સદ્ધર્મપુણ્ડરીકસૂત્ર · અધ્યાય 7

ઇત્યાર્યસદ્ધર્મપુણ્ડરીકે ધર્મપર્યાયે વ્યાકરણપરિવર્તો નામ ષષ્ઠઃ ॥
સદ્ધ્પ્_7: પૂર્વયોગપરિવર્તઃ ।
ભૂતપૂર્વ ભિક્ષવો ઽતીતે ઽધ્વનિ અસંખ્યેયૈઃ કલ્પૈરસંખ્યેયતરૈર્વિપુલૈરપ્રમેયૈરચિન્ત્યૈરપરિમિતૈરપ્રમાણૈસ્તતઃ પરેણ પરતરેણ યદાસીત્ - તેન કાલેન તેન સમયેન મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂર્નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો લોક ઉદપાદિ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તાઃ દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ સંભવાયાં લોકધાતૌ મહારૂપે કલ્પે । કિયચ્ચિરોત્પન્નઃ સ ભિક્ષવસ્તથાગતો ઽભૂત્ । તદ્યથાપિ નામ ભિક્ષવો યાવાનિહ ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રે લોકધાતૌ પૃથિવીધાતુઃ, તં કશ્ચિદેવ પુરુષઃ સર્વં ચૂર્ણીકુર્યાત્, મષિં કુર્યાત્ । અથ ખલુ સ પુરુષસ્તસ્માલ્લોકધાતોરેકં પરમાણુરજો ગૃહીત્વા પૂર્વસ્યાં દિશિ લોકધાતુસહસ્રમતિક્રમ્ય તદેકં પરમાણુરજ ઉપનિક્ષિપેત્ । અથ સ પુરુષો દ્વિતીયં ચ પરમાણુરજો ગૃહીત્વા તતઃ પરેણ પરતરં લોકધાતુસહસ્રમતિક્રમ્ય દ્વિતીયં પરમાણુરજ ઉપનિક્ષિપેત્ । અનેન પર્યાયેણ સ પુરુષઃ સર્વાવન્તં પૃથિવીધાતુમુપનિક્ષિપેત્ પૂર્વસ્યાં દિશિ । તત્કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવઃ શક્યં તેષાં લોકધાતૂનામન્તો વા પર્યન્તો વા ગણનયાધિગન્તુમ્? ત આહુઃ - નો હીદં ભગવન્, નો હીદં સુગત । ભગવાનાહ - શક્યં પુનર્ભિક્ષવસ્તેષાં લોકધાતૂનાં કેનચિદ્ ગણકેન વા ગણકમહામાત્રેણ વા ગણનયા પર્યન્તો ઽધિગન્તુમ્, યેષુ વોપનિક્ષિપ્તાનિ તાનિ પરમાણુરજાંસિ, યેષુ વા નોપનિક્ષિપ્તાનિ । ન ત્વેવ તેષાં કલ્પકોટીનયુતશતસહસ્રાણાં શક્યં ગણનાયોગેન પર્યન્તો ઽધિગન્તુમ્ । યાવન્તઃ કલ્પાસ્તસ્ય ભગવતો મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવસ્તથાગતસ્ય પરિનિર્વૃતસ્ય, એતાવાન્ સ કાલો ઽભૂદેવમચિન્ત્યઃ, એવમપ્રમાણઃ । તં ચાહં ભિક્ષવસ્તથાગતં તાવચ્ચિરં પરિનિર્વૃતમનેન તથાગતજ્ઞાનદર્શનબલાધાનેન યથાદ્ય શ્વો વા પરિનિર્વૃતમનુસ્મરામિ ॥
અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
અભૂ અતીતા બહુ કલ્પકોટ્યો અનુસ્મરામિ દ્વિપદાનમુત્તમમ્ ।
અભિજ્ઞજ્ઞાનાભિભૂવં મહામુનિમભૂષિ તત્કાલમનુત્તમો જિનઃ

યથા ત્રિસાહસ્રિમ લોકધાતું કશ્ચિદ્ રજં કુર્ય અણુપ્રમાણમ્ ।
પરમાણુમેકં ચ તતો ગૃહીત્વા ક્ષેત્રં સહસ્રં ગમિયાન નિક્ષિપેત્

દ્વિતીયં તૃતીયં પિ ચ એવ નિક્ષિપેત્ સર્વં પિ સો નિક્ષિપિ તં રજોગતમ્ ।
રિક્તા ભવેતા ઇય લોકધાતુઃ સર્વશ્ચ સો પાંસુ ભવેત ક્ષીણઃ

યો લોકધાતૂષુ ભવેત તાસુ પાંસુ રજો યસ્ય પ્રમાણુ નાસ્તિ ।
રજં કરિત્વાન અશેષતસ્તં લક્ષ્યં દદે કલ્પશતે ગતે ચ

એવાપ્રમેયા બહુ કલ્પકોટ્યઃ પરિનિર્વૃતસ્ય સુગતસ્ય તસ્ય ।
પરમાણુ સર્વે ન ભવન્તિ લક્ષ્યાસ્તાવદ્બહુ ક્ષીણ ભવન્તિ કલ્પાઃ

તાવચ્ચિરં નિર્વૃતુ તં વિનાયકં તાન્ શ્રાવકાંસ્તાંશ્ચ પિ બોધિસત્ત્વાન્ ।
એતાદૃશં જ્ઞાનુ તથાગતાનાં સ્મરામિ વૃત્તં યથ અદ્ય શ્વો વા

એતાદૃશં ભિક્ષવ જ્ઞાનમેતદનન્તજ્ઞાનશ્ચ તથાગતસ્ય ।
બુદ્ધં મયા કલ્પશતૈરનેકૈઃ સ્મૃતીય સૂક્ષ્માય અનાસ્રવાય

તસ્ય ખલુ પુનર્ભિક્ષવો મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ચતુષ્પઞ્ચાશત્કલ્પકોટીનયુતશતસહસ્રાણ્યાયુષ્પ્રમાણમભૂત્ । પૂર્વે ચ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽનભિસંબુદ્ધો ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિં બોધિમણ્ડવરાગ્રગ્રત એવ સર્વાં મારસેનાં પ્રાભઞ્જીત્ પરાજૈષીત્ । પ્રભઞ્જયિત્વા પરાજયિત્વા અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંભોત્સ્યામિતિ ન ચ તાવત્તસ્ય તે ધર્મા આમુખીભવન્તિ સ્મ । સ બોધિવૃક્ષમૂલે બોધિમણ્ડે એકમન્તરકલ્પમસ્થાત્ । દ્વિતીયમપ્યન્તરકલ્પસ્થાત્ । ન ચ તાવદનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુધ્યતે । તૃતીયમપિ ચતુર્થમપિ પઞ્ચમમપિ ષષ્ઠમપિ સપ્તમમપિ અષ્ટમમપિ નવમમપિ દશમમપ્યન્તરકલ્પં
બોધિવૃક્ષમૂલે બોધિમણ્ડે ઽસ્થાત્ સકૃદ્વર્તનેન પર્યઙ્કેન અન્તરાદવ્યુત્થિતઃ । અનિઞ્જમાનેન ચિત્તેન અચલમાનેન અવેપમાનેન કાયેનાસ્થાત્ । ન ચ તાવદસ્ય તે ધર્મા આમુખીભવન્તિ સ્મ ॥
તસ્ય ખલુ પુનર્ભિક્ષવો ભગવતો બોધિમણ્ડવરાગ્રગતસ્ય દેવૈસ્ત્રાયસ્ત્રિંશૈર્મહાસિંહાસનં પ્રજ્ઞપ્તમભૂદ્ યોજનશતસહસ્રં સમુચ્છ્રયેણ, યત્ર સ ભગવાન્ નિષદ્ય અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુદ્ધઃ । સમનન્તરનિષણ્ણસ્ય ચ ખલુ પુનસ્તસ્ય ભગવતો બોધિમણ્ડે, અથ બ્રહ્મકાયિકા દેવપુત્રા દિવ્યં પુષ્પવર્ષમભિપ્રવર્ષયામાસુઃ । બોધિમણ્ડસ્ય પરિસામન્તકેન યોજનશતમન્તરિક્ષે ચ વાતાન્ પ્રમુઞ્ચન્તિ, યે તં જીર્ણપુષ્પમવકર્ષયન્તિ । યથાપ્રવર્ષિતં ચ તત્ પુષ્પવર્ષં તસ્ય ભગવતો બોધિમણ્ડે નિષણ્ણસ્ય અવ્યુચ્છિન્નં પ્રવર્ષયન્તિ । પરિપૂર્ણાન્ દશાન્તરકલ્પાન્ તં ભગવન્તમભ્યવકિરન્તિ ( વૈદ્ય 106 ) સ્મ । તથા પ્રવર્ષિતં ચ તત્પુઃપવર્ઃઅં પ્રવર્ઃઅયન્તિ યાવત્ પરિનિર્વાણકાલસમયે તસ્ય ભગવતસ્તં ભગવન્તમભ્યવકિરન્તિ । ચાતુર્મહારાજકાયિકાશ્ચ દેવપુત્રા દિવ્યાં દેવદુન્દુભિમભિપ્રવાદયામાસુઃ । તસ્ય ભગવતો બોધિમણ્ડવરાગ્રગતસ્ય સત્કારાર્થમવ્યુચ્છિન્નં પ્રવાદયામાસુઃ પરિપૂર્ણાન્ દશાન્તરકલ્પાન્ તસ્ય ભગવતો નિઃઅણ્ણસ્ય । તત ઉત્તરિ તાનિ દિવ્યાણિ તૂર્યાણિ સતતસમિતં પ્રવાદયામાસુર્યાવત્તસ્ય ભગવતો મહાપરિનિર્વાણકાલસમયાત્ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવો દશાનામન્તરકલ્પાનામત્યયેન સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુદ્ધઃ । સમનન્તરાભિસંબુદ્ધં ચ તં વિદિત્વા યે તસ્ય ભગવતઃ કુમારભૂતસ્ય ષોડશ પુત્રા અભૂવન્નૌરસાઃ, જ્ઞાનાકરો નામ તેષાં જ્યેષ્ઠો ઽભૂત્ । તેષાં ચ ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ ષોડશાનાં રાજકુમારાણામેકૈકસ્ય ચ વિવિધાનિ ક્રીડનકાનિ રામણીયકાન્યભૂવન્ વિચિત્રાણિ દર્શનીયાનિ । અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે ષોડશ રાજકુમારાસ્તાનિ વિવિધાનિ ક્રીડનકાનિ રામણીયકાનિ વિસર્જયિત્વા, તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધમનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુદ્ધં વિદિત્વા, માતૃભિર્ધાત્રીભિશ્ચ રુદન્તીભિઃ પરિવૃતાઃ પુરસ્કૃતાઃ તેન ચ મહારાજ્ઞા ચક્રવર્તિના આર્યકેણ મહાકોશેન રાજામાત્યૈશ્ચ બહુભિશ્ચ પ્રાણિકોટીનયુતશતસહસ્રૈઃ પરિવૃતાઃ પુરસ્કૃતાઃ યેન ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો બોધિમણ્ડવરાગ્રગતઃ, તેનોપસંક્રામન્તિ સ્મ । તસ્ય ભગવતઃ સત્કારાર્થાય ગુરુકારાર્થાય માનનાર્થાય પૂજનાર્થાય અર્ચનાર્થાય અપચાયનાર્થાય ઉપસંક્રાન્તાઃ । ઉપસંક્રમ્ય તસ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરોભિર્વન્દિત્વા તં ભગવન્તં ત્રિષ્પ્રદક્ષિણીકૃત્ય અઞ્જલિં પ્રગૃહ્ય તં ભગવન્તં સંમુખમાભિર્ગાથાભિઃ સારૂપ્યાભિરભિષ્ટુવન્તિ સ્મ -
મહાભિષટ્કો ઽસિ અનુત્તરો ઽસિ અનન્તકલ્પૈઃ સમુદાગતો ઽસિ ।
ઉત્તારણાર્થાયિહ સર્વદેહિનાં પરિપૂર્ણ સંકલ્પુ અયં તિ ભદ્રકઃ

