખઃ ।
સર્વાવાસઃ સર્વરૂપઃ સર્વકારણકારણમ્ ॥ સત્વ્ત્_6.212
ઇત્ય્ એતત્ કથિતં વિપ્ર વિષ્ણોર્ નામસહસ્રકમ્ ।
સર્વપાપપ્રશમનં સર્વાભીષ્ટફલપ્રદમ્ ॥ સત્વ્ત્_6.213
મનઃશુદ્ધિકરં ચાશુ ભગવદ્ભક્તિવર્ધનમ્ ।
સર્વવિઘ્નહરં સર્વાશ્ચર્યૈશ્વર્યપ્રદાયકમ્ ॥ સત્વ્ત્_6.214
સર્વદુઃખપ્રશમનં ચાતુર્વર્ગ્યફલપ્રદમ્ ।
શ્રદ્ધયા પરયા ભક્ત્યા શ્રવણાત્ પઠનાજ્ જપાત્ ॥ સત્વ્ત્_6.215
પ્રત્યહં સર્વવર્ણાનાં વિષ્ણુપાદાશ્રિતાત્મનામ્ ।
એતત્ પઠન્ દ્વિજો વિદ્યાં ક્ષત્રિયઃ પૃથિવીમ્ ઇમામ્ ॥ સત્વ્ત્_6.216
વૈશ્યો મહાનિધિં શૂદ્રો વાઞ્છિતાં સિદ્ધિમ્ આપ્નુયાત્ ।
દ્વાત્રિંશદપરાધાન્યો જ્ઞાનાજ્ઞાનાચ્ ચરેદ્ ધરેઃ ॥ સત્વ્ત્_6.217
નામ્ના દશાપરાધાંશ્ ચ પ્રમાદાદ્ આચરેદ્ યદિ ।
સમાહિતમના હ્ય્ એતત્ પઠેદ્ વા શ્રાવયેજ્ જપેત્ ॥ સત્વ્ત્_6.218
સ્મરેદ્ વા શૃણુયાદ્ વાપિ તેભ્યઃ સદ્યઃ પ્રમુચ્યતે ।
નાતઃ પરતરં પુણ્યં ત્રિષુ લોકેષુ વિદ્યતે ॥ સત્વ્ત્_6.219
યસ્યૈકકીર્તનેનાપિ ભવબન્ધાદ્ વિમુચ્યતે ।
અતસ્ ત્વં સતતં ભક્ત્યા શ્રદ્ધયા કીર્તનં કુરુ ॥ સત્વ્ત્_6.220
વિષ્ણોર્ નામસહસ્રં તે ભગવત્પ્રીતિકારણમ્ ।
શ્રીનારદ ઉવાચ ।
ધન્યો ઽસ્મ્ય્ અનુગૃહીતો ઽસ્મિ ત્વયાતિકરુણાત્મના ।
યતઃ કૃષ્ણસ્ય પરમં સહસ્રં નામકીર્તિતમ્ ॥ સત્વ્ત્_6.221
યદ્ય્ આલસ્યાત્ પ્રમાદાદ્ વા સર્વં પઠિતુમ્ અન્વહમ્ ।
ન શક્નોમિ તદા દેવ કિં કરોમિ વદ પ્રભો ॥ સત્વ્ત્_6.222
શ્રીશિવ ઉવાચ ।
યદિ સર્વં ન શક્નોસિ પ્રત્યહં પઠિતું દ્વિજ ।

તદા કૃષ્ણેતિ કૃષ્ણેતિ કૃષ્ણેતિ પ્રત્યહં વદ ॥ સત્વ્ત્_6.223
એતેન તવ વિપ્રર્ષે સર્વં સમ્પદ્યતે સકૃત્ ।
કિં પુનર્ ભગવન્નામ્નાં સહસ્રસ્ય પ્રકીર્તનાત્ ॥ સત્વ્ત્_6.224
યન્ નામકીર્તનેનૈવ પુમાન્ સંસારસાગરમ્ ।
તરત્ય્ અદ્ધા પ્રપદ્યે તં કૃષ્ણં ગોપાલરૂપિણમ્ ॥ સત્વ્ત્_6.225
સાત્વતતન્ત્ર, સપ્તમઃ પટલઃ
શ્રીશિવ ઉવાચ ।
શૃણ્વન્તિ પ્રત્યહં યે વૈ વિષ્ણોર્ નામસહસ્રકમ્ ।
કીર્તયન્ત્ય્ અથવા વિપ્ર સંસ્મરન્ત્ય્ આદરેણ વા ॥ સત્વ્ત્_7.1
વા શતં વા વિંશતિં વાપિ દશ વા પઞ્ચ વા દ્વિજ ।
એકં વા કામતો ભક્ત્યા વિષ્ણુપાદામ્બુજાશ્રયાઃ ॥ સત્વ્ત્_7.2
તેષાં ફલસ્ય પુણ્યાનાં નાન્તં પશ્યામિ નારદ ।
યતસ્ તૈર્ ભગવાન્ એવ પરાનન્દો વશીકૃતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.3
યતો નામૈવ પરમં તીર્થં ક્ષેત્રં ચ પુણ્યદમ્ ।
નામૈવ પરમં દૈવં નામૈવ પરમં તપઃ ॥ સત્વ્ત્_7.4
નામૈવ પરમં દાનં નામૈવ પરમા ક્રિયા ।
નામૈવ પરમો ધર્મો નામૈવાર્થઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.5
નામૈવ કામો ભક્તાનાં મોક્ષો ઽપિ નામ કેવલમ્ ।
એષાં ચ સાધનં નામ કામિનાં દ્વિજસત્તમ ॥ સત્વ્ત્_7.6
નામૈવ પરમા ભક્તિર્ નામૈવ પરમા ગતિઃ ।
નામૈવ પરમં જાપ્યં નામૈવ પ્રાર્થનં પરમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.7
નિષ્કામાનાં ધનં નામ મુક્તિભુક્તિસુખાર્થવત્ ।
નામ સ્યાત્ પરમં સૌખ્યં નામૈવ વૈરાગ્યકારણમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.8
