સાંખ્યપરિભાષા · અધ્યાય 16
28 ॥ પ્રપઞ્ચબુદ્ધિરહિતમ્ ॥
એવન્તુ સાધયેત્પ્રાજ્ઞો ન તુ દેહવિડમ્બનમ્ ।
દેહાદ્વિલક્ષણં આત્મા વૃથા ભ્રમન્તિ માનવાઃ ॥
ઇતિ પાતઞ્જલહઠયોગઃ ॥
અથ સાઙ્ખ્યરાજયોગઃ ।
વિના સાઙ્ખ્યેન પ્રત્યક્ષં ન ભવેદાત્મયોગિનામ્(?) ।
દેહઃ કઞ્ચુકવત્ત્યાજ્યઃ સ્વસ્વં ખમિવ રાજતે
યં શૈવાઃ સમુપાસતે શિવ ઇતિ બ્રહ્મેતિ વેદાન્તિનો
બૌદ્ધા બુદ્ધ ઇતિ પ્રમાણપટવઃ કર્તેતિ નૈયાયિકાઃ ।
અર્હન્નિત્યથ જૈનશાસનરતાઃ કર્મેતિ મીમાંસકાઃ
સર્વે ઘૂર્ણિપરાઃ પ્રપઞ્ચવિકલાઃ સાંખ્યાત્પરં નાન્યથા
સાંખ્યં યોગં સમભ્યસ્યેત્ પુરુષં પઞ્ચવિંશતિઃ ।
ઇતિ શ્રુતિર્વેદવાક્યં વેદાન્તૈઃ સદ્ભિરુચ્યતે
આકાશપૂરકં સાંખ્યં યોગઃ સમીરપૂરકઃ ।
દેહાદ્વિલક્ષણં આત્મા તસ્માત્સાંખ્યં સમભ્યસેત્
પ્રલયઃ સર્વતદ્વાચામાત્મનો વ્યતિરેકતા(?) ।
સ સાંખ્યયોગસંજ્ઞા ચ ઇતરં ભ્રામિકં મતમ્
સર્વાદ્વિલક્ષણો હ્યાત્મા એકમનેકરૂપિણમ્ ।
એકમેવાદ્વિતીયં બ્રહ્મ અલં તતઃ પરં ભવેત્ (?)
મૂળ પાઠ: Sāṃkhyaparibhāṣā · Edition: Vindhyesvari Prasada Dvivedin in: Sāṃkhyasaṃgrahaḥ (Chowkhamba Sanskrit Series, 50, pp. 197-224) · Data entry Dhaval Patel · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0