સુદુષ્કરા અન્તરકલ્પિમાન્ દશ કૃતાનિ એકાસનિ સંનિષદ્ય ।
ન ચ તે ઽન્તરા કાયુ કદાચિ ચાલિતો ન હસ્તપાદં ન પિ ચાન્યદઙ્ગમ્

ચિત્તં પિ તે શાન્તગતં સુસંસ્થિતમનિઞ્જ્યભૂતં સદ અપ્રકમ્પ્યમ્ ।
વિક્ષેપુ નૈવાસ્તિ કદાચિ પિ તવ અત્યન્તશાન્તસ્થિતુ ત્વં અનાસ્રવઃ

દિષ્ટયાસિ ક્ષેમેણ ચ સ્વસ્તિના ચ અવિહેઠિતઃ પ્રાપ્ત ઇમાગ્રબોધિમ્ ।
અસ્માકમૃદ્ધી ઇયમેવરૂપા દિષ્ટયા ચ વર્ધામ નરેન્દ્રસિંહ

અનાયિકેયં પ્રજ સર્વ દુઃખિતા ઉત્પાટિતાક્ષી વ નિહીનસૌખ્યા ।
માર્ગં ન જાનન્તિ દુખાન્તગામિનં ન મોક્ષહેતોર્જનયન્તિ વીર્યમ્

અપાય વર્ધન્તિ ચ દીર્ઘરાત્રં દિવ્યાશ્ચ કાયાઃ પરિહાણધર્માઃ ।
ન શ્રૂયતે જાતુ જિનાન શબ્દસ્તમોન્ધકારો અયુ સર્વલોકઃ

પ્રાપ્તં ચ તે લોકવિદૂ ઇહાદ્ય શિવં પદં ઉત્તમ નાસ્રવં ચ ।
વયં ચ લોકશ્ચ અનુગૃહીતઃ શરણં ચ ત્વા એતિ વ્રજામ નાથ

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે ષોડશ રાજકુમારાઃ કુમારભૂતા એવ બાલકાઃ, તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિમુખં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધમાભિઃ સારૂપ્યભીર્ગાથાભિઃ સંમુખમભિષ્ટુત્ય તં ભગવન્તમધ્યેષન્તે સ્મ ધર્મચક્રપ્રવર્તનતાયૈ - દેશયતુ ભગવાન્ ધર્મમ્, દેશયતુ સુગતો ધર્મં બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય લોકાનુકમ્પાયૈ મહતો જનકાયસ્યાર્થાય હિતાય સુખાય દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ । તસ્યાં ચ વેલાયામિમા ગાથા અભાષન્ત -
દેશેહિ ધર્મં શતપુણ્યલક્ષણા વિનાયકા અપ્રતિમા મહર્ષે ।
લબ્ધં તિ જ્ઞાનં પ્રવરં વિશિષ્ટં પ્રકાશયા લોકિ સદેવકસ્મિન્

અસ્માંશ્ચ તારેહિ ઇમાંશ્ચ સત્ત્વાન્ નિદર્શય જ્ઞાનુ તથાગતાનામ્ ।
યથા વયં પિ ઇમમગ્રબોધિં અનુપ્રાપ્નુયામો ઽથ ઇમે ચ સત્ત્વાઃ

ચર્યાં ચ જ્ઞાનં પિ ચ સર્વ જાનસિ અધ્યાશયં પૂર્વકૃતં ચ પુણ્યમ્ ।
અધિમુક્તિ જાનાસિ ચ સર્વપ્રાણિનાં પ્રવર્તયા ચક્રવરં અનુત્તરમ્

ઇતિ ॥
તેન ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ સમયેન તેન ભગવતા મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવા તથાગતેનાર્હતા સમ્યક્સંબુદ્ધેન અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુધ્યમાનેન દશસુ દિક્ષ્વૈકૈકસ્યાં દિશિ પઞ્ચાશલ્લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ ષડ્વિકારં પ્રકમ્પિતાન્યભૂઈવન્, મહતા ચાવભાસેન સ્ફુટાન્યભૂવન્ । સર્વેષુ ચ તેષુ લોકધાતુષુ યા લોકાન્તરિકાસ્તાસુ યે અક્ષણાઃ સંવૃતા અન્ધકારતમિસ્રાઃ યત્ર ઇમાવપિ ચન્દ્રસૂર્યૌ એવંમહર્દ્ધિકૌ એવંમહાનુભાવૌ એવંમહૌજસ્કૌ આભયાપ્યાભાં નાનુભવતઃ, વર્ણેનાપિ વર્ણં તેજસાપિ તેજો નાનુભવતઃ, તાસ્વપિ તસ્મિન્ સમયે મહતો ઽવભાસસ્ય પ્રાદુર્ભાવો ઽભૂત્ । યે ઽપિ તાસુ લોકાન્તરિકાસુ સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, તે ઽપ્યન્યોન્યમેવં પશ્યન્તિ અન્યોન્યમેવં સંજાનન્તિ - અન્યે ઽપિ બત ભોઃ સત્ત્વાઃ સન્તીહોપપન્નાઃ । અન્યે ઽપિ બત ભોઃ સત્ત્વાઃ સન્તીહોપપન્નાઃ ઇતિ । સર્વેષુ ચ તેષુ લોકધાતુષુ યાનિ દેવભવનાનિ દેવવિમાનાનિ ચ, યાવદ્ બ્રહ્મલોકાદ્ ષડ્વિકારં પ્રકમ્પિતાન્યભૂવન્, મહતા ચાવભાસેન સ્ફુટાન્યભૂવન્ અતિક્રમ્ય દેવાનાં દેવાનુભાવમ્ । ઇતિ હિ ભિક્ષવસ્તસ્મિન્ સમયે તેષુ લોકધાતુષુ મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય મહતશ્ચ ઔદારિકસ્યાવભાસસ્ય લોકે પ્રાદુર્ભાવો ઽભૂત્ ॥
અથ પૂર્વસ્યાં દિશિ તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ, તાન્યતીવ ભ્રાજન્તિ તપન્તિ વિરાજન્તિ, શ્રીમન્તિ ઔજસ્વીનિ ચ । અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષાં મહાબ્રહ્મણામેતદભવત્ - ઇમાનિ ખલુ પુનર્બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યતીવ ભ્રાજન્તિ તપન્તિ વિરાજન્તિ શ્રીમન્તિ ઔજસ્વીનિ ચ । કસ્ય ખલ્વિદં પૂર્વનિમિત્તં ભવિષ્યતીતિ? અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યે મહાબ્રહ્માણઃ, તે સર્વે ઽન્યોન્યભવનાનિ ગત્વા આરોચયામાસુઃ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સર્વસત્ત્વત્રાતા નામ મહાબ્રહ્મા તં મહાન્તં બ્રહ્મગણં ગાથાભિરધ્યભાષત -
અતીવ નો હર્ષિત અદ્ય સર્વે વિમાનશ્રેષ્ઠા ઇમિ પ્રજ્વલન્તિ ।
શ્રિયા દ્યુતીયા ચ મનોરમા યે કિં કારણં ઈદૃશુ ભેષ્યતે ઽદ્ય

સાધુ ગવેષામથ એતમર્થં કો દેવપુત્રો ઉપપન્નુ અદ્ય ।
યસ્યાનુભાવો અયમેવરૂપો અભૂતપૂર્વો અયમદ્ય દૃશ્યતે

યદિ વા ભવેદ્ બુદ્ધ નરેન્દ્રરાજા ઉત્પન્નુ લોકસ્મિ કહિંચિદદ્ય ।
યસ્યો નિમિત્તં ઇમમેવરૂપં શ્રિયા દશો દિક્ષુ જ્વલન્તિ અદ્ય

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યે મહાબ્રહ્માણઃ, તે સર્વે સહિતાઃ સમગ્રાસ્તાનિ દિવ્યાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યભિરુહ્ય દિવ્યાંશ્ચ સુમેરુમાત્રાન્ પુષ્પપુટાન્ ગૃહીત્વા ચતસૃષુ દિક્ષ્વનુચંક્રમન્તો ઽનુવિચરન્તઃ પશ્ચિમં દિગ્ભાગં પ્રક્રાન્તાઃ । અદ્રાક્ષુઃ ખલુ પુનસ્તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણઃ પશ્ચિમે દિગ્ભાગે તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં બોધિમણ્ડવરાગ્રગતં બોધિવૃક્ષમૂલે સિંહાસનોપવિષ્ટં પરિવૃતં પુરસ્કૃતં દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરૂડકિન્નરમહોરગમનુષ્યામનુષ્યૈઃ, તૈશ્ચ પુત્રૈઃ ષોડશભી રાજકુમારૈરધ્યેષ્યમાણં ધર્મચક્રપ્રવર્તનતાયૈ । દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્યેન સ ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ । ઉપસંક્રમ્ય તસ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરોભિર્વન્દિત્વા તં ભગવન્તમનેકશતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તૈશ્ચ સુમેરુમાત્રૈઃ પુષ્પપુટૈસ્તં ભગવન્તમભ્યવકિરન્તિ સ્મ, અભિપ્રકિરન્તિ સ્મ, તં ચ બોધિવૃક્ષં દશયોજનપ્રમાણમ્ । અભ્યવકીર્ય તાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ તસ્ય ભગવતો નિર્યાતયામાસુઃ - પરિગૃહ્ણાતુ ભગવાનિમાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ અસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય । પરિભુઞ્જતુ સુગત ઇમાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણસ્તાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ વિમાનાનિ તસ્ય ભગવતો નિર્યાત્ય તસ્યાં વેલાયાં તં ભગવન્તં સંમુખમાભિર્ગાથાભિઃ સારૂપ્યાભિરભિષ્ટુવન્તિ સ્મ -
આશ્ચર્યભૂતો જિન અપ્રમેયો ઉત્પન્ન લોકસ્મિ હિતાનુકમ્પી ।
નાથો ઽસિ શાસ્તાસિ ગુરૂસિ જાતો અનુગૃહીતા દશિમા દિશો ઽદ્ય