સત્ત્વશુદ્ધિકરં નામ નામ જ્ઞાનપ્રદં સ્મૃતમ્ ।
મુમુક્ષૂણાં મુક્તિપદં કામિનાં સર્વકામદમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.9
વૈષ્ણવાનાં ફલં નામ તસ્માન્ નામ સદા સ્મરેત્ ।
સંકેતિતાત્ પારિહાસ્યાદ્ ધેલનાજ્વરતાપતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.10
કીર્તિતં ભગવન્નામ સર્વપાપહરં સ્મૃતમ્ ।
યાવતી પાપનિર્હારે શક્તિર્ નામ્નિ હરેઃ સ્થિતા ॥ સત્વ્ત્_7.11
તાવત્ પાપિજનઃ પાપં કર્તું શક્નોતિ નૈવ હિ ।
જ્ઞાનાજ્ઞાનાદ્ ધરેર્ નામકીર્તનાત્ પુરુષસ્ય હિ ॥ સત્વ્ત્_7.12
પાપરાશિં દહત્ય્ આશુ યથા તૂલં વિભાવસુઃ ।
સંકીર્તિતં હરેર્ નામ શ્રદ્ધયા પુરુષેણ વૈ ॥ સત્વ્ત્_7.13
તસ્ય સત્યફલં ધત્તે ક્રમશો દ્વિજસત્તમઃ ।
પાપનાશં મહાપુણ્યં વૈરાગ્યં ચ ચતુર્વિધમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.14
ગુરુસેવામ્ આત્મબોધં ભ્રાન્તિનાશમ્ અનન્તરમ્ ।
સમ્પૂર્ણાનન્દબોધં ચ તતસ્ તસ્મિન્ લભેત્ સ્થિરમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.15
શ્રીનારદ ઉવાચ ।
ચતુર્વિધં ત્વયા પ્રોક્તં વૈરાગ્યં સુરસત્તમ ।
એતદ્ વર્ણય લોકસ્ય હિતાય જ્ઞાનકારણમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.16

શ્રીશિવ ઉવાચ ।
અસઙ્ગરહિતો ભોગઃ ક્રિયતે પુરુષેણ યત્ ।
વિષયાણાં દ્વિજશ્રેષ્ઠ તદમાનઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.17
ભોગ્યે સ્વાદુવિહીને ઽપિ ક્રિયતે વૃત્તિર્ આત્મનઃ ।
દ્વિતીયો વ્યતિરેકાખ્યસ્ તદ્ વિજાનીહિ સત્તમ ॥ સત્વ્ત્_7.18
મનસઃ પ્રીતિરાહિત્યે ઇન્દ્રિયૈર્ એવં ભુજ્યતે ।
ભોગસ્ તૃતીયઃ પુરુષૈર્ ઇન્દ્રિયાખ્યઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.19
મનસશ્ ચેન્દ્રિયાણાં ચ રાગરાહિત્યમ્ ઉત્તમમ્ ।
વિષયાહરણં વિપ્ર ચતુર્થઃ પરિકીર્તિતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.20
એષ નામ પરશ્ ચાશુ જાયતે દ્વિજસત્તમ ।
જ્ઞાનં ચ પરમં શુદ્ધં બ્રહ્માનન્દપ્રદાયકમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.21
તીર્થૈર્ દાનૈસ્ તપોભિશ્ ચ હોમૈર્ જાત્યૈર્ વ્રતમૈખૈઃ ।
યોગૈશ્ ચ વિવિધૈર્ વિપ્ર યદ્ વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.22
ન યાન્તિ માનવાસ્ તદ્ વૈ નામકીર્તનમાત્રતઃ ।
સંયાન્ત્ય્ એવ ન સંદેહં કુરુ વિપ્ર હરિપ્રિયમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.23
મહાપાતકયુક્તો ઽપિ કીર્તયિત્વા જગદ્ગુરુમ્ ।
તરત્ય્ એવ ન સંદેહઃ સત્યમ્ એવ વદામ્ય્ અહમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.24
કલિકાલમલં ચાપિ સર્વપાતકમ્ એવ ચ ।
હિત્વા નામપરો વિપ્ર વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ ॥ સત્વ્ત્_7.25
તસ્માન્ નામૈકમાત્રેણ તરત્ય્ એવ ભવાર્ણવમ્ ।
પુમાન્ અત્ર ન સંદેહો વિના નામાપરાધતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.26
તદ્યત્નેનૈવ પુરુષઃ શ્રેયસ્કામો દ્વિજોત્તમઃ ।
