રેવાખાણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 73

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે મણિનાગેશ્વરતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ દ્વિસપ્તતિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્વ્ અધ્યાય 73
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
નર્મદાદક્ષિણે કૂલે તીર્થં પરમશોભનમ્ ।
સર્વપાપહરં પાર્થ ગોપારેશ્વરમુત્તમમ્ ।
ગોદેહાન્નિઃસૃતં લિઙ્ગં પુણ્યં ભૂમિતલે નૃપ

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
ગોદેહાન્નિઃસૃતં કસ્માલ્લિઙ્ગં પાપક્ષયંકરમ્ ।
દક્ષિણે નર્મદાકૂલે મણિનાગસમીપતઃ ।
સંક્ષેપાત્કથ્યતાં વિપ્ર ગોપારેશ્વરસમ્ભવમ્

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
કામધેનુસ્તપસ્તત્ર પુરા પાર્થ ચકાર હ ।
ધ્યાયતે પરયા ભક્ત્યા દેવદેવં મહેશ્વરમ્

તુષ્ટસ્તસ્યા જગન્નાથ કપિલાય મહેશ્વરઃ ।
નિઃસૃતો દેહમધ્યાત્તુ અચ્છેદ્યઃ પરમેશ્વરઃ

તુષ્ટો દેવિ જગન્માતઃ કપિલે પરમેશ્વરિ ।
આરાધનં કૃતં યસ્માત્ તદ્ વદાશુ શુભાનને

સુરભ્યુવાચ:
લોકાનામ્ ઉપકારાય સૃષ્ટાહં પરમેષ્ઠિના ।
લોકકાર્યાણિ સર્વાણિ સિધ્યન્તિ મત્પ્રસાદતઃ

લોકાઃ સ્વર્ગં પ્રયાસ્યન્તિ મત્પ્રસાદેન શઙ્કર ।
તીર્થે ત્વં ભવ મે શમ્ભો લોકાનાં હિતકામ્યયા

તથેતિ ભગવાનુક્ત્વા તીર્થે તત્રાવસન્મુદા ।
તદાપ્રભૃતિ તત્તીર્થં વિખ્યાતં વસુધાતલે ।
સ્નાનેનૈકેન રાજેન્દ્ર પાપસઙ્ઘં વ્યપોહતિ

ગોપારેશ્વરગોદાનં યસ્તુ ભક્ત્યા ચ કારયેત્ ।
યોગ્યે દ્વિજોત્તમે દેયા યોગ્યા ધેનુઃ સકાઞ્ચના

સવત્સા તરુણી શુભ્રા બહુક્ષીરા સવસ્ત્રકા ।
કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશ્યામ્ અષ્ટમ્યાં વા પ્રદાપયેત્

સર્વેષુ ચૈવ માસેષુ કાર્ત્તિકે ચ વિશેષતઃ ।
દાપયેત્ પરયા ભક્ત્યા દ્વિજે સ્વાધ્યાયતત્પરે

વિધિના ચ પ્રદદ્યાદ્ યો વિધિના યસ્તુ ગૃહ્ણતે ।
તાવુભૌ પુણ્યકર્માણૌ પ્રેક્ષકઃ પુણ્યભાજનમ્

પિણ્ડદાનં પ્રકુર્યાદ્ યઃ પ્રેતાનાં ભક્તિસંયુતઃ ।
પિણ્ડેનૈકેન રાજેન્દ્ર પ્રેતા યાન્તિ પરાં ગતિમ્

ભક્ત્યા પ્રણામં રુદ્રસ્ય યે કુર્વન્તિ દિને દિને ।
તેષાં પાપં પ્રલીયેત ભિન્નપાત્રે જલં યથા

તત્ર તીર્થે તુ યો રાજન્વૃષભં ચ સમુત્સૃજેત્ ।
પિતરશ્ચોદ્ધૃતાસ્ તેન શિવલોકે મહીયતે

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
વૃષોત્સર્ગે કૃતે તાત ફલં યજ્જાયતે નૃણામ્ ।
તત્સર્વં કથયસ્વાશુ પ્રયત્નેન દ્વિજોત્તમ

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
સર્વલક્ષણસમ્પૂર્ણે વૃષે ચૈવ તુ યત્ફલમ્ ।
તદહં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુષ્વ ધર્મનન્દન

કાર્ત્તિકે ચૈવ વૈશાખે પૂર્ણિમાયાં નરાધિપ ।
રુદ્રસ્ય સન્નિધૌ ભૂત્વા શુચિઃ સ્નાતો જિતેન્દ્રિયઃ

વૃષસ્યૈવ સમુત્સર્ગં કારયેત્ પ્રીયતાં હરઃ ।
સાંનિધ્યે કારયેત્ પુત્ર ચતસ્રો વત્સિકાઃ શુભાઃ

દત્ત્વા તુ વિપ્રમુખ્યાય સર્વલક્ષણસંયુતાઃ ।
પ્રીયતાં ચ મહાદેવો બ્રહ્મા વિષ્ણુર્મહેશ્વરઃ

વૃષભે રોમસંખ્યા યા સર્વાઙ્ગેષુ નરાધિપ ।
તાવદ્વર્ષપ્રમાણં તુ શિવલોકે મહીયતે

શિવલોકે વસિત્વા તુ યદા મર્ત્યેષુ જાયતે ।
કુલે મહતિ સમ્ભૂતિર્ ધનધાન્યસમાકુલે

નીરોગો રૂપવાંશ્ચૈવ વિદ્યાઢ્યઃ સત્યવાક્ શુચિઃ ।
ગોપારેશ્વરમાહાત્મ્યં મયા ખ્યાતં યુધિષ્ઠિર ।
ગોદેહાન્નિઃસૃતં લિઙ્ગં નર્મદાદક્ષિણે તટે