શાસ્ત્રવાર્ત્તાસમુચ્ચય · અધ્યાય 6.4

અન્તે ક્ષયેક્ષણં ચાદ્ય ક્ષણક્ષયપ્રસાધનમ્
તસ્યૈવ તત્સ્વભાવત્વાત્ યુજ્યતે ન કદાચન ॥

આદૌ ક્ષયસ્વભાવત્વે તત્રાન્તે દર્શનં કથમ્
તુલ્યાપરાપરોત્પત્તિ વિપ્રલમ્ભાદ્ યથોદિતમ્ ॥

અન્તે ક્ષયેક્ષણાદ્ આદૌ ક્ષયો ઽદૃષ્ટો ઽનુમીયતે
સદૃશેનાવરુદ્ધત્વાત્ તદ્ગ્રહાદ્ હિ તદગ્રહઃ ॥

એતદ્ અપ્ય્ અસદ્ એવેતિ સદૃશો ભિન્ન એવ યત્
ભેદાગ્રહે કથં તસ્ય તત્સ્વભાવત્વતો ગ્રહઃ ॥

તદર્થનિયતો ઽસૌ યદ્ ભેદમ્ અન્યાગ્રહાદ્ હિ તત્
ન ગૃહ્ણાતીતિ ચેત્ તુલ્યઃ સો ઽપરેણ કુતો ગતિઃ ॥

તથાગતેર્ અભાવે ચ વચસ્ તુચ્છમ્ ઇદં નનુ
સદૃશેનાવરુદ્ધત્વાત્ તદ્ગ્રહાદ્ હિ તદગ્રહઃ ॥

ભાવે ચાસ્યા બલાદ્ એકમ્ અનેકગ્રહણાત્મકમ્
અન્વયિ જ્ઞાનમ્ એષ્ટવ્યં સર્વં તત્ ક્ષણિકં કુતઃ ॥

જ્ઞાનેન ગૃહ્યતે ચાર્થો ન ચાપિ પરદર્શને
તદભાવે તુ તદ્ભાવાત્ કદાચિદ્ અપિ તત્ત્વતઃ ॥

ગ્રહણે ઽપિ યદા જ્ઞાનમ્ અપૈત્ય્ ઉત્પત્ત્યનન્તરમ્
તદા તત્ તસ્ય જાનાતિ ક્ષણિકત્વં કથં નનુ ॥

તસ્યૈવ તત્સ્વભાવત્વાત્ સ્વાત્મનૈવ તદુદ્ભવાત્
યથા નીલાદિ તાદ્રૂપ્યાન્ નૈતન્ મિથ્યાત્વસંશયાત્ ॥

ન ચાપિ સ્વાનુમાનેન ધર્મભેદસ્ય સંભવાત્
લિઙ્ગધર્માતિપાતાચ્ ચ તત્સ્વભાવાદ્યયોગતઃ ॥

નિત્યસ્યાર્થક્રિયાયોગો ઽપ્ય્ એવં યુક્ત્યા ન ગમ્યતે
સર્વમ્ એવાવિશેષેણ વિજ્ઞાનં ક્ષણિકં યતઃ ॥

તથા ચિત્રસ્વભાવત્વાન્ ન ચાર્થસ્ય ન યુજ્યતે
અર્થક્રિયા નનુ ન્યાયાત્ ક્રમાક્રમવિભાવિની ॥