વિષ્ણોર્ ન કુર્યાન્ નામ્નસ્ તુ દશપાપાન્ કથંચન ॥ સત્વ્ત્_7.27
શ્રીનારદ ઉવાચ ।
શ્રુતો ભગવતો વક્ત્રાદ્ દ્વાવિંશદપરાધકમ્ ।
વિષ્ણોર્ નામ્ના દશ તથા એતદ્ વર્ણય નો પ્રભો ॥ સત્વ્ત્_7.28
શ્રીશિવ ઉવાચ ।
શ્રૂયતામ્ અપરાધાન્ વૈ વિષ્ણોર્ વક્ષ્યામિ નારદ ।
યાન્ કૃત્વા નરકં યાન્તિ માનવાઃ સતતં મુને ॥ સત્વ્ત્_7.29
અસ્નાત્વા સ્પર્શનં વિષ્ણોર્ વિના શઙ્ખેન સ્નાપનમ્ ।
અશૌચે સ્પર્શનં સાક્ષાદ્ ભુક્તા પાદોદકગ્રહઃ વા ॥ સત્વ્ત્_7.30
વિના શબ્દેન પૂજા ચ વિના નૈવેદ્યપૂજનમ્ ।
ઉચ્ચાસનસ્થપૂજા ચ શીતે વ્યજનવાતકમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.31
ઉદક્યાદર્શનં ચૈવ ઘણ્ટાયા ભૂનિવેશનમ્ ।
પૌષે ચ ચન્દનસ્પર્શો ગ્રીષ્મે ચાસ્પર્શનં તથા ॥ સત્વ્ત્_7.32
પુષ્પં તોયેન સંસ્પર્શં વિના હોમં મહોત્સવઃ ।
પૂજાં કૃત્વા પૃષ્ઠદર્શમ્ અગ્રે ચ ભ્રમણં તથા ॥ સત્વ્ત્_7.33
ભોજનં ભગવદ્વારે અભુક્ત્વા ચ વિષાદતા ।
પાદુકારોહણં વિષ્ણોર્ ગેહે કમ્બલવેશનમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.34
વામપાદપ્રવેશશ્ ચ કૂર્દનં પાકભોજનમ્ ।

શ્લેષ્મપ્રક્ષેપણં ચૈવ તત્તૃણૈર્ દન્તધાવનમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.35
દેવાગ્રે વાહનારોહો નૈવેદ્યે દ્રવ્યબુદ્ધિતા ।
શાલગ્રામે સ્થિરાયાં ચ શિલેતિ પ્રતિમેતિ ચ ॥ સત્વ્ત્_7.36
હરિકીર્તેર્ અસંશ્લાઘા વૈષ્ણવે નરસામ્યતા ।
વિષ્ણૌ ચ દેવતાસામ્યમ્ અન્યોદ્દેશનિવેદનમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.37
એતે ઽપરાધા દ્વાત્રિંશદ્ વિષ્ણોર્ નામ્નામ્ અથ શૃણુ ।
સતાં નામ્ના શિવે વિષ્ણૌ ભિદાચાર્યાવમાનતા ॥ સત્વ્ત્_7.38
વેદનિન્દા નામ્નિ વાદઃ પાપેચ્છા નામસાહસાત્ ।
નામ્નો ધર્મૈઃ સામ્યબુદ્ધિર્ દાનં શ્રદ્ધાવિવર્જિતૈઃ ॥ સત્વ્ત્_7.39
શ્રુત્વાપિ શ્રદ્ધારાહિત્યં કીર્તને ચાપ્ય્ અહંમતિઃ ।
એતે નામ્નાં દ્વિજશ્રેષ્ઠ હ્ય્ અપરાધા મયેરિતાઃ ॥ સત્વ્ત્_7.40
વર્જનીયા નૃભિર્ યત્નૈર્ યતો નરકકારણાઃ ।
શ્રીનારદ ઉવાચ ॥ સત્વ્ત્_7.41
વિષયાસક્તચિત્તાનાં પ્રાકૃતાનાં નૃણાં પ્રભો ।
અપરાધા હરેર્ આશુ વર્જ્યા નૈવ ભવન્તિ હિ ॥ સત્વ્ત્_7.42
અતો યેન પ્રકારેણ તરન્તિ પ્રાકૃતા અપિ ।
અપરાધાન્ કૃતાન્ દેવ તન્ મમાખ્યાતુમ્ અર્હસિ ॥ સત્વ્ત્_7.43
શ્રીશિવ ઉવાચ ।
પ્રદક્ષિણશતં કૃત્વા દણ્ડવત્ પ્રણમેદ્ ભુવિ ।
અપરાધશતં તસ્ય ક્ષમતે સ્વસ્ય કેશવઃ ॥ સત્વ્ત્_7.44
પ્રદક્ષિણં સકૃત્ કૃત્વા યો ન જાનુશિરં નમેત્ ।
નિષ્ફલં તદ્ ભવેત્ તસ્ય તસ્માત્ પ્રત્યેકશો નમેત્ ॥ સત્વ્ત્_7.45
જગન્નાથેતિ તે નામ વ્યાહરિષ્યન્તિ તે યદિ ।
અપરાધશતં તેષાં ક્ષમતે નાત્ર સંશયઃ ॥ સત્વ્ત્_7.46
નામ્નો ઽપરાધાસ્ તરતિ નામ્ન એવ સદા જપાત્ ।
વિના ભક્તાપરાધેન તત્પ્રસાદવિવર્જિતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.47
સર્વાપરાધાંસ્ તરતિ વિષ્ણુપાદામ્બુજાશ્રયઃ ।
વિષ્ણોર્ અપ્ય્ અપરાધાન્ વૈ નામસંકીર્તનાત્ તરેત્ ॥ સત્વ્ત્_7.48
વિષ્ણુભક્તાપરાધાનાં નૈવાસ્ત્ય્ અન્યા પ્રતિક્રિયા ।