પઞ્ચાશતી કોટિસહસ્ર પૂર્ણા યા લોકધાતૂન ઇતો ભવન્તિ ।
યતો વયં વન્દન આગતા જિનં વિમાનશ્રેષ્ઠાન્ પ્રજહિત્વ સર્વશઃ

પૂર્વેણ કર્મેણ કૃતેન અસ્મિન્ વિચિત્રચિત્રા હિ ઇમે વિમાનાઃ ।
પ્રતિગૃહ્ય અસ્માકમનુગ્રહાર્થં પરિભુઞ્જતાં લોકવિદૂ યથેષ્ટમ્

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણસ્તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં સંમુખમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુત્ય તં ભગવન્તમેતદૂચુઃ - પ્રવર્તયતુ ભગવાન્ ધર્મચક્રમ્, પ્રવર્તયતુ સુગતો ધર્મચક્રં લોકે । દેશયતુ ભગવાન્ નિર્વૃતિમ્ । તારયતુ ભગવાન્ સત્ત્વાન્ । અનુગૃહ્ણાતુ ભગવાનિમં લોકમ્ । દેશયતુ ભગવાન્ ધર્મસ્વામી ધર્મમસ્ય લોકસ્ય સમારકસ્ય સબ્રહ્મકસ્ય સશ્રમણબ્રાહ્મણિકાયાઃ પ્રજાયાઃ સદેવમાનુષાસુરાયાઃ । તદ્ ભવિષ્યતિ બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય લોકાનુકમ્પાયૈ મહતો જનકાયસ્યાર્થાય હિતાય સુખાય દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તાનિ પઞ્ચાશદ્ બ્રહ્મકોટીનયુતશતસહસ્રાણ્યેકસ્વરેણ સમસંગીત્યા તં ભગવન્તમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરધ્યભાષન્ત -
દેશેહિ ભગવન્ ધર્મં દેશેહિ દ્વિપદોત્તમ ।
મૈત્રીબલં ચ દેશેહિ સત્ત્વાંસ્તારેહિ દુઃખિતાન્

દુર્લભો લોકપ્રદ્યોતઃ પુષ્પમૌદુમ્બરં યથા ।
ઉત્પન્નો ઽસિ મહાવીર અધ્યેષામસ્તથાગતમ્

અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ ભગવાંસ્તેષાં મહાબ્રહ્મણાં તૂષ્ણીંભાવેનાધિવાસયતિ સ્મ ॥
તેન ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ સમયેન પૂર્વદક્ષિણે દિગ્ભાગે તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ, તાન્યતીવ ભ્રાજન્તિ તપન્તિ વિરાજન્તિ શ્રીમન્તિ ઓજસ્વીનિ ચ । અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષાં બ્રહ્મણામેતદભવત્ - ઇમાનિ ખલુ પુનર્બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યતીવ ભ્રાજન્તિ તપન્તિ વિરાજન્તિ શ્રીમન્તિ ઓજસ્વીનિ ચ । કસ્ય ખલ્વિદં પૂર્વનિમિત્તં ભવિષ્યતીતિ? અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યે મહાબ્રહ્માણઃ, તે ઽપિ સર્વે ઽન્યોન્યભવનાનિ ગત્વા આરોચયામાસુઃ । અથ ખલુ ભિક્ષવો ઽધિમાત્રકારુણિકો નામ મહાબ્રહ્મા તં મહાન્તં બ્રહ્મગણં ગાથાભિરધ્યભાષત -
કસ્ય પૂર્વનિમિત્તેન મારિષા અથ દૃશ્યતે ।
વિમાનાઃ સર્વિ ભ્રાજન્તિ અધિમાત્રં યશસ્વિનઃ

યદિ વા દેવપુત્રો ઽદ્ય પુણ્યવન્ત ઇહાગતઃ ।
યસ્યેમે અનુભાવેન વિમાનાઃ સર્વિ શોભિતાઃ

અથ વા બુદ્ધ લોકે ઽસ્મિન્નુત્પન્નો દ્વિપદોત્તમઃ ।
અનુભાવેન યસ્યાદ્ય વિમાના ઇમિ ઈદૃશાઃ

સહિતાઃ સર્વિ માર્ગામો નૈતત્ કારણમલ્પકમ્ ।
ન ખલ્વેતાદૃશં પૂર્વં નિમિત્તં જાતુ દૃશ્યતે

ચતુર્દિશં પ્રપદ્યામો અઞ્ચામઃ ક્ષેત્રકોટિયો ।
વ્યક્તં લોકે ઽદ્ય બુદ્ધસ્ય પ્રાદુર્ભાવો ભવિષ્યતિ

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તાન્યપિ પઞ્ચાશદ્ બ્રહ્મકોટીનયુતઃઅતસહસ્રાણિ તાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ દિવ્યાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યભિરુહ્ય દિવ્યાંઃચ સુમેરુમાત્રાન્ પુષ્પપુટાન્ ગૃહીત્વા ચતસૃષુ દિક્ષ્વનુચંક્રમન્તો ઽનુવિચરન્ત ઉત્તરપઃચિમં દિગ્ભાગં પ્રક્રાન્તાઃ । અદ્રાક્ષુઃ ખલુ પુનર્ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણ ઉત્તરપઃચિમે દિગ્ભાગે તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં બોધિમણ્ડવરાગ્રગતં બોધિવૃક્ષમૂલે સિંહાસનોપવિષ્ટ પરિવૃતં પુરસ્કૃતં દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગમનુષ્યામનુષ્યૈઃ, તૈઃચ પુત્રૈઃ ષોડઃઅભી રાજકુમારૈરધ્યેષ્યમાણં ધર્મચક્રપ્રવર્તનતાયૈ । દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્યેન સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તેનોપસંક્રન્તાઃ । ઉપસંક્રમ્ય ચ તસ્ય ભગવતઃ પાદૌ ઃઇરોભિર્વન્દિત્વા તં ભગવન્તમનેકઃઅતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તૈઃ સુમેરુમાત્રૈઃ પુષ્પપુટૈસ્તં ભગવન્તમભ્યવકિરન્તિ સ્મ, અભિપ્રકિરન્તિ સ્મ તં ચ બોધિવૃક્ષં દઃઅયોજનપ્રમાણમ્ । અભ્યવકીર્ય તાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ તસ્ય ભગવતો નિર્યાતયામાસુઃ - પરિગૃહ્ણાતુ ભગવાનિમાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય । પરિભુઞ્જતુ સુગત ઇમાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણસ્તાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ વિમાનાનિ તસ્ય ભગવતો નિર્યાત્ય તસ્યાં વેલાયાં તં ભગવન્તં સંમુખમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુવન્તિ સ્મ -
નમો ઽસ્તુ તે અપ્રતિમા મહર્ષે દેવાતિદેવા કલવિઙ્કસુસ્વરા ।
વિનાયકા લોકિ સદેવકસ્મિન્ વન્દામિ તે લોકહિતાનુકમ્પી

આશ્ચર્યભૂતો ઽસિ કથંચિલોકે ઉત્પન્નુ અદ્યો સુચિરેણ નાથ ।
કલ્પાન પૂર્ણા શત શૂન્ય આસીદશીતિ બુદ્ધૈરયુ જીવલોકઃ

શૂન્યશ્ચ આસીદ્દ્વિપદોત્તમેહિ અપાયભૂમી તદ ઉત્સદાસિ ।
દિવ્યાશ્ચ કાયાઃ પરિહાયિષૂ તદા અશીતિ કલ્પાન શતા સુપૂર્ણા

સો દાનિ ચક્ષુશ્ચ ગતિશ્ચ લેણં ત્રાણં પિતા ચો તથ બન્ધુભૂતઃ ।
ઉત્પન્નુ લોકસ્મિ હિતાનુકમ્પી અસ્માક પુણ્યૈરિહ ધર્મરાજા

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણસ્તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં સંમુખમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુત્ય તં ભગવન્તમેતદૂચુઃ - પ્રવર્તયતુ ભગવાન્ ધર્મચક્રમ્ । પ્રવર્તયતુ સુગતો ધર્મચક્રં લોકે । દેશયતુ ભગવાન્ નિર્વૃતિમ્ । તારયતુ ભગવાન્ સત્ત્વાન્ । અનુગૃહ્ણાતુ ભગવાનિમં લોકમ્ । દેશયતુ ભગવાન્ ધર્મમસ્ય લોકસ્ય સમારકસ્ય સબ્રહ્મકસ્ય સશ્રમણબ્રાહ્મણિકાયાઃ પ્રજાયાઃ સદેવમાનુષાસુરયાઃ । તદ્ભવિષ્યતિ બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય લોકાનુકમ્પાયૈ મહતો જનકાયસ્યાર્થાય હિતાય સુખાય દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તાનિ પઞ્ચાશદ્ બ્રહ્મકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ એકસ્વરેણ સમસંગીત્યા તં ભગવન્તમાભ્યાં સારૂપ્યાભ્યાં ગાથાભ્યામધ્યભાષન્ત -
પ્રવર્તયા ચક્રવરં મહામુને પ્રકાશયા ધર્મુ દશાદિશાસુ ।
તારેહિ સત્ત્વાન્ દુખધર્મપીડિતાન્ પ્રામોદ્ય હર્ષં જનયસ્વ દેહિનામ્

યં શ્રુત્વ બોધીય ભવેયુ લાભિનો દિવ્યાનિ સ્થાનાનિ વ્રજેયુ ચાપિ ।
હાયેયુ ચો આસુરકાય સર્વે શાન્તાશ્ચ દાન્તાશ્ચ સુખી ભવેયુઃ

અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ ભગવાંસ્તેષામપિ મહાબ્રહ્મણાં તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસયતિ સ્મ ॥
તેન ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ સમયેન દક્ષિણસ્યાં દિશિ તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ તાન્યતીવ ભ્રાજન્તિ તપન્તિ વિરાજન્તિ, શ્રીમન્તિ ઓજસ્વીનિ ચ । અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષાં મહાબ્રહ્મણામેતદભવત્ - ઇમાનિ ખલુ પુનર્બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યતીવ
ભ્રાજન્તિ તપન્તિ વિરાજન્તિ શ્રીમન્તિ ઓજસ્વીનિ ચ । કસ્ય ખલ્વિદમેવંરૂપં પૂર્વનિમિત્તં ભવિષ્યતિ? અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યે મહાબ્રહ્માણઃ, તે સર્વે ઽન્યોન્યભવનાનિ ગત્વા આરોચયામાસુઃ । અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સુધર્મો નામ મહાબ્રહ્મા તં મહાન્તં બ્રહ્મગણં ગાથાભ્યામધ્યભાષત -
નાહેતુ નાકારણમદ્ય માર્ષાઃ સર્વે વિમાના ઇહ જાજ્વલન્તિ ।
નિમિત્ત દર્શેન્તિ હ કિં પિ લોકે સાધુ ગવેષામ તમેતમર્થમ્

