રામાયણ · અધ્યાય 5.003

સ લમ્બશિખરે લમ્બે લમ્બતોયદસંનિભે
સત્ત