શ્રીનારદ ઉવાચ ।
ભક્તાપરાધાન્ મે બ્રૂહિ યથા તેષાં પ્રતિક્રિયા ।
અનુગ્રહાય લોકાનાં ભગવન્ મમ ચાપિ હિ ॥ સત્વ્ત્_7.49
શ્રીશિવ ઉવાચ ।
વિષ્ણુભક્તસ્ય સર્વસ્વહરણં દ્વિજસત્તમ ।
ભર્ત્સનં ચોત્તમે ભક્તે સ્વપ્ને ચાપિ પ્રહારણમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.50
એતે ઽપરાધા ભક્તાનાં શૃણ્વ્ એષાં પ્રતિક્રિયા ।
તદ્ધનં દ્વિગુણં દત્ત્વા કૃત્વા પાદાભિવન્દનમ્ ॥ સત્વ્ત્_7.51
કથયેન્ મે ક્ષમસ્વેતિ તદ્દોષં ધનકર્ષણમ્ ।
યાવત્ તદ્ભર્ત્સનં કૃત્વા તાવન્ માસાન્ સમાહિતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.52
નિર્મત્સરઃ પરિચરેત્ તત્પ્રસાદેન શુધ્યતિ ।

યાવજ્ જીવં પ્રહારે તુ પરિચર્યેદ્ અતન્દ્રિતઃ ॥ સત્વ્ત્_7.53
તત્પ્રસાદેન તત્પાપાન્ નિષ્કૃતિર્ નાન્યથા ભવેત્ ।
અકૃત્વા નિષ્કૃતીન્ એતાન્ નરકાન્ નાસ્તિ નિષ્કૃતિઃ ॥ સત્વ્ત્_7.54
અજ્ઞાનતઃ કૃતે વિપ્ર તત્પ્રસાદેન નશ્યતિ ।
જ્ઞાનાત્ તુ દ્વિગુણં કુર્યાદ્ એષ ધર્મઃ સનાતનઃ ॥ સત્વ્ત્_7.55
પુત્રે શિષ્યે ચ જાયાયાં શાસને નાસ્તિ દૂષણમ્ ।
અન્યયા તુ કૃતે દોષો ભવત્ય્ એવ ન સંશયઃ ॥ સત્વ્ત્_7.56
કેશાકર્ષે પદાઘાતે મુખે ચ ચર્પટે કૃતે ।
ન નિષ્કૃતિં પ્રપશ્યામિ તસ્માત્ તાન્ ન સમાચરેત્ ॥ સત્વ્ત્_7.57
સાત્વતતન્ત્ર, અષ્ટમઃ પટલઃ
શ્રીશિવ ઉવાચ ।
અથ તે સમ્પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં હ્ય્ એતદ્ ઉત્તમમ્ ।
યચ્ છ્રદ્ધયા તુ તિષ્ઠન્ વૈ હરૌ ભક્તિર્ દૃઢા ભવેત્ ॥ સત્વ્ત્_8.1
દેવે તીર્થે ચ ધર્મે ચ વિશ્વાસં તાપતારણાત્ ।
તદ્ધિત્વા કૃષ્ણપાદામ્બુશરણં પ્રવિશેન્ મુદા ॥ સત્વ્ત્_8.2
શરણં મે જગન્નાથઃ શ્રીકૃષ્ણઃ પુરુષોત્તમઃ ।
તન્નામ્નિ સ્વગુરૌ ચૈવ બ્રૂયાદ્ એતત્ સમાહિતઃ ॥ સત્વ્ત્_8.3
હિત્વાન્યદેવતાપૂજાં બલિદાનાદિના દ્વિજ ।
એકમ્ એવ યજેત્ કૃષ્ણં સર્વદેવમયં ધિયા ॥ સત્વ્ત્_8.4
નિત્યં નૈમિતકં કાર્યં તથાવશ્યકમ્ એવ ચ ।
ગૃહાશ્રમી વિષ્ણુભક્તઃ કુર્યાત્ કૃષ્ણં ધિયા સ્મરન્ ॥ સત્વ્ત્_8.5
એતેષુ ચાન્યદેવાનાં યા પૂજા વિધિના સ્મૃતા ।
સાપિ કૃષ્ણાર્ચનાત્ પશ્ચાત્ ક્રિયેત હૃદિ તં સ્મરન્ ॥ સત્વ્ત્_8.6
અન્યદા ત્વ્ અન્યદેવાનાં પૃથક્પૂજાં ન ચ સ્મરેત્ ।
કામ્યં નિષિદ્ધં ચ તથા નૈવ કુર્યાત્ કદાચન ॥ સત્વ્ત્_8.7
કલત્રપુત્રમિત્રાદીન્ હિત્વા કૃષ્ણં સમાશ્રિતાઃ ।
હરિકીર્તિરતા યે ચ તેષાં કૃત્યં ન વિદ્યતે ॥ સત્વ્ત્_8.8
કૃત્વાન્યદેવતાપૂજાં સકામાં બલિના દ્વિજ ।
ભક્તિભ્રષ્ટો ભવેદ્ આશુ સંસારાન્ ન નિવર્તતે ॥ સત્વ્ત્_8.9
કામાત્મા નિરનુક્રોશઃ પશુઘાતં સમાચરન્ ।
પશુલોમસમં વર્ષં નરકે પરિપચ્યતે ॥ સત્વ્ત્_8.10
યજ્ઞે પશોર્ આલભને નૈવ દોષો ઽસ્તિ યદ્ વચઃ ।
અપિ પ્રવૃત્તી રાગિણાં નિવૃત્તિસ્ તુ ગરીયસી ॥ સત્વ્ત્_8.11
કૃત્વાન્યદેવતાપૂજાં પશું હિત્વા નરાધમાઃ ।
યદિ તે સ્વર્ગતિં યાન્તિ નરકં યાન્તિ કે તદા ॥ સત્વ્ત્_8.12
સ માં પુનર્ ભક્ષયિતા યસ્ય માંસમ્ અદામ્ય્ અહમ્ ।
ઇતિ માંસનિરુક્તં વૈ વર્ણયન્તિ મનીષિણઃ ॥ સત્વ્ત્_8.13
