સાંખ્યકારિકા (અન્ય આવૃત્તિ) · શ્લોક 61-73

પ્રકૃતેઃ સુકુમારતરં ન કિઞ્ચિદ્ અસ્તીતિ મે મતિર્ ભવતિ ।
યા દૃષ્ટાસ્મીતિ પુનર્ ન દર્શનમ્ ઉપૈતિ પુરુષસ્ય

તસ્માન્ ન બધ્યતે નાપિ મુચ્યતે નાપિ સંસરતિ કશ્ચિત્ ।
સંસરતિ બધ્યતે મુચ્યતે ચ નાનાશ્રયા પ્રકૃતિઃ

રૂપૈઃ સપ્તભિર્ એવં બધ્નાત્ય્ આત્માનમ્ આત્મના પ્રકૃતિઃ ।
સૈવ ચ પુરુષસ્યાર્થં પ્રતિ વિમોચયત્ય્ એકરૂપેણ

એવં તત્ત્વાભ્યાસાન્ નાસ્મિ ન મે નાહમ્ ઇત્ય્ અપરિશેષમ્ ।
અવિપર્યયાદ્ વિશુદ્ધં કેવલમ્ ઉત્પદ્યતે જ્ઞાનમ્

તેન નિવૃત્તપ્રસવામ્ અર્થવશાત્ સપ્તરૂપવિનિવૃત્તામ્ ।
પ્રકૃતિં પશ્યતિ પુરુષઃ પ્રેક્ષકવદ્ અવસ્થિતઃ સ્વસ્થઃ

સમ્યગ્જ્ઞાનાધિગમાદ્ ધર્માદીનામ્ અકારણપ્રાપ્તૌ ।
તિષ્ઠતિ સંસ્કારવશાચ્ ચક્રભ્રમવદ્ ધૃતશરીરઃ

પ્રાપ્તે શરીરભેદે ચરિતાર્થત્વાત્ પ્રધાનવિનિવૃત્તૌ ।
ઐકાન્તિકમ્ આત્યન્તિકમ્ ઉભયં કૈવલ્યમ્ આપ્નોતિ

પુરુષાર્થજ્ઞાનમ્ ઇદં ગુહ્યં પરમર્ષિણા સમાખ્યાતમ્ ।
સ્થિત્યુત્પત્તિપ્રલયાશ્ ચિન્ત્યન્તે યત્ર ભૂતાનામ્

એતત્ પવિત્ર્યમ્ અગ્ર્યં મુનિર્ આસુરયે ઽનુકમ્પયા પ્રદદૌ ।
આસુરિર્ અપિ પઞ્ચશિખાય તેન ચ બહુલીકૃતં તન્ત્રમ્

શિષ્યપરમ્પરયાગતમ્ ઈશ્વરકૃષ્ણેન ચૈતદ્ આર્યાભિઃ ।
સઙ્ક્ષિપ્તમ્ આર્યમતિના સમ્યગ્ વિજ્ઞાય સિદ્ધાન્તમ્

સપ્તત્યાં કિલ યો ઽર્થાસ્ તે ઽર્થાઃ કૃત્સ્નસ્ય ષષ્ટિતન્ત્રસ્ય ।
આખ્યાયિકાવિરહિતાઃ પરવાદવિવર્જિતાશ્ ચેતિ

તસ્માત્ સમાસદૃષ્ટં શાસ્ત્રમ્ ઇદં નાર્થતશ્ ચ પરિહીનમ્ ।
તન્ત્રસ્ય ચ બૃહન્મૂર્તેર્ દર્પણસઙ્ક્રાન્તમ્ ઇવ બિમ્બમ્