રેવાખાણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 200

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે આશ્વિનતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામૈકોનદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્વ્ અધ્યાય 200
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તસ્યૈવાનન્તરં પાર્થ સાવિત્રીતીર્થમુત્તમમ્ ।
યત્ર સિદ્ધા મહાભાગા સાવિત્રી વેદમાતૃકા

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
સાવિત્રી કા દ્વિજશ્રેષ્ઠ કથં વારાધ્યતે બુધૈઃ ।
પ્રસન્ના વા વરં કં ચ દદાતિ કથયસ્વ મે

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
પદ્મા પદ્માસનસ્થેનાધિષ્ઠિતા પદ્મયોગિની ।
સાવિત્રતેજઃસદૃશી સાવિત્રી તેન ચોચ્યતે

પદ્માનના પદ્મવર્ણા પદ્મપત્રનિભેક્ષણા ।
ધ્યાતવ્યા બ્રાહ્મણૈર્નિત્યં ક્ષત્રવૈશ્યૈર્ યથાવિધિ

બ્રહ્મહત્યાભયાત્સા હિ ન તુ શૂદ્રૈઃ કદાચન ।
ઉચ્ચારણાદ્ ધારણાદ્ વા નરકે પતતિ ધ્રુવમ્

વેદોચ્ચારણમાત્રેણ ક્ષત્રિયૈર્ ધર્મપાલકૈઃ ।
જિહ્વાછેદો ઽસ્ય કર્તવ્યઃ શૂદ્રસ્યેતિ વિનિશ્ચયઃ

બાલા બાલેન્દુસદૃશી રક્તવસ્ત્રાનુલેપના ।
ઉષઃકાલે તુ ધ્યાતવ્યા સન્ધ્યા સન્ધાન ઉત્તમે

ઉત્તુઙ્ગપીવરકુચા સુમુખી શુભદર્શના ।
સર્વાભરણસમ્પન્ના શ્વેતમાલ્યાનુલેપના

શ્વેતવસ્ત્રપરિચ્છન્ના શ્વેતયજ્ઞોપવીતિની ।
મધ્યાહ્નસન્ધ્યા ધ્યાતવ્યા તરુણા ભુક્તિમુક્તિદા

પ્રદોષે તુ પુનઃ પાર્થ શ્વેતા પાણ્ડુરમૂર્ધજા ।
સુમૃતા તુ દુર્ગકાન્તારે માતૃવત્પરિરક્ષતિ

વિશેષેણ તુ રાજેન્દ્ર સાવિત્રીતીર્થમુત્તમમ્ ।
સ્નાત્વાચમ્ય વિધાનેન મનોવાક્કાયકર્મભિઃ

પ્રાણાયામૈર્ દહેદ્ દોષાન્ સપ્તજન્માર્જિતાન્બહૂન્ ।
આપોહિષ્ઠેતિ મન્ત્રેણ પ્રોક્ષયેદાત્મનસ્તનુમ્

નવષટ્ ચ તથા તિસ્રસ્તત્ર તીર્થે નૃપોત્તમ ।
આપોહિષ્ઠેતિ ત્રિરાવૃત્ય પ્રતિગ્રાહૈર્ ન લિપ્યતે

અઘમર્ષણં ત્ર્યૃચં તોયં યથાવેદમ્ અથાપિ વા ।
ઉપપાપૈર્ ન લિપ્યેત પદ્મપત્રમિવામ્ભસા

ત્ર્યાપં હિ કુરુતે વિપ્ર ઉલ્લેખત્રયમ્ આચરેત્ ।
ચતુર્થં કારયેદ્ યસ્ તુ બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહતિ

દ્રુપદાખ્યશ્ચ યો મન્ત્રો વેદે વાજસનેયકે ।
અન્તર્જલે સકૃજ્જપ્તઃ સર્વપાપક્ષયંકરઃ

ઉદુત્યમ્ ઇતિ મન્ત્રેણ પૂજયિત્વા દિવાકરમ્ ।
ગાયત્રીં ચ જપેદ્ દેવીં પવિત્રાં વેદમાતરમ્

ગાયત્રીં તુ જપેદ્ દેવીં યઃ સન્ધ્યાનન્તરં દ્વિજઃ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મલોકં સ ગચ્છતિ

દશભિર્જન્મભિર્લબ્ધં શતેન તુ પુરાકૃતમ્ ।
ત્રિયુગં તુ સહસ્રેણ ગાયત્રી હન્તિ કિલ્બિષમ્

ગાયત્રીસારમાત્રો ઽપિ વરં વિપ્રઃ સુયન્ત્રિતઃ ।
નાયન્ત્રિતશ્ચતુર્વેદી સર્વાશી સર્વવિક્રયી

સન્ધ્યાહીનો ઽશુચિર્ નિત્યમનર્હઃ સર્વકર્મસુ ।
યદન્યત્ કુરુતે કિંચિન્ન તસ્ય ફલભાગ્ ભવેત્

સન્ધ્યાં નોપાસતે યસ્તુ બ્રાહ્મણો મન્દબુદ્ધિમાન્ ।
સ જીવન્નેવ શૂદ્રઃ સ્યાન્ મૃતઃ શ્વા સમ્પ્રજાયતે

સાવિત્રીતીર્થમાસાદ્ય સાવિત્રીં યો જપેદ્દ્વિજઃ ।
ત્રૈવિદ્યં તુ ફલં તસ્ય જાયતે નાત્ર સંશયઃ

પિત્ઃનુદ્દિશ્ય યઃ સ્નાત્વા પિણ્ડનિર્વપણં નૃપ ।
કુરુતે દ્વાદશાબ્દાનિ તૃપ્યન્તિ તત્પિતામહાઃ

સાવિત્રીતીર્થમાસાદ્ય યઃ કુર્યાત્ પ્રાણસંક્ષયમ્ ।
બ્રહ્મલોકં વસેત્ તાવદ્ યાવદ્ આભૂતસમ્પ્લવમ્

પૂર્ણે ચૈવ તતઃ કાલ ઇહ માનુષ્યતાં ગતઃ ।
ચતુર્વેદો દ્વિજો રાજઞ્જાયતે વિમલે કુલે

ધનધાન્યચયોપેતઃ પુત્રપૌત્રસમન્વિતઃ ।
વ્યાધિશોકવિનિર્મુક્તો જીવેચ્ચ શરદાં શતમ્