વિષ્ણુભક્તિં સમાશ્રિત્ય પશુઘાતં સમાચરન્ ।
કૃત્વાન્યદેવતાપૂજાં ભ્રષ્ટો ભવતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ સત્વ્ત્_8.14
માનુષ્યં પ્રાપ્ય યે જીવા ન ભજન્તિ હરેઃ પદમ્ ।

તે શોચ્યા સ્થાવરાદીનામ્ અપ્ય્ એકશરણા યદિ ॥ સત્વ્ત્_8.15
અહં બ્રહ્મા સુરેન્દ્રાશ્ ચ યે ભજામો દિવાનિશમ્ ।
તતો ઽધિકો ઽસ્તિ કો દેવઃ શ્રીકૃષ્ણાત્ પુરુષોત્તમાત્ ॥ સત્વ્ત્_8.16
યત્પ્રસાદં પ્રતીક્ષન્તે સર્વે લોકાઃ સપાલકાઃ ।
સાપિ લક્ષ્મીર્ યચ્ ચરણં સેવતે તદનાદૃતા ॥ સત્વ્ત્_8.17
તતો ઽધિકો ઽસ્તિ કો દેવો લક્ષ્મીકાન્તાજ્ જનાર્દનાત્ ।
યન્ નામ્નિ કે ન સંયાન્તિ પુરુષાઃ પરમં પદમ્ ॥ સત્વ્ત્_8.18
ધર્માર્થકામમોક્ષાણાં મૂલં યચ્ ચરણાર્ચનમ્ ।
તતો ઽધિકો ઽસ્તિ કો દેવઃ કૃપાસિન્ધોર્ મહાત્મનઃ ॥ સત્વ્ત્_8.19
ભજનસ્યાલ્પમાત્રેણ બહુ મન્યેત યઃ સદા ।
તતો ઽધિકો ઽસ્તિ કો દેવઃ સુખારાધ્યાજ્ જગદ્ગુરોઃ ॥ સત્વ્ત્_8.20
યેન કેનાપિ ભાવેન યો ઽપિ કો ઽપિ ભજન્ જનઃ ।
લભતે ઽભીપ્સિતાં સિદ્ધિં મોક્ષં ચાપ્ય્ અકુતોભયમ્ ॥ સત્વ્ત્_8.21
તતો ઽધિકો ઽસ્તિ કો દેવઃ દેવકીદેવિનન્દનાત્ ।
યો જગન્મુક્તયે કીર્તિમ્ અવતીર્ય તતાન હ ॥ સત્વ્ત્_8.22
અતો ઽન્યદેવતાપૂજાં ત્યક્ત્વા બલિવિધાનતઃ ।
સદ્ગુરોર્ ઉપદેશેન ભજેત્ કૃષ્ણપદદ્વયમ્ ॥ સત્વ્ત્_8.23
શૃણુયાત્ પ્રત્યહં વિષ્ણોર્ યશઃ પરમમઙ્ગલમ્ ।
ઉચ્ચારયેન્ મુખેનૈવ નામ ચિત્તેન સંસ્મરેત્ ॥ સત્વ્ત્_8.24
પ્રીતિં કુર્યાદ્ વૈષ્ણવેષુ અભક્તેષુ વિવર્જયેત્ ।
દૈવોપલબ્ધં ભુઞ્જાનો નાતિયત્નં ચરેત્ સુખે ॥ સત્વ્ત્_8.25
ગૃહેષ્વ્ અતિથિવત્ તિષ્ઠેદ્ યદ્ય્ એતાન્ નૈવ બાધતે ।
એષાં બાધે પૃથક્ તિષ્ઠેદ્ વૈષ્ણવેષુ ચ સઙ્ગવાન્ ॥ સત્વ્ત્_8.26
બ્રહ્મચારી ગૃહી વાપિ વાનપ્રસ્થો યતિશ્ ચ વા ।
વિના વૈષ્ણવસઙ્ગેન નૈવ સિદ્ધિં લભેજ્ જનઃ ॥ સત્વ્ત્_8.27
ભક્તસઙ્ગં વિના ભક્તિર્ નૈવ જાયેત કસ્યચિત્ ।
ભક્તિં વિના ન વૈરાગ્યં ન જ્ઞાનં મોક્ષમ્ અશ્નુતે ॥ સત્વ્ત્_8.28
અત આશ્રમલિઙ્ગાંશ્ ચ હિત્વા ભક્તેઃ સમં વસેત્ ।
યત્સઙ્ગાચ્ છ્રુતિકીર્તિભ્યાં હરૌ ભક્તિઃ પ્રજાયતે ॥ સત્વ્ત્_8.29
વિષ્ણુભક્તપ્રસઙ્ગસ્ય નિમેષેણાપિ નારદ ।
સ્વર્ગાપવર્ગૌ ન સામ્યં કિમ્ ઉતાન્યસુખાદિભિઃ ॥ સત્વ્ત્_8.30
અતો યત્નેન પુરુષઃ કુર્યાત્ સઙ્ગં હરેર્ જનૈઃ ।
તિર્યઞ્ચો ઽપિ યતો મુક્તિં લભન્તે કિમુ માનુષાઃ ॥ સત્વ્ત્_8.31
તત્સઙ્ગેનૈવ પુરુષો વિષ્ણું પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ ।
વિના વૈરાગ્યજ્ઞાનાભ્યાં યતો વિષ્ણુસ્ તદન્તિકે ॥ સત્વ્ત્_8.32
યેષાં સઙ્ગાદ્ધરેઃ સઙ્ગં સકૃદ્ આકર્ણ્ય માનવઃ ।
પરિત્યક્તું ન શક્નોતિ યદિ ભદ્રસરિદ્ ભવેત્ ॥ સત્વ્ત્_8.33
અરસજ્ઞો ઽપિ તત્સઙ્ગં યદિ યાતિ કથંચન ।
ભૂત્વા રસજ્ઞો ઽપિ મહાન્ કર્મબન્ધાદ્ વિમુચ્યતે ॥ સત્વ્ત્_8.34
તતસ્ તદ્ધર્મનિરતો ભગવત્ય્ અમલાત્મનિ ।

પ્રાપ્નોતિ પરમાં ભક્તિં સર્વકામપ્રદાયિનીમ્ ॥ સત્વ્ત્_8.35
ભક્તિં વિદિત્વા પુરુષો મુક્તિં નેચ્છતિ કશ્ચન ।