અનૂન કલ્પાન શતા હ્યતીતા નૈતાદૃશં જાતુ નિમિત્તમાસીત્ ।
યદિ વોપપન્નો ઇહ દેવપુત્રો ઉત્પન્નુ લોકે યદિ વેહ બુદ્ધઃ

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યે મહાબ્રહ્માણઃ તે સર્વે સહિતાઃ સમગ્રાસ્તાનિ દિવ્યાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યભિરુહ્ય દિવ્યાંશ્ચ સુમેરુમાત્રાન્ પુષ્પપુટાન્ ગૃહીત્વા ચતસૃષુ દિક્ષ્વનુચંક્રમન્તો ઽનુવિચરન્ત ઉત્તરં દિગ્ભાગં પ્રક્રાન્તાઃ । અદ્રાક્ષુઃ ખલુ પુનર્ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણ ઉત્તરં દિગ્ભાગં તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં બોધિમણ્ડવરાગ્રગતં બોધિવૃક્ષમૂલે સિંહાસનોપવિષ્ટં પરિવૃતં પુરસ્કૃતં દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગમનુષ્યામનુષ્યૈઃ, તૈશ્ચ પુત્રૈઃ ષોડષભી રાજકુમારૈરધ્યેષ્યમાણં ધર્મચક્રપ્રવર્તનતાયૈ । દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્યેન સ ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ । ઉપસંક્રમ્ય તસ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરોભિર્વન્દિત્વા તં ભગવન્તમનેકશતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તૈઃ સુમેરુમાત્રૈઃ પુષ્પપુટૈસ્તં ભગવન્તમભ્યવકિરન્તિ સ્મ, અભિપ્રકિરન્તિ સ્મ તં ચ બોધિવૃક્ષં દશયોજનપ્રમાણમ્ । અભ્યવકીર્ય તાનિ બ્રાહ્માણિ દિવ્યાનિ વિમાનાનિ તસ્ય ભગવતો નિર્યાતયામાસુઃ - પરિગૃહ્ણાતુ ભગવાનિમાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ અસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય । પરિભુઞ્જતુ સુગત ઇમાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ અસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે ઽપિ મહાબ્રહ્માણસ્તાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ વિમાનાનિ તસ્ય ભગવતો નિર્યાત્ય તસ્યાં વેલાયાં તં ભગવન્તં સંમુખમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુવન્તિ સ્મ -
સુદુર્લભં દર્શન નાયકાનાં સ્વભ્યાગતં તે ભવરાગમર્દન ।
સુચિરસ્ય તે દર્શનમદ્ય લોકે પરિપૂર્ણ કલ્પાન શતેભિ દૃશ્યસે

તૃષિતાં પ્રજાં તર્પય લોકનાથ અદૃષ્ટપૂર્વો ઽસિ કથંચિ દૃશ્યસે ।
ઔદુમ્બરં પુષ્પ યથૈવ દુર્લભં તથૈવ દૃષ્ટો ઽસિ કથંચિ નાયક

વિમાન અસ્માકમિમા વિનાયક તવાનુભાવેન વિશોભિતાદ્ય ।
પરિગૃહ્ય એતાનિ સમન્તચક્ષુઃ પરિભુઞ્જ ચાસ્માકમનુગ્રહાર્થમ્

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણસ્તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં સંમુખમાભિઃ સારૂપ્યભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુત્ય તે ભગવન્તમેતદૂચુઃ - પ્રવર્તયતુ ભગવાન્ ધર્મચક્રં લોકે । દેશયતુ ભગવાન્ નિર્વૃતિમ્ । તારયતુ ભગવાન્ સત્ત્વાન્ । અનુગૃહ્ણાતુ ભગવાનિમં લોકમ્ । દેશયતુ ભગવાન્ ધર્મમસ્ય લોકસ્ય સમારકસ્ય સબ્રહ્મકસ્ય સશ્રમણબ્રાહ્મણિકાયાઃ ( વૈદ્ય 114 ) પ્રજાયાઃ સદેવમાનુષાસુરાયાઃ । તદ્ભવિષ્યતિ બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય લોકાનુકમ્પાયૈ મહતો જનકાયસ્યાર્થાય હિતાય સુખાય દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તાનિ પઞ્ચાશદ્ બ્રહ્મકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ એકસ્વરેણ સમસંગીત્યા તં ભગવન્તમાભ્યાં સારૂપ્યાભ્યાં ગાથાભ્યામધ્યભાષન્ત -
દેશેહિ ધર્મં ભગવન્ વિનાયક પ્રવર્તયા ધર્મમયં ચ ચક્રમ્ ।
નિર્નાદયા ધર્મમયં ચ દુન્દુભિં તં ધર્મશઙ્ખં ચ પ્રપૂરયસ્વ

સદ્ધર્મવર્ષં વર્ષયસ્વ લોકે વલ્ગુસ્વરં ભાષ સુભાષિતં ચ ।
અધ્યેષિતો ધર્મમુદીરયસ્વ મોચેહિ સત્ત્વા નયુતાન કોટ્યઃ

અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ ભગવાંસ્તેષાં મહાબ્રહ્મણાં તૂષ્ણીંભાવેનાધિવાસયતિ સ્મ । પેયાલમ્ । એવં દક્ષિણપશ્ચિમાયાં દિશિ, એવં પશ્ચિમાયાં દિશિ, એવં પશ્ચિમોત્તરસ્યાં દિશિ, એવમુત્તરસ્યાં દિશિ, એવમુત્તરપૂર્વસ્યાં દિશિ, એવમધોદિશિ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવ ઊર્ધ્વાયાં દિશિ તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ, તાન્યતીવ ભ્રાજન્તિ તપન્તિ વિરાજન્તિ શ્રીમન્તિ ઓજસ્વીનિ ચ । અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષાં મહાબ્રહ્મણામેતદભવત્ - ઇમાનિ ખલુ પુનર્બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યતીવ ભ્રાજન્તિ તપન્તિ વિરાજન્તિ શ્રીમન્તિ ઓજસ્વીનિ ચ । કસ્ય ખલ્વિદમેવંરૂપં પૂર્વંનિમિત્તં ભવિષ્યતીતિ? અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યે મહાબ્રહ્માણઃ, તે સર્વે ઽન્યોન્યભવનાનિ ગત્વા આરોચયામાસુઃ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવઃ શિખી નામ મહાબ્રહ્મા તં મહાન્તં બ્રહ્મગણં ગાથાભિરધ્યભાષત -
કિં કારણં માર્ષ ઇદં ભવિષ્યતિ યેના વિમાનાનિ પરિસ્ફુટાનિ ।
ઓજેન વર્ણેન દ્યુતીય ચાપિ અધિમાત્ર વૃદ્ધાનિ કિમત્ર કારણમ્

ન ઈદૃશં નો અભિદૃષ્ટપૂર્વં શ્રુતં ચ કેનો તથ પૂર્વ આસીત્ ।
ઓજ ઽસ્ફુટાનિ યથ અદ્ય એતા અધિમાત્ર ભ્રાજન્તિ કિમત્ર કારણમ્

યદિ વા નુ કશ્ચિદ્ભવિ દેવપુત્રઃ શુભેન કર્મેણ સમન્વિતો ઇહ ।
ઉપપન્નુ તસ્યો અયમાનુભાવો યદિ વા ભવેદ્ બુદ્ધ કદાચિ લોકે

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તેષુ પઞ્ચાશત્સુ લોકધાતુકોટીનયુતશતસહસ્રેષુ યે મહાબ્રહ્માણઃ, તે સર્વે સહિતાઃ સમગ્રાસ્તાનિ દિવ્યાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યભિરુહ્ય દિવ્યાંશ્ચ સુમેરુમાત્રાન્ પુષ્પપુટાન્ ગૃહીત્વા ચતસૃષુ દિક્ષ્વનુચંક્રમન્તો ઽનુવિચરન્તો યેન અધોદિગ્ભાગસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ । અદ્રાક્ષુઃ ખલુ પુનર્ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણો ઽધોદિગ્ભાગે તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં બોધિમણ્ડવરાગ્રગતં બોધિવૃક્ષમૂલે સિંહાસનોપવિષ્ટં પરિવૃતં પુરસ્કૃતં દેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરૂડકિન્નરમહોરગમનુષ્યામનુષ્યૈઃ, તૈશ્ચ પુત્રૈઃ ષોડશભી રાજકુમારૈરધ્યેષ્યમાણં ધર્મચક્રપ્રવર્તનતાયૈ । દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્યેન સ ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ । ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરોભિર્વન્દિત્વા તં ભગવન્તમનેકશતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તૈઃ સુમેરુમાત્રૈઃ પુષ્પપુટૈસ્તં ભગવન્તમભ્યવકિરન્તિ સ્મ, અભિપ્રકિરન્તિ સ્મ તં ચ બોધિવૃક્ષં દશયોજનપ્રમાણમ્ । અભ્યવકીર્ય તાનિ દિવ્યાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાનિ તસ્ય ભગવતો નિર્યાતયામાસુઃ - પ્રતિગૃહ્ણાતુ ભગવાનિમાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય । પરિભુઞ્જતુ સુગત ઇમાનિ બ્રાહ્માણિ વિમાનાન્યસ્માકમનુકમ્પામુપાદાયેતિ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે ઽપિ મહાબ્રહ્માણસ્તાનિ સ્વાનિ સ્વાનિ વિમાનાનિ તસ્ય ભગવતો નિર્યાત્ય તસ્યાં વેલાયાં તં ભગવન્તં સંમુખમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુવન્તિ સ્મ -
સાધુ દર્શન બુદ્ધાન લોકનાથાન તાયિનામ્ ।
ત્રધાતુકસ્મિ બુદ્ધા વૈ સત્ત્વાનાં યે પ્રમોચકાઃ

સમન્તચક્ષુ લોકેન્દ્રા વ્યવલોકેન્તિ દિશો દશ ।
વિવરિત્વામૃતદ્વારમોતારેન્તિ બહૂન્ જનાન્

શૂન્યા અચિન્તિયાઃ કલ્પા અતીતાઃ પૂર્વિ યે અભૂ ।
અદર્શનાજ્જિનેન્દ્રાણાં અન્ધા આસીદ્દિશો દશ

વર્ધન્તિ નરકાસ્તીવ્રાસ્તિર્યગ્યોનિસ્તથાસુરાઃ ।
પ્રેતેષુ ચોપપદ્યન્તે પ્રાણિકોટ્યઃ સહસ્રશઃ

