શાસ્ત્રવાર્ત્તાસમુચ્ચય · અધ્યાય 6.6

બ્રુવતે શૂન્યમ્ અન્યે તુ સર્વમ્ એવ વિચક્ષણાઃ
ન નિત્યં નાપ્ય્ અનિત્યં યદ્ વસ્તુ યુક્ત્યોપપદ્યતે ॥

નિત્યમ્ અર્થક્રિયાભાવાત્ ક્રમાક્રમવિરોધતઃ
અનિત્યમ્ અપિ ચોત્પાદ વ્યયાભાવાન્ ન જાતુચિત્ ॥

ઉત્પાદવ્યયબુદ્ધિશ્ ચ ભ્રાન્તાનન્દાદિકારણમ્
કુમાર્યાઃ સ્વપ્નવજ્જ્ઞેયા પુત્રજન્માદિબુદ્ધિવત્ ॥

અત્રાપ્ય્ અભિદધત્ય્ અન્યે કિમ્ ઇત્થં તત્ત્વસાધનમ્
પ્રમાણં વિદ્યતે કિઞ્ચિદ્ આહોસ્વિચ્છૂન્યમ્ એવ હિ ॥

શૂન્યં ચેત્ સુસ્થિતં તત્ત્વમ્ અસ્તિ ચેચ્ છૂન્યતા કથમ્
તસ્યૈવ નનુ સદ્ભાવાદ્ ઇતિ સમ્યગ્ વિચિન્ત્યતામ્ ॥

પ્રમાણમ્ અન્તરેણાપિ સ્યાદ્ એવં તત્ત્વસંસ્થિતિઃ
અન્યથા નેતિ સુવ્યક્તમ્ ઇદમ્ ઈશ્વરચેષ્ટિતમ્ ॥

ઉક્તં વિહાય માનં ચેચ્ છૂન્યતાન્ય્ અસ્ય વસ્તુનઃ
શૂન્યત્વે પ્રતિપાદ્યસ્ય નનુ વ્યર્થઃ પરિશ્રમઃ ॥

તસ્યાપ્ય્ અશૂન્યતાયાં ચ પ્રાશ્નિકાનાં બહુત્વતઃ
પ્રભૂતાશૂન્યતાપત્તિર્ અનિષ્ટા સંપ્રસજ્યતે ॥

યાવતામ્ અસ્તિ તન્માનં પ્રતિપાદ્યાસ્ તથા ચ યે
સન્તિ તે સર્વ એવેતિ પ્રભૂતાનામ્ અશૂન્યતા ॥

એવં ચ શૂન્યવાદો ઽપિ તદ્વિનેયાનુગુણ્યતઃ
અભિપ્રાયત ઇત્ય્ ઉક્તો લક્ષ્યતે તત્ત્વવેદિના ॥