સાલોક્યાદિપદં ચાપિ કિમુ ચાન્યસુખં દ્વિજ ॥ સત્વ્ત્_8.36
ફલં વિના વિષ્ણુભક્તા મુક્તિં યાન્તિ દ્વિજોત્તમ ।
તત એવ વિદુર્ નાન્ય આનન્દમયમ્ ઉત્તમમ્ ॥ સત્વ્ત્_8.37
યતો હરિર્ લિખિતવત્ હૃદયે વર્તતે સદા ।
તેષાં પ્રેમલતાબદ્ધઃ પરમાનન્દવિગ્રહઃ ॥ સત્વ્ત્_8.38
સાત્વતતન્ત્ર, નવમઃ પટલઃ
શ્રીનારદ ઉવાચ ।
ઇયાન્ ગુણો ઽસ્તિ દેવેશ ભગવત્પાદસેવને ।
કુતો ભજન્તિ મનુજો અન્યદેવં કિમ્ ઇચ્છયા ॥ સત્વ્ત્_9.1
શ્રીશિવ ઉવાચ ।
યદાદિસત્યે વિપ્રેન્દ્ર નરા વિષ્ણુપરાયણાઃ ।
ન યજન્તિ વિના વિષ્ણુમ્ અન્યદેવં કથંચન ॥ સત્વ્ત્_9.2
તદાત્મપૂજાપ્રાપ્ત્યર્થં સર્વદેવમયં ચ વૈ ।
પૂજયામો હૃષીકેશં કાયવાઙ્મનસા દ્વિજ ॥ સત્વ્ત્_9.3
તદા તુષ્ટો વિભુઃ પ્રાહ દેવદેવો રમેશ્વરઃ ।
અવતીર્ય યજિષ્યામિ યુષ્માંલ્ લોકાંશ્ ચ યાજયન્ ॥ સત્વ્ત્_9.4
તતઃ સર્વે જના યુષ્માન્ યજિષ્યન્તિ સમાહિતાઃ ।
અનેન પૂજા યુષ્માકં ભવિષ્યતિ સુખાવહા ॥ સત્વ્ત્_9.5
અહં ચોક્તઃ પૃથક્ તેન શ્રીનિવાસેન બ્રાહ્મણ ।
કલ્પિતૈર્ આગમૈર્ નિત્યં માં ગોપાય મહેશ્વર ॥ સત્વ્ત્_9.6
મદવજ્ઞાપાપહરં નામ્નાં સહસ્રમ્ ઉત્તમમ્ ।
પઠિષ્યસિ સદા ભદ્રં પ્રાર્થિતેન મયા પુનઃ ॥ સત્વ્ત્_9.7
તતો મે હ્ય્ આગમૈઃ કૃષ્ણમ્ આચ્છાદ્ય ન તુ દેવતાઃ ।
યન્ત્રૈર્ મન્ત્રૈશ્ ચ તન્ત્રૈશ્ ચ દર્શિતાઃ ફલદા દ્વિજ ॥ સત્વ્ત્_9.8
તૈર્ આગમૈર્ મન્દધિયા હિત્વા કૃષ્ણં જગદ્ગુરુમ્ ।
ભજન્તિ દેવતા અન્યા બલિદાનેન નિત્યશઃ ॥ સત્વ્ત્_9.9
નાના દેવાન્ સમારાધ્ય નાનાકામસુખેચ્છયા ।
ભોગાવસાને તે યાન્તિ નરકં સ્વતમોમયમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.10
દૃષ્ટ્વા તથાવિધાં લોકાન્ પાપાશઙ્કિતમાનસઃ ।
ગતો ઽહં વાસુદેવસ્ય ચરણે શરણં દ્વિજ ॥ સત્વ્ત્_9.11
સ્તુતિં ચ ચક્રે પ્રણતઃ પ્રશ્રયાનતકંધરઃ ।
સમાહિતમના વિપ્ર પ્રાઞ્જલિઃ પુરુષોત્તમમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.12
ઓં નમો ઽસ્તુ કૃષ્ણાય વિકુણ્ઠવેધસે ત્વત્પાદલીલાશ્રયજીવબન્ધવે ।
સદાપ્તકામાય મહાર્થહેતવે વિજ્ઞાનવિદ્યાનિધયે સ્વયમ્ભુવે ॥ સત્વ્ત્_9.13
એકો ઽસિ સૃષ્ટેઃ પુરતો લયે તથા યુગાદિકાલે ચ વિદાં સમક્ષતઃ ।
અન્યત્ર નાનાતનુભિર્ વિરાજતે તસ્મા અનન્તાચરિતાય તે નમઃ ॥ સત્વ્ત્_9.14
પ્રધાનકાલાશયકર્મસાક્ષિણે તત્સંગ્રહાપારવિહારકારિણે ।
કૃષ્ણાય નાનાતનુમ્ ઈયુષે સમે કૃતાનુરાગાય નમો નમસ્ તે ॥ સત્વ્ત્_9.15

શૃણ્વન્તિ ગાયન્તિ ગૃણન્તિ યે યશો જગત્પવિત્રં જગદીશિતુસ્ તવ ।
તે ઽન્યં ન પશ્યન્તિ સુખાય હ્ય્ આત્મનો વિના ભવત્પાદનિષેવણાદ્ બહિઃ ॥ સત્વ્ત્_9.16
નિષ્કિંચના યે તવ પાદસંશ્રયાઃ પુષ્ણન્તિ તે તત્ સુખમ્ આત્મસમ્ભવમ્ ।
જાનન્તિ તત્ત્વેન વિદુસ્ તતઃ પરાઃ કામૈઃ સમાકૃષ્ટધિયો વિચક્ષણાઃ ॥ સત્વ્ત્_9.17
અહં તુ સાક્ષાત્ તવ પાદપઙ્કજં નિત્યં ભજાનો ઽપિ પૃથઙ્મતિર્ વિભો ।
પુરાત્મમાનં પ્રચિકીર્ષુર્ આત્મનઃ સકાશતો ઽપ્ય્ અદ્ય મલં નિકૃન્તયન્ ॥ સત્વ્ત્_9.18
અથાપિ તે દેવ પદામ્બુજદ્વયં નિકામલાભાય સદાસ્તુ મે હરેઃ ।