દિવ્યાઃ કાયાશ્ચ હીયન્તે ચ્યુતા ગચ્છન્તિ દુર્ગતિમ્ ।
અશ્રુત્વા ધર્મ બુદ્ધાનાં ગત્યેષાં ભોતિ પાપિકા

ચર્યાશુદ્ધિગતિપ્રજ્ઞા હીયન્તે સર્વપ્રાણિનામ્ ।
સુખં વિનશ્યતી તેષાં સુખસંજ્ઞા ચ નશ્યતિ

અનાચારાશ્ચ તે ભોન્તિ અસદ્ધર્મે પ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
અદાન્તા લોકનાથેન દુર્ગતિં પ્રપતન્તિ તે

દૃષ્ટો ઽસિ લોકપ્રદ્યોત સુચિરેણાસિ આગતઃ ।
ઉત્પન્નુ સર્વસત્ત્વાનાં કૃતેન અનુકમ્પકઃ

દિષ્ટયા ક્ષેમેણ પ્રાપ્તો ઽસિ બુદ્ધજ્ઞાનમનુત્તરમ્ ।
વયં તે અનુમોદામો લોકશ્ચૈવ સદેવકઃ

વિમાનાનિ સુચિત્રાણિ અનુભાવેન તે વિભો ।
દદામ તે મહાવીર પ્રતિગૃહ્ણ મહામુને

અસ્માકમનુકમ્પાર્થં પરિભુઞ્જ વિનાયક ।
વયં ચ સર્વસત્ત્વાશ્ચ અગ્રાં બોધિં સ્પૃશેમહિ

અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે મહાબ્રહ્માણસ્તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધં સંમુખમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુત્ય તં ભગવન્તમેતદૂચુઃ - પ્રવર્તયતુ ભગવાન્ ધર્મચક્રમ્ । પ્રવર્તયતુ સુગતો ધર્મચક્રમ્ । દેશયતુ ભગવાન્ નિર્વૃતિમ્ । તારયતુ ભગવાન્ સર્વસત્ત્વાન્ । અનુગૃહ્ણાતુ ભગવાનિમં લોકમ્ । દેશયતુ ભગવાન્ । ધર્મમસ્ય લોકસ્ય સમારકસ્ય સબ્રહ્મકસ્ય સશ્રમણબ્રાહ્મણિકાયાઃ પ્રજાયાઃ સદેવમાનુષાસુરાયાઃ । તદ્ભવિષ્યતિ બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય લોકનુકમ્પાયૈ મહતો જનકાયસ્યાર્થાય હિતાય સુખાય દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તાનિ પઞ્ચાશદ્ બ્રહ્મકોટીનયુતશતસહસ્રાણ્યેકસ્વરેણ સમસંગીત્યા તં ભગવન્તમાભ્યાં સારૂપ્યાભ્યાં ગાથાભ્યામધ્યભાષન્ત -
પ્રવર્તયા ચક્રવરમનુત્તરં પરાહનસ્વા અમૃતસ્ય દુન્દુભિમ્ ।
પ્રમોચયા દુઃખશતૈશ્ચ સત્ત્વાન્ નિર્વાણમાર્ગં ચ પ્રદર્શયસ્વ

અસ્માભિરધ્યેષિતુ ભાષ ધર્મમસ્માનનુગૃહ્ણ ઇમં ચ લોકમ્ ।
વલ્ગુસ્વરં ચો મધુરં પ્રમુઞ્ચ સમુદાનિતં કલ્પસહસ્રકોટિભિઃ

અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તેષાં બ્રહ્મકોટીનયુતશતસહસ્રાણામધ્યેષણાં વિદિત્વા તેષાં ચ ષોડશાનાં પુત્રાણાં રાજકુમારાણામ્, તસ્યાં વેલાયાં ધર્મચક્રં પ્રવર્તયામાસ ત્રિપરિવર્તં દ્વાદશાકારમપ્રવર્તિતં શ્રમણેન વા બ્રાહ્મણેન વા દેવેન વા મારેણ વા બ્રહ્મણા વા અન્યેન વા કેનચિત્ પુનર્લોકે સહ ધર્મેણ । યદિદં ( વૈદ્ય 117 ) દુઃખમ્, અયં દુઃખસમુદયઃ, અયં દુઃખનિરોધઃ, ઇયં દુઃખનિરોધગામિની પ્રતિપદાર્યસત્યમિતિ । પ્રતીત્યસમુત્પાદપ્રવૃત્તિં ચ વિસ્તરેણ સંપ્રકાશયામાસ - ઇતિ હિ ભિક્ષવો ઽવિદ્યાપ્રત્યયાઃ સંસ્કારાઃ, સંસ્કારપ્રત્યયં વિજ્ઞાનમ્, વિજ્ઞાનપ્રત્યયં નામરૂપમ્, નામરૂપપ્રત્યયં ષડાયતનમ્, ષડાયતનપ્રત્યયઃ સ્પર્શઃ, સ્પર્શપ્રત્યયા વેદના વેદનાપ્રત્યયા તૃષ્ણા, તૃષ્ણાપ્રત્યયમુપાદાનમ્, ઉપાદાનપ્રત્યયો ભવઃ, ભવપ્રત્યયા જાતિઃ, જાતિપ્રત્યયા જરામરણશોકપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસાઃ સંભવન્તિ । એવમસ્ય કેવલસ્ય મહતો દુઃખસ્કન્ધસ્ય સમુદયો ભવતિ । અવિદ્યાનિરોધાત્ સંસ્કારનિરોધઃ, સંસ્કારનિરોધાદ્ વિજ્ઞાનનિરોધઃ, વિજ્ઞાનનિરોધાન્નામરૂપનિરોધઃ, નામરૂપનિરોધાત્ ષડાયતનનિરોધઃ, ષડાયતનનિરોધાત્ સ્પર્શનિરોધઃ, સ્પર્શનિરોધાદ્ વેદનાનિરોધઃ, વેદનાનિરોધાત્તૃષ્ણાનિરોધઃ, તૃષ્ણાનિરોધાદુપાદાનનિરોધઃ, ઉપાદાનનિરોધાદ્ ભવનિરોધઃ, ભવનિરોધાજ્જાતિનિરોધઃ, જાતિનિરોધાજ્જરામરણશોકપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસા નિરુધ્યન્તે । એવમસ્ય કેવલસ્ય મહતો દુઃખસ્કન્ધસ્ય નિરોધો ભવતિ ॥
સહપ્રવર્તિતં ચેદં ભિક્ષવસ્તેન ભગવતા મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવા તથાગતેનાર્હતા સમ્યક્સંબુદ્ધેન ધર્મચક્રં સદેવકસ્ય લોકસ્ય સમારકસ્ય સબ્રહ્મકસ્ય સશ્રમણબ્રાહ્મણિકાયાઃ પ્રજાયાઃ સદેવમાનુષાસુરાયાઃ પર્ષદઃ પુરસ્તાત્, અથ તસ્મિન્નેવ ક્ષણલવમુહૂર્તે ષષ્ટેઃ પ્રાણિકોટીનયુતશતસહસ્રાણામનુપાદાય આસ્રવેભ્યશ્ચિત્તાનિ વિમુક્તાનિ । સર્વે ચ તે ત્રૈવિદ્યાઃ ષડભિજ્ઞા અષ્ટવિમોક્ષધ્યાયિનઃ સંવૃત્તાઃ । પુનરનુપૂર્વેણ ભિક્ષવઃ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો દ્વિતીયાં ધર્મદેશનામકાર્ષીત્, તૃતીયામપિ ધર્મદેશનામકાર્ષીત્, ચતુર્થીમપિ ધર્મદેશનામકાર્ષીત્ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તસ્ય ભગવતો મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્યૈકૈકસ્યાં ધર્મદેશનાયાં ગઙ્ગાનદીવાલુકાસમાનાં પ્રાણિકોટીનયુતશતસહસ્રાણામનુપાદાય આસ્રવેભ્યશ્ચિત્તાનિ વિમુક્તાનિ । તતઃ પશ્ચાદ્ ભિક્ષવસ્તસ્ય ભગવતો ગણનાસમતિક્રાન્તઃ શ્રાવકસંઘો ઽભૂત્ ॥
તેન ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ સમયેન તે ષોડશ રાજકુમારાઃ કુમારભૂતા એવ સમાનાઃ શ્રદ્ધયા અગારાદનાગારિકાં પ્રવ્રજિતાઃ । સર્વે ચ તે શ્રામણેરા અભૂવન્ પણ્ડિતા વ્યક્તા મેધાવિનઃ કુશલા બહુબુદ્ધશતસહસ્રચરિતાવિનો ઽર્થિનશ્ચાનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેઃ । અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે ષોડશ શ્રામણેરાસ્તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતમર્હન્તં સમ્યક્સંબુદ્ધમેતદૂચુઃ - ઇમાનિ ખલુ પુનર્ભગવંસ્તથાગતસ્ય બહૂનિ શ્રાવકકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ મહર્દ્ધિકાનિ મહાનુભાવાનિ મહેશાખ્યાનિ ભગવતો ધર્મદેશનયા પરિનિષ્પન્નાનિ । તત્ સાધુ ભગવાંસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો ઽસ્માકમનુકમ્પામુપાદાય અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમારભ્ય ધર્મં દેશયતુ, યદ્વયમપિ તથાગતસ્યાનુશિક્ષેમહિ । અર્થિનો વયં ભગવંસ્તથાગતજ્ઞાનદર્શનેન । ભગવાનેવાસ્માકમસ્મિન્નેવાર્થે સાક્ષી । ત્વં ચ ભગવન્ સર્વસત્ત્વાશયજ્ઞો જાનીષે અસ્માકમધ્યાશયમિતિ ॥
તેન ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ સમયેન તાન્ બાલાન્ દારકાન્ રાજકુમારાન્ પ્રવ્રજિતાન્ શ્રામણેરાન્ દૃષ્ટ્વા યાવાંસ્તસ્ય રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનઃ પરિવારઃ, તતો ઽર્ધઃ પ્રવ્રજિતો ઽભૂદશીતિપ્રાણિકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તેષાં શ્રામણેરાણામધ્યાશયં વિદિત્વા વિંશતેઃ કલ્પસહસ્રાણામત્યયેન સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં નામ ધર્મપર્યાયં સૂત્રાન્તં મહાવૈપુલ્યં બોધિસત્ત્વાવવાદં સર્વબુદ્ધપરિગ્રહં વિસ્તરેણ સંપ્રકાશયામાસ તાસાં સર્વાસાં ચતસૃણાં પર્ષદામ્ ॥
તેન ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ સમયેન તસ્ય ભગવતો ભાષિતં તે ષોદશ રાજકુમારાઃ શ્રામણેરા ઉદ્ગૃહીતવન્તો ધારિતવન્ત આરાધિતવન્તઃ પર્યાપ્તવન્તઃ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તાન્ ષોડશ શ્રામણેરાન્ વ્યાકાર્ષીદનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ । તસ્ય ખલુ પુનર્ભિક્ષવો મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્યેમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં ભાષમાણસ્ય શ્રાવકાશ્ચાધિમુક્તવન્તઃ । તે ચ ષોડશ શ્રામણેરા બહૂનિ ચ પ્રાણિકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ વિચિકિત્સાપ્રાપ્તાન્યભૂવન્ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધ ઇમં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયમષ્ટૌ કલ્પસહસ્રાણ્યવિશ્રાન્તો ભાષિત્વા વિહારં પ્રવિષ્ટઃ પ્રતિસંલયનાય । તથા પ્રતિસંલીનશ્ચ ભિક્ષવઃ સ તથાગતશ્ચતુરશીતિકલ્પસહસ્રાણિ વિહારસ્થિત એવાસીત્ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે ષોડશ શ્રામણેરાસ્તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતં પ્રતિસંલીનં વિદિત્વા પૃથક્ પૃથગ્ ધર્માસનાનિ સિંહાસનાનિ પ્રજ્ઞાપ્ય તેષુ નિષણ્ણાસ્તં ભગવન્તં મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભુવં તથાગતં નમસ્કૃત્ય તં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં ધર્મપર્યાયં વિસ્તરેણ ચતસૃણાં પર્ષદાં ચતુરશીતિકલ્પસહસ્રાણિ સંપ્રકાશિતવન્તઃ । તત્ર ભિક્ષવ એકૈકઃ શ્રામણેરો બોધિસત્ત્વઃ ષષ્ટિષષ્ટિગઙ્ગાનદીવાલુકાસમાનિ પ્રાણિકોટીનયુતશતસહસ્રાણ્યનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ પરિપાચિતવાન્ સમાદાપિતવાન્ સંહર્ષિતવાન્ સમુત્તેજિતવાન્ સંપ્રહર્ષિતવાનવતારિતવાન્ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તેષાં

