રસાધ્યય · શ્લોક 292xx191x-302xx201x

એકવિંશતિવારૈશ્ચ ભૂમૌ કુર્કુટકૈઃ પુટૈઃ
વિધીયન્તે સુખેનૈવ હીરાશ્ ચાન્નપથા બુધૈઃ ॥

યા ભૂમ્યા મર્દકી તસ્યા મૃદુપત્ત્રાણિ વર્તયેત્
તત્પિણ્ડ્યાન્તર્ વિનિક્ષિપ્ય હીરકાન્ કુરુગોલકમ્ ॥

તં શરાવપુટે ક્ષિપ્ત્વા સંધિકર્પટમૃત્સ્નયા
વેષ્ટયિત્વા પુટો દેયો ભૂમૌ કુર્કુટસંનિભઃ ॥

નૂત્નૈર્ નૂત્નૈર્મુહુઃ સર્વૈશ્ ચતુઃષષ્ટિપુટાનિ ચ
કુર્કુટાન્યેવ દેયાનિ હીરાશ્ચાન્નપથીકૃતાઃ ॥

અગ્નિના દહ્યતે નૈવ ભજ્યતે ન હતો ઘનૈઃ
જલે બ્રુડતિ નૈવાયં દુઃશક્યો હિ પરીક્ષિતુમ્ ॥

લીલકં હસ્તયોઃ ક્ષિપ્ત્વા હીરકાનાં ચ વિંશતિઃ
હસ્તાભ્યાં મર્દનીયાસ્તે ન સ્યુર્ નિસ્તેજસશ્ચ યે ॥

યેષ્વેકા ન ભવેદ્રેખા તે જાત્યા હીરકાઃ સ્મૃતાઃ
કર્પરં પક્વમ્ આનીય ગર્તાઃ કાર્યાસ્ત્વનેકશઃ ॥

જાત્યહીરાન્ ક્ષિપેત્તેષુ તતસ્તુ મૃતજીવિભિઃ
ધ્માત્વા ધ્માત્વા શિખિવર્ણં કાર્યં તજ્જ્ઞૈશ્ચ કર્પરમ્ ॥

નૃમૂત્રં થૌહરં દુગ્ધં તુલ્યમેકત્ર મિશ્રિતમ્
તાભ્યાં વિધ્યાપયેદ્ ધ્માતં કર્પરં ચ મુહુર્મુહુઃ ॥

કર્પરેષુ નવીનેષુ ગર્તાન્કૃત્વાથ હીરકાન્
તાનેવ ધ્માપયેત્ ક્ષિપ્ત્વા ધ્માતાન્ મિશ્રેણ છણ્ટયેત્ ॥

યુક્ત્યાનયા સપ્તવારં ધ્માત્વા વિધ્યાપયેન્મુહુઃ
તાદૃશાઃ પ્રથમે ધ્માને જામ્બુલાઃ સ્યુર્ દ્વિતીયકે ॥