યચ્ ચિન્તનાત્ સર્વમનોઽનુકૂલાત્ સિદ્ધિર્ ભવત્ય્ એવ કિમુ પ્રકીર્તનાત્ ॥ સત્વ્ત્_9.19
ઇતિ મે સંસ્તુતિં જ્ઞાત્વા ભગવાન્ પ્રણતાર્તિહા ।
મમાક્ષિગોચરં રૂપમ્ અકરોત્ સ દયાપરઃ ॥ સત્વ્ત્_9.20
સાન્દ્રાનન્દમહેન્દ્રનીલમણિવદ્ દેહોદ્ગતપ્રોલ્લસત્સ્વર્ણૈર્ મૌલિષુ હારકુણ્ડલયુગૈઃ કેયૂરકાઞ્ચ્યઙ્ગદૈઃ ।
મઞ્જીરૈર્ વિલસત્પિશઙ્ગવલયં લક્ષ્મ્યાઙ્કિતં શાશ્વતમ્ સર્વેશં કરુણાકરં સુરવરૈર્ ભક્તૈઃ સમાસેવિતમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.21
દૃષ્ટ્વા તત્પદપઙ્કજં હૃદિ દધે ગોવિન્દદામોદરશ્રીકૃષ્ણેતિ મુખૈર્ વદન્ ત્રિજગતો ભર્તુર્ મુદાહં તદા ।
નેત્રૈર્ નિર્ઝરવારિપૂરમ્ ઇવ મે ગાત્રે ચ હર્ષસ્ તતો વાણ્યાં ગદ્ગદતાં વિલોક્ય ભગવાન્ મામ્ આહ ભક્તપ્રિયઃ ॥ સત્વ્ત્_9.22
જ્ઞતાં મે સુરવર્ય વાઞ્છિતતરાં મદ્ભક્તસઙ્ગાવલિં તત્ તે ઽહં પ્રવદામિ તે કરુણયા ભક્તાય સાકં વરૈઃ ।
મલ્લીલાં ગદતો ભવિષ્યતિ ભવત્સર્વે જના વૈષ્ણવાઃ ।
ભાર્યા ચાપિ તયાનુકૂલસુખદા ભક્તાગ્રણીર્ મે ભવાન્ ॥ સત્વ્ત્_9.23
એતાવદ્ ઉક્ત્વા ભગવાન્ ગતો લોકમ્ અલૌકિકમ્ ।
અહં ચ તાન્ વરાંલ્ લબ્ધ્વા કૃતાર્થો ઽસ્મિ દ્વિજર્ષભ ॥ સત્વ્ત્_9.24
અતસ્ તદ્ દિનમ્ આરભ્ય પાર્વતી ભુવનેશ્વરી ।
મત્સઙ્ગાદ્ વૈષ્ણવી ભૂત્વા મામ્ આપૃચ્છત્ સુરેશ્વરી ॥ સત્વ્ત્_9.25
ભવાન્ મહાભાગવતઃ કુમારાદ્યા મહેશ્વરાઃ ।
કુબેરાદ્યા દેવતાશ્ ચ નન્દીશાદ્યાશ્ ચ મે ગણાઃ ॥ સત્વ્ત્_9.26
પૃથક્ પૃથગ્ અપૃચ્છન્ મા કૃષ્ણપાદામ્બુજાશ્રયાઃ ।
કથાઃ પરમકલ્યાણીઃ સર્વલોકૈકપાવનીઃ ॥ સત્વ્ત્_9.27
અથ માં પૃચ્છતી વાક્યં મદ્વાક્યં ચ દ્વિજોત્તમ ।
સંલિખત્ય્ અપ્રમત્તો ઽસૌ ગણેશો મત્સુતો ઽન્તિકે ॥ સત્વ્ત્_9.28
મમ તેષાં ચ સંવાદં કલા લોકમનોહરાઃ ।
અભવંસ્ તત્ર શાસ્ત્રાણિ સર્વલોકહિતાનિ વૈ ॥ સત્વ્ત્_9.29
તાનિ તન્ત્રાણિ શ્રોતારઃ સમાનીય મહીતલે ।
સ્થાને સ્થાને મુનિશ્રેષ્ઠ કથયિષ્યન્તિ ભૂરિશઃ ॥ સત્વ્ત્_9.30
ત્વમ્ અપ્ય્ એનં સાત્વતાખ્યં તન્ત્રં ભગવતઃ પ્રિયમ્ ।
નૈમિષે શૌનકાદીનાં સમક્ષં કથયિષ્યસિ ॥ સત્વ્ત્_9.31
શ્રીનારદ ઉવાચ ।
શ્રુતં ભગવતો વક્ત્રાત્ તન્ત્રં સાત્વતમ્ ઉત્તમમ્ ।
તસ્મિન્ હિંસાનિષેધં ચ શ્રુત્વા મે સંશયો ઽભવત્ ॥ સત્વ્ત્_9.32
વેદેન વિહિતા હિંસા પશૂનાં યજ્ઞકર્મણિ ।
યજ્ઞે વધો ઽવધશ્ ચૈવ વેદવિદ્ભિર્ નિરૂપિતઃ ॥ સત્વ્ત્_9.33
તન્નિષેધે કથં શ્રૌતં સ્માર્તં કર્મ મહેશ્વર ।
વર્તેત સર્વલોકસ્ય ઇહામુત્રફલપ્રદમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.34

શ્રીશિવ ઉવાચ ।
પ્રવૃત્તં ચ નિવૃત્તં ચ દ્વિવિધં કર્મ વર્ણિતમ્ ।
શ્રુત્યા સ્મૃત્યા ચ વિપ્રેન્દ્ર કામ્યં કામિજનાય વૈ ॥ સત્વ્ત્_9.35
પ્રવૃત્તમ્ અવિરોધેન કુર્વન્ સ્વર્ યાતિ માનવઃ ।
પુણ્યાવશેષે ભૂપૃષ્ઠે કર્મસંજ્ઞિષુ જાયતે ॥ સત્વ્ત્_9.36
નિવૃત્તમ્ આચરન્ યોગી ભોગેચ્છાત્યક્તમાનસઃ ।
પ્રયાતિ પરમાં સિદ્ધિં યતો નાવર્તતે ગતઃ ॥ સત્વ્ત્_9.37
અતઃ પ્રવૃત્તિનિષ્ઠસ્ય નાનાકામાનુરાગિણઃ ।
ષડ્વિધૈર્ નિયમૈર્ વિપ્રાભ્યનુજ્ઞૈવ પ્રદર્શિતા ॥ સત્વ્ત્_9.38