ચતુરશીતેઃ કલ્પસહસ્રાણામત્યયેન સ્મૃતિમાન્ સંપ્રજાનસ્તસ્માત્ સમાધેર્વ્યુત્તિષ્ઠત્ । વ્યુત્થાય ચ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતો યેન તદ્ધર્માસનં તેનોપસંક્રામત્ । ઉપસંક્રમ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને ન્યષીદત્ । સમનન્તરનિષણ્ણશ્ચ ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ સ ભગવાન્ મહાભિજ્ઞાજ્ઞાનાભિભૂસ્તથાગતસ્તસ્મિન્ ધર્માસને, અથ તાવદેવ સર્વાવન્તં પર્ષન્મણ્ડલમવલોક્ય ભિક્ષુસંઘમામન્ત્રયામાસઆશ્ચર્યપ્રાપ્તા ભિક્ષવો ઽદ્ભુતપ્રાપ્તા ઇમે ષોડશ શ્રામણેરાઃ પ્રજ્ઞાવન્તો બહુબુદ્ધકોટીનયુતશતસહસ્રપર્યુપાસિતાશ્ચીર્ણચરિતા બુદ્ધજ્ઞાનપર્યુપાસકા બુદ્ધજ્ઞાનપ્રતિગ્રાહકા બુદ્ધાજ્ઞાનાવતારકા બુદ્ધજ્ઞાનસંદર્શકાઃ । પર્યુપાસધ્વં ભિક્ષવ એતાન્ ષોડશ શ્રામણેરાન્ પુનઃ પુનઃ । યે કેચિદ્ ભિક્ષવઃ ( વૈદ્ય 119 ) શ્રાવકયાનિકા વા પ્રત્યેકબુદ્ધયાનિકા વા બોધિસત્ત્વયાનિકા વા એષાં કુલપુત્રાણાં ધર્મદેશનાં ન પ્રતિક્ષેપ્સ્યન્તિ । ન પ્રતિબાધિષ્યન્તે, સર્વે તે ક્ષિપ્રમનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેર્લાભિનો ભવિષ્યન્તિ, સર્વે ચ તે તથાગતજ્ઞાનમનુપ્રાપ્સ્યન્તિ ॥
તૈઃ ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ ષોડશભિઃ કુલપુત્રૈસ્તસ્ય ભગવતઃ શાસને ઽયં સદ્ધર્મપુણ્ડરીકો ધર્મપર્યાયઃ પુનઃ પુનઃ સંપ્રકાશિતો ઽભૂત્ । તૈઃ ખલુ પુનર્ભિક્ષવઃ ષોડશભિઃ શ્રામણેરૈર્બોધિસત્ત્વૈર્મહાસત્ત્વૈર્યાનિ તાન્યેકૈકેન બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન ષષ્ટિષષ્ટિગઙ્ગાનદીવાલુકાસમાનિ સત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ બોધાય સમાદાપિતાન્યભૂવન્, સર્વાણિ ચ તાનિ તૈરેવ સાર્ધં તાસુ તાસુ જાતિષ્વનુપ્રવ્રજિતાનિ । તાન્યેવ સમનુપશ્યન્તસ્તેષામેવાન્તિકાદ્ધર્મમશ્રૌષુઃ । તૈશ્ચત્વારિંશદ્ બુદ્ધકોટીસહસ્રાણ્યારાગિતાનિ । કેચિદદ્યાપ્યારાગયન્તિ ॥
આરોચયામિ વો ભિક્ષવઃ, પ્રતિવેદયામિ વઃ । યે તે ષોડશ રાજકુમારાઃ કુમારભૂતા યે તસ્ય ભગવતઃ શાસને શ્રામણેરા ધર્મભાણકા અભૂવન્, સર્વે તે ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુદ્ધાઃ । સર્વે ચ ત એતર્હિ તિષ્ઠન્તિ ધ્રિયન્તે યાપયન્તિ । દશસુ દિક્ષુ નાનાબુદ્ધક્ષેત્રેષુ બહૂનાં શ્રાવકબોધિસત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રાણાં ધર્મં દેશયન્તિ । યદુત પૂર્વસ્યાં દિશિ ભિક્ષવો ઽભિરત્યાં લોકધાતાવક્ષોભ્યો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો મેરુકૂટશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ । પૂર્વદક્ષિણસ્યાં દિશિ ભિક્ષવઃ સિંહઘોષશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ સિંહધ્વજશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ । દક્ષિણસ્યાં દિશિ ભિક્ષવઃ આકાશપ્રતિષ્ઠિતશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો નિત્યપરિનિર્વૃતશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ । દક્ષિણપશ્ચિમાયાં દિશિ ભિક્ષવ ઇન્દ્રધ્વજશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો બ્રહ્મધ્વજશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ ।
પશ્ચિમાયાં દિશિ ભિક્ષવો ઽમિતાયુશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ સર્વલોકધાતૂપદ્રવોદ્વેગપ્રત્યુત્તીર્ણશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ । પશ્ચિમોત્તરસ્યાં દિશિ ભિક્ષવસ્તમાલપત્રચન્દનગન્ધાભિજ્ઞશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો મેરુકલ્પશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ । ઉત્તરસ્યાં દિશિ ભિક્ષવો મેઘસ્વરદીપશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો મેઘસ્વરરાજશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ । ઉત્તરપૂર્વસ્યાં દિશિ ભિક્ષવઃ સર્વલોકભયચ્છમ્ભિતત્વવિધ્વંસનરકરશ્ચ નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ । અહં ચ ભિક્ષવઃ શાક્યમુનિર્નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ ષોડશમો મધ્યે ખલ્વસ્યાં સહાયાં લોકધાતાવનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુદ્ધઃ ॥
યે પુનસ્તે ભિક્ષવસ્તદા અસ્માકં શ્રામણેરભૂતાનાં સત્ત્વાં ધર્મં શ્રુતવન્તઃ તસ્ય ભગવતઃ શાસન એકૈકસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય બહૂનિ ગઙ્ગાનદીવાલુકાસમાનિ સત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ યાન્યસ્માભિઃ સમાદાપિતાન્યનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ, તાન્યેતાનિ ભિક્ષવો ઽદ્યાપિ શ્રાવકભૂમાવેવાવસ્થિતાનિ । પરિપાચ્યન્ત એવાનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ । એષૈવૈષામાનુપૂર્વી અનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેરભિસંબોધનાય । તત્કસ્ય હેતોઃ? એવં દુરધિમોચ્યં હિ ભિક્ષવસ્તથાગતજ્ઞાનમ્ ( વૈદ્ય 120 ) । કતમે ચ તે ભિક્ષવઃ સત્ત્વાઃ, યે મયા બોધિસત્ત્વેન તસ્ય ભગવતઃ શાસને અપ્રમેયાણ્યસંખ્યેયાનિ ગઙ્ગાનદીવાલુકાસમાનિ સત્ત્વકોટીનયુતશતસહસ્રાણિ સર્વજ્ઞતાધર્મમનુશ્રાવિતાનિ? યૂયં તે ભિક્ષવસ્તેન કાલેન તેન સમયેન સત્ત્વા અભૂવન્ ॥
યે ચ મમ પરિનિર્વૃતસ્ય અનાગતે ઽધ્વનિ શ્રાવકા ભવિષ્યન્તિ, બોધિસત્ત્વચર્યાં ચ શ્રોષ્યન્તિ, ન ચાવભોત્સ્યન્તે બોધિસત્ત્વા વયમિતિ, કિંચાપિ તે ભિક્ષવઃ સર્વે પરિનિર્વાણસંજ્ઞિનઃ પરિનિર્વાસ્યન્તિ, અપિ તુ ખલુ પુનર્ભિક્ષવો યદહમન્યાસુ લોકધાતુષ્વન્યોન્યૈર્નામધેયૈર્વિહરામિ, તત્ર તે પુનરુત્પત્સ્યન્તે તથાગતજ્ઞાનં પર્યેષમાણાઃ । તત્ર ચ તે પુનરેવૈતાં ક્રિયાં શ્રોષ્યન્તિ । એકમેવ તથાગતાનાં પરિનિર્વાણમ્ । નાસ્ત્યન્યદ્ દ્વિતીયમિતો બહિર્નિર્વાણમ્ । તથાગતાનામેતદ્ભિક્ષવ ઉપાયકૌશલ્યં વેદિતવ્યં ધર્મદેશનાભિનિર્હારશ્ચ । યસ્મિન્ ભિક્ષવઃ સમયે તથાગતઃ પરિનિર્વાણકાલસમયમાત્મનઃ સમનુપશ્યતિ, પરિશુદ્ધં ચ પર્ષદં પશ્યતિ અધિમુક્તિસારાં શૂન્યધર્મગતિં ગતાં ધ્યાનવતીં મહાધ્યાનવતીમ્, અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તથાગતો ઽયં કાલ ઇતિ વિદિત્વા સર્વાન્ બોધિસત્ત્વાન્ સર્વશ્રાવકાંશ્ચ સંનિપાત્ય પશ્ચાદેતમર્થં સંશ્રાવયતિ । ન ભિક્ષવઃ કિંચિદસ્તિ લોકે દ્વિતીયં નામ યાનં પરિનિર્વાણં વા, કઃ પુનર્વાદસ્તૃતીયસ્ય? ઉપાયકૌશલ્યં ખલ્વિદં ભિક્ષવસ્તથાગતાનામર્હતામ્ - દૂરપ્રનષ્ટં સત્ત્વધાતું વિદિત્વા હીનાભિરતાન્ કામપઙ્કમગ્નાન્, તત એષાં ભિક્ષવસ્તથાગતસ્તન્નિર્વાણં ભાષતે યદધિમુચ્યન્તે ॥

તદ્યથાપિ નામ ભિક્ષવ ઇહ સ્યાત્ પઞ્ચયોજનશતિકમટવીકાન્તારમ્ । મહાંશ્ચાત્ર જનકાયઃ પ્રતિપન્નો ભવેદ્ રત્નદીપં ગમનાય । દેશિકશ્ચૈષામેકો ભવેદ્ વ્યક્તઃ પણ્ડિતો નિપુણો મેધાવી કુશલઃ ખલ્વટવીદુર્ગાણામ્ । સ ચ તં સાર્થમટવીમવક્રામયેત્ । અથ ખલુ સ મહાજનકાયઃ શ્રાન્તઃ ક્લાન્તો ભીતસ્ત્રસ્તઃ એવં વદેત્ - યત્ ખલ્વાર્ય દેશિક પરિણાયક જાનીયાઃ - વયં હિ શ્રાન્તાઃ ક્લાન્તા ભીતાસ્ત્રસ્તા અનિર્વૃતાઃ । પુનરેવ પ્રતિનિવર્તયિષ્યામઃ । અતિદૂરમિતો ઽટવીકાન્તારમિતિ । અથ ખલુ ભિક્ષવઃ સ દેશિક ઉપાયકુશલસ્તાન્ પુરુષાન્ પ્રતિનિવર્તિતુકામાન્ વિદિત્વા એવં ચિન્તયેત્ - મા ખલ્વિમે તપસ્વિનસ્તાદૃશં મહારત્નદ્વીપં ન ગચ્છેયુરિતિ । સ તેષામનુકમ્પાર્થમુપાયકૌશલ્યં પ્રયોજયેત્ । તસ્યા અટવ્યા મધ્યે યોજનશતં વા દ્વિયોજનશતં વા ત્રિયોજનશતં વા અતિક્રમ્ય ઋદ્ધિમયં નગરમભિનિર્મિમીયાત્ । તતસ્તાન્ પુરુષાનેવં વદેત્ - મા ભવન્તો ભૈષ્ટ, મા નિવર્તધ્વમ્ । અયમસૌ મહાજનપદઃ । અત્ર વિશ્રામ્યત । અત્ર વો યાનિ કાનિચિત્ કરણીયાનિ તાનિ સર્વાણિ કુરુધ્વમ્ । અત્ર નિર્વાણપ્રાપ્તા વિહરધ્વમત્ર વિશ્રાન્તાઃ । યસ્ય પુનઃ કાર્યં ભવિષ્યતિ, સ તં મહારત્નદ્વીપં ગમિષ્યતિ ॥
અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે કાન્તારપ્રાપ્તાઃ સત્ત્વા આશ્ચર્યપ્રાપ્તા અદ્ભુતપ્રાપ્તા ભવેયુઃ - મુક્તા વયમટવીકાન્તારાત્ । ઇહ નિર્વાણપ્રાપ્તા વિહરિષ્યામ ઇતિ । અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તે પુરુષાસ્તદૃદ્ધિમયં નગરં પ્રવિશેયુઃ, આગતસંજ્ઞિનશ્ચ ભવેયુઃ, નિસ્તીર્ણસંજ્ઞિનશ્ચ ભવેયુઃ । નિર્વૃતાઃ શીતીભૂતા સ્મ ઇતિ મન્યેરન્ । તતસ્તાન્ દેશિકો વિશ્રાન્તાન્ વિદિત્વા તદૃદ્ધિમયં નગરમન્તર્ધાપયેત્ । અન્તર્ધાપયિત્વા ચ તાન્ પુરુષાનેવં વદેત્ - આગચ્છન્તુ ભવન્તઃ સત્ત્વાઃ । અભ્યાસન્ન એષ મહારત્નદ્વીપઃ । ઇદં તુ મયા નગરં યુષ્માકં વિશ્રામણાર્થમભિનિર્મિતમિતિ ॥
એવમેવ ભિક્ષવસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો યુષ્માકં સર્વસત્ત્વાનાં ચ દેશિકઃ । અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધ એવં
પશ્યતિ - મહદિદં ક્લેશકાન્તારં નિર્ગન્તવ્યં નિષ્ક્રાન્તવ્યં પ્રહાતવ્યમ્ । મા ખલ્વિમે એકમેવ બુદ્ધજ્ઞાનં શ્રુત્વા દ્રવેણૈવ પ્રતિનિવર્તયેયુઃ, નૈવોપસંક્રમેયુઃ । બહુપરિક્લેશમિદં બુદ્ધજ્ઞાનં સમુદાનયિતવ્યમિતિ । તત્ર તથાગતઃ સત્ત્વાન્ દુર્બલાશયાન્ વિદિત્વા યથા સ દેશિકસ્તદૃદ્ધિમયં નગરમભિનિર્મિતીતે તેષાં સત્ત્વાનાં વિશ્રામણાર્થમ્, વિશ્રાન્તાનાં ચૈષામેવં કથયતિ - ઇદં ખલુ ઋદ્ધિમયં નગરમિતિ, એવમેવ ભિક્ષવસ્તથાગતો ઽપ્યર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો મહોપાયકૌશલ્યેન અન્તરા દ્વે નિર્વાણભૂમી સત્ત્વાનાં વિશ્રામણાર્થં દેશયતિ સંપ્રકાશયતિ યદિદં શ્રાવકભૂમિં પ્રત્યેકબુદ્ધભૂમિં ચ । યસ્મિંશ્ચ ભિક્ષવઃ સમયે તે સત્ત્વાસ્તત્ર સ્થિતા ભવન્તિ, અથ ખલુ ભિક્ષવસ્તથાગતો ઽપ્યેવં સંશ્રાવયતિ - ન ખલુ પુનર્ભિક્ષવો યૂયં કૃતકૃત્યાઃ કૃતકરણીયાઃ । અપિ તુ ખલુ પુનર્ભિક્ષવો યુષ્માકમભ્યાસઃ । ઇતસ્તથાગતજ્ઞાનં વ્યવલોકયધ્વં ભિક્ષવો વ્યવચારયધ્વમ્ । યદ્ યુષ્માકં નિર્વાણં નૈવ નિર્વાણમ્, અપિ તુ ખલુ પુનરૂપાયકૌશલ્યમેતદ્ ભિક્ષવસ્તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સંબુદ્ધાનાં યત્ ત્રીણિ યાનાનિ સંપ્રકાશયન્તીતિ ॥
અથ ખલુ ભગવાનિમમેવાર્થં ભૂયસ્યા માત્રયોપદર્શયમાનસ્તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
અભિજ્ઞજ્ઞાનાભિભુ લોકનાયકો યદ્બોધિમણ્ડસ્મિ નિષણ્ણ આસીત્ ।
દશેહ સો અન્તરકલ્પ પૂર્ણાન્ ન લપ્સિ બોધિં પરમાર્થદર્શી

દેવાથ નાગા અસુરાથ ગુહ્યકા ઉદ્યુક્ત પૂજાર્થ જિનસ્ય તસ્ય ।
પુષ્પાણ વર્ષં પ્રમુમોચુ તત્ર બુદ્ધે ચ બોધિં નરનાયકે ઽસ્મિન્

ઉપરિં ચ ખે દુન્દુભયો વિનેદુઃ સત્કારપૂજાર્થ જિનસ્ય તસ્ય ।
સુદુઃખિતા ચાપિ જિનેન તત્ર ચિરબુધ્યમાનેન અનુત્તરં પદમ્

દશાન ચો અન્તરકલ્પ અત્યયાત્ સ્પૃશે સ બોધિં ભગવાનનાભિભૂઃ ।
હૃષ્ટા ઉદગ્રાસ્તદ આસુ સર્વે દેવા મનુષ્યા ભુજગાસુરાશ્ચ

વીરાઃ કુમારા અથ તસ્ય ષોડશ પુત્રા ગુણાઢ્યા નરનાયકસ્ય ।
ઉપસંક્રમી પ્રાણીસહસ્રકોટિભિઃ પુરસ્કૃતાસ્તં દ્વિપદેન્દ્રમગ્ર્યમ્

વન્દિત્વ પાદૌ ચ વિનાયકસ્ય અધ્યેષિષૂ ધર્મ પ્રકાશયસ્વ ।
અસ્માંશ્ચ તર્પેહિ ઇમં ચ લોકં સુભાષિતેનેહ નરેન્દ્રસિંહ

ચિરસ્ય લોકસ્ય દશદ્દિશે ઽસ્મિન્ વિદિતો ઽસિ ઉત્પન્નુ મહાવિનાયક ।
નિમિત્તસંચોદનહેતુ પ્રાણિનાં બ્રાહ્મા વિમાનાનિ પ્રકમ્પયન્તઃ

દિશાય પૂર્વાય સહસ્રકોટ્યઃ ક્ષેત્રાણ પઞ્ચાશદભૂષિ કમ્પિતાઃ ।
તત્રાપિ યે બ્રાહ્મ વિમાન અગ્રાસ્તે તેજવન્તો અધિમાત્રમાસિ

વિદિત્વ તે પૂર્વનિમિત્તમીદૃશમુપસંક્રમી લોકવિનાયકેન્દ્રમ્ ।
પુષ્પૈરિહાભ્યોકિરિયાણ નાયકમર્પેન્તિ તે સર્વ વિમાન તસ્ય

અધ્યેષિષૂ ચક્રપ્રવર્તનાય ગાથાભિગીતેન અભિસંસ્તવિંસુ ।
તૂષ્ણીં ચ સો આસિ નરેન્દ્રરાજા ન તાવ કાલો મમ ધર્મ ભાષિતુમ્

એવં દિશિ દક્ષિણિયાં પિ તત્ર અથ પશ્ચિમા હેષ્ટિમ ઉત્તરસ્યામ્ ।
ઉપરિષ્ટિમાયાં વિદિશાસુ ચૈવ આગત્ય બ્રહ્માણ સહસ્રકોટ્યઃ

પુષ્પેભિ અભ્યોકિરિયાણ નાયકં પાદૌ ચ વન્દિત્વ વિનાયકસ્ય ।
નિર્યાતયિત્વા ચ વિમાન સર્વાનભિષ્ટવિત્વા પુનરભ્યયાચિ

પ્રવર્તયા ચક્રમનન્તચક્ષુઃ સુદુર્લભસ્ત્વં બહુકલ્પકોટિભિઃ ।
દર્શેહિ મૈત્રીબલ પૂર્વસેવિતમપાવૃણોહી અમૃતસ્ય દ્વારમ્