વિધિર્ નૈવાસ્તિ હિંસાયામ્ અભ્યનુજ્ઞા યતઃ કૃતા ।
અતો નિવૃત્તિહિંસાયાં યજ્ઞે ઽપિ કથિતા બુધૈઃ ॥ સત્વ્ત્_9.39
અહિંસા પરમો ધર્મઃ સર્વવર્ણાશ્રમાદિતઃ ।
સ ચ આચારતો ન્ણામ્ અભીષ્ટફલદો ભવેત્ ॥ સત્વ્ત્_9.40
વિશેષતો વિષ્ણુભક્તા હિંસાકર્મ ત્યજન્તિ હિ ।
અહિંસયા હિ ભૂતાનાં ભગવાન્ આશુ તુષ્યતિ ॥ સત્વ્ત્_9.41
અતઃ સર્વેષુ ભૂતેષુ ભગવાન્ અખિલેશ્વરઃ ।
પ્રવિષ્ટ ઈયતે નાનારૂપૈઃ સ્થાવરજઙ્ગમૈઃ ॥ સત્વ્ત્_9.42
મયાપિ હ્ય્ આગમે હિંસા વિહિતા યા વિધાનતઃ ।
સાપિ કામુકલોકાનાં કામિતાફલસિદ્ધયે ।
વિષ્ણુભક્તા ન વાઞ્છન્તિ મત્તો ઽપિ કિયદ્ એવ હિ ।
અતસ્ તેષાં વિધાને ઽપિ હિંસા નિન્દ્યા પ્રકીર્તિતા ॥ સત્વ્ત્_9.43
અતસ્ ત્વં કામ્યકર્માણિ પરિત્યજ્ય વિશેષતઃ ।
શ્રૂયાઃ કૃષ્ણકથાઃ પુણ્યાઃ સર્વલોકેષ્ટસિદ્ધિદાઃ ॥ સત્વ્ત્_9.44
પ્રવૃત્તશાસ્ત્રં શૃણુયાદ્ યચ્ છ્રુત્વા તત્પરો ભવેત્ ।
નિવૃત્તે ઽપિ હરેર્ ભક્તિયુતં મુખ્યં પ્રકીર્તિતમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.45
વિશેષતઃ કૃષ્ણલીલાકથા લોકસુમઙ્ગલાઃ ।
કીર્તયસ્વ દ્વિજશ્રેષ્ઠ શ્રૂયાશ્ ચૈવ નિરન્તરમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.46
હિત્વાન્યદેવશરણં ભજનં ચ વિશેષતઃ ।
યે ભજન્તિ હરેઃ પાદં કૃષ્ણૈકશરણં નરાઃ ॥ સત્વ્ત્_9.47
ઇહામુત્ર તે નિત્યં કૃતાર્થા ભગવત્પ્રિયાઃ ।
પરમાનન્દસંદોહં પ્રાપ્નુવન્તિ નિરન્તરમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.48
યે તુ નૈવંવિદો ઽશાન્તા મૂઢાઃ પણ્ડિતમાનિનઃ ।
યજન્ત્ય્ અવિરતં દેવાન્ પશૂન્ હત્વા સુખેચ્છયા ॥ સત્વ્ત્_9.49
કામભોગાવસાને તં તે ચ્છેત્સ્યન્તિ વિનિશ્ચિતમ્ ।
ઇત્ય્ એતત્ કથિતં વિપ્ર તન્ત્રં સાત્વતમ્ ઉત્તમમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.50
વિષ્ણુભક્તજનાજીવ્યં સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ।
શ્રવણાત્ કીર્તનાદ્ અસ્ય કૃષ્ણે ભક્તિર્ હિ જાયતે ॥ સત્વ્ત્_9.51
ભક્તિં લબ્ધવતઃ સાધો કિમ્ અન્યદ્ અવશિષ્યતે ।
યતો ભગવતા પ્રોક્તં તસ્ય ભક્તિવિવર્ધનમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.52
તન્ત્રે ઽસ્મિન્ કથિતં વિપ્ર વિશ્વસમ્ભવમ્ ઉત્તમમ્ ।

અવતારાશ્ ચ શ્રીવિષ્ણોઃ સમ્પૂર્ણાંશકલા ભિદા ॥ સત્વ્ત્_9.53
ભક્તિભેદાશ્ ચ ભેદાનાં લક્ષણં ચ પૃથગ્વિધમ્ ।
યુગાનુરૂપં શ્રીવિષ્ણોઃ સેવયા મોક્ષસાધનમ્ ॥ સત્વ્ત્_9.54
વિષ્ણોર્ નામસહસ્રં ચ નામમાહાત્મ્યમ્ ઉત્તમમ્ ।
વિષ્ણોર્ નામ્ના વૈષ્ણવાનામ્ અપરાધસ્ય ચ નિષ્કૃતિઃ ॥ સત્વ્ત્_9.55
સર્વસારરહસ્યં ચ તન્ત્રોત્પત્તેશ્ ચ કારણમ્ ।
હિંસાવિધિનિષેધં ચ તવ પ્રશ્નાનુસારતઃ ॥ સત્વ્ત્_9.56
યન્ નામૈકં કર્ણમૂલં પ્રવિષ્ટં વાચાન્વિષ્ટં ચેતનાસુ સ્મૃતં વા ।
દગ્ધ્વા પાપં શુદ્ધસત્ત્વાત્ તદ્દેહં કૃત્વા સાક્ષાત્ સંવિધત્તે ઽનવદ્યમ્ ।
તસ્માદ્ અનન્તાય જનાર્દનાય વેદેરિતાનન્તગુણાકરાય ।
મહાનુભાવાય નિરઞ્જનાય નિત્યાત્મલાભાય નમો નમસ્ તે ॥ સત્વ્ત્_9.57