અધ્યેષણાં જ્ઞાત્વ અનન્તચક્ષુઃ પ્રકાશતે ધર્મ બહુપ્રકારમ્ ।
ચત્વારિ સત્યાનિ ચ વિસ્તરેણ પ્રતીત્ય સર્વે ઇમિ ભાવ ઉત્થિતાઃ

અવિદ્ય આદીકરિયાણ ચક્ષુમાન્ પ્રભાષતે સ મરણાન્તદુઃખમ્ ।
જાતિપ્રસૂતા ઇમિ સર્વદોષા મૃત્યું ચ માનુષ્યમિમેવ જાનથ

સમનન્તરં ભાષિતુ ધર્મ તેન બહુપ્રકારા વિવિધા અનન્તાઃ ।
શ્રુત્વાનશીતી નયુતાન કોટ્યઃ સત્ત્વાઃ સ્થિતાઃ શ્રાવક ભૂતલે લઘુમ્

ક્ષણં દ્વિતીયં અપરં અભૂષિ જિનસ્ય તસ્યો બહુ ધર્મ ભાષતઃ ।
વિશુદ્ધસત્ત્વા યથ ગઙ્ગવાલુકાઃ ક્ષણેન તે શ્રાવકભૂત આસીત્

તતોત્તરી અગણિયુ તસ્ય આસીત્ સંઘસ્તદા લોકવિનાયકસ્ય ।
કલ્પાન કોટીન્યયુતા ગણેન્ત એકૈક નો ચાન્તુ લભેય તેષામ્

યે ચાપિ તે ષોડશ રાજપુત્રા યે ઔરસા ચૈલકભૂત સર્વે ।
તે શ્રામણેરા અવચિંસુ તં જિનં પ્રકાશયા નાયક અગ્રધર્મમ્

યથા વયં લોકવિદૂ ભવેમ યથૈવ ત્વં સર્વજિનાનમુત્તમ ।
ઇમે ચ સત્ત્વા ભવિ સર્વિ એવ યથૈવ ત્વં વીર વિશુદ્ધચક્ષુઃ

સો ચા જિનો આંશયુ જ્ઞાત્વ તેષાં કુમારભૂતાન તથાત્મજાનામ્ ।
પ્રકાશયી ઉત્તમમગ્રબોધિં દૃષ્ટાન્તકોટીનયુતૈરનેકૈઃ

હેતૂસહસ્રૈરુપદર્શયન્તો અભિજ્ઞજ્ઞાનં ચ પ્રવર્તયન્તઃ ।
ભૂતાં ચરિં દર્શયિ લોકનાથો યથા ચરન્તો વિદુ બોધિસત્ત્વાઃ

ઇદમેવ સદ્ધર્મપુણ્ડરીકં વૈપુલ્યસૂત્રં ભગવાનુવાચ ।
ગાથાસહસ્રેહિ અનલ્પકેહિ યેષાં પ્રમાણં યથ ગઙ્ગવાલિકાઃ

સો ચા જિનો ભાષિય સૂત્રમેતદ્વિહારુ પ્રવિશિત્વ વિલક્ષયીત ।
પૂર્ણાનશીતિં ચતુરશ્ચ કલ્પાન્ સમાહિતૈકાસનિ લોકનાથઃ

તે શ્રામણેરાશ્ચ વિદિત્વ નાયકં વિહારિ આસન્નમનિષ્ક્રમન્તમ્ ।
સંશ્રાવયિંસુ બહુપ્રાણિકોટિનાં બૌદ્ધ ઇમં જ્ઞાનમનાસ્રવં શિવમ્

પૃથક્ પૃથગાસન પ્રજ્ઞપિત્વા અભાષિ તેષામિદમેવ સૂત્રમ્ ।
સુગતસ્ય તસ્ય તદ શાસનસ્મિન્ અધિકાર કુર્વન્તિ મમેવરૂપમ્

ગઙ્ગા યથા વાલુક અપ્રમેયા સહસ્ર ષષ્ટિં તદ શ્રાવયિંસુ ।
એકૈકુ તસ્ય સુગતસ્ય પુત્રો વિનેતિ સત્ત્વાનિ અનલ્પકાનિ

તસ્યો જિનસ્ય પરિનિર્વૃતસ્ય ચરિત્વ તે પશ્યિસુ બુદ્ધકોટ્યઃ ।
તેહી તદા શ્રાવિતકેહિ સાર્ધં કુર્વન્તિ પૂજાં દ્વિપદોત્તમાનામ્

ચરિત્વ ચર્યાં વિપુલાં વિશિષ્ટાં બુદ્ધા ચ તે બોધિ દશદ્દિશાસુ ।
તે ષોડશા તસ્ય જિનસ્ય પુત્રા દિશાસુ સર્વાસુ દ્વયો દ્વયો જિનાઃ

યે ચાપિ સંશ્રાવિતકા તદાસી તે શ્રાવકા તેષ જિનાન સર્વે ।
ઇમમેવ બોધિં ઉપનામયન્તિ ક્રમક્રમેણ વિવિધૈરુપાયૈઃ

અહં પિ અભ્યન્તરિ તેષ આસીન્મયાપિ સંશ્રાવિત સર્વિ યૂયમ્ ।
તેનો મમ શ્રાવક યૂયમદ્ય બોધાવુપાયેનિહ સર્વિ નેમિ

અયં ખુ હેતુસ્તદ પૂર્વ આસીદયં પ્રત્યયો યેન હુ ધર્મ ભાષે ।
નયામ્યહં યેન મમાગ્રબોધિં મા ભિક્ષવો ઉત્રસથેહ સ્થાને

યથાટવી ઉગ્ર ભવેય દારુણા શૂન્યા નિરાલમ્બ નિરાશ્રયા ચ ।
બહુશ્વાપદા ચૈવ અપાનિયા ચ બાલાન સા ભીષણિકા ભવેત

પુરૂષાણ ચો તત્ર સહસ્ર નેકા યે પ્રસ્થિતાસ્તામટવીં ભવેયુઃ ।
અટવી ચ સા શૂન્ય ભવેત દીર્ઘા પૂર્ણાનિ પઞ્ચાશત યોજનાનિ

પુરુષશ્ચ આઢ્યઃ સ્મૃતિમન્તુ વ્યક્તો ધીરો વિનીતશ્ચ વિશારદશ્ચ ।
યો દેશિકસ્તેષ ભવેત તત્ર અટવીય દુર્ગાય સુભૈરવાય

તે ચાપિ ખિન્ના બહુપ્રાણિકોટ્ય ઉવાચ તં દેશિક તસ્મિ કાલે ।
ખિન્ના વયં આર્ય ન શક્નુયામ નિવર્તનં અદ્યિહ રોચતે નઃ

કુશલશ્ચ સો પિ તદ પણ્ડિતશ્ચ પ્રણાયકોપાય તદા વિચિન્તયેત્ ।
ધિક્કષ્ટ રત્નૈરિમિ સર્વિ બાલા ભ્રશ્યન્તિ આત્માન નિવર્તયન્તઃ

યન્નૂનહં ઋદ્ધિબલેન વાદ્ય નગરં મહન્તં અભિનિર્મિણેયમ્ ।
પ્રતિમણ્ડિતં વેશ્મસહસ્રકોટિભિર્વિહારૌદ્યાનુપશોભિતં ચ

વાપી નદીયો અભિનિર્મિણેયમ્ આરામપુષ્પૈઃ પ્રતિમણ્ડિતં ચ ।
પ્રાકારદ્વારૈરુપશોભિતં ચ નારીનરૈશ્ચાપ્રતિમૈરુપેતમ્

નિર્માણુ કૃત્વ ઇતિ તાન્ વદેય મા ભાયથા હર્ષ કરોથ ચૈવ ।
પ્રાપ્તા ભવન્તો નગરં વરિષ્ઠં પ્રવિશ્ય કાર્યાણિ કુરુષ્વ ક્ષિપ્રમ્

ઉદગ્રચિત્તા ભણથેહ નિર્વૃતા નિસ્તીર્ણ સર્વા અટવી અશેષતઃ ।
આશ્વાસનાર્થાય વદેતિ વાચં કથં ન પ્રત્યાગત સર્વિ અસ્યા

વિશ્રાન્તરૂપાંશ્ચ વિદિત્વ સર્વાન્ સમાનયિત્વા ચ પુનર્બ્રવીતિ ।
આગચ્છથ મહ્ય શૃણોથ ભાષતો ઋદ્ધીમયં નગરમિદં વિનિર્મિતમ્

યુષ્માક ખેદં ચ મયા વિત્દિવા નિવર્તનં મા ચ ભવિષ્યતીતિ ।
ઉપાયકૌશલ્યમિદં મમેતિ જનેથ વીર્યં ગમનાય દ્વીપમ્

એમેવ હં ભિક્ષવ દેશિકો વા પ્રણાયકઃ પ્રાણિસહસ્રકોટિનામ્ ।
ખિદ્યન્ત પશ્યામિ તથૈવ પ્રાણિનઃ ક્લેશાણ્ડકોશં ન પ્રભોન્તિ ભેત્તુમ્

તતો મયા ચિન્તિતુ એષ અર્થો વિશ્રામભૂતા ઇમિ નિર્વૃતીકૃતાઃ ।
સર્વસ્ય દુઃખસ્ય નિરોધ એષ અર્હન્તભૂમૌ કૃતકૃત્ય યૂયમ્

સમયે યદા તુ સ્થિત અત્ર સ્થાને પશ્યામિ યૂયામર્હન્ત તત્ર સર્વાન્ ।
તદા ચ સર્વાનિહ સંનિપાત્ય ભૂતાર્થમાખ્યામિ યથૈષ ધર્મઃ

ઉપાયકૌશલ્ય વિનાયકાનાં યદ્ યાન દેશેન્તિ ત્રયો મહર્ષી ।
એકં હિ યાનં ન દ્વિતીયમસ્તિ વિશ્રામણાર્થં તુ દ્વિયાન દેશિતા

તતો વદેમિ અહમદ્ય ભિક્ષવો જનેથ વીર્યં પરમં ઉદારમ્ ।
સર્વજ્ઞજ્ઞાનેન કૃતેન યૂયં નૈતાવતા નિર્વૃતિ કાચિ ભોતિ

સર્વજ્ઞજ્ઞાનં તુ યદા સ્પૃશિષ્યથ દશો બલા યે ચ જિનાન ધર્માઃ ।
દ્વાત્રિંશતીલક્ષણરૂપધારી બુદ્ધા ભવિત્વાન ભવેથ નિર્વૃતાઃ

એતાદૃશી દેશન નાયકાનાં વિશ્રામહેતોઃ પ્રવદન્તિ નિર્વૃતિમ્ ।
વિશ્રાન્ત જ્ઞાત્વાન ચ નિર્વૃતીયે સર્વજ્ઞજ્ઞાને ઉપનેન્તિ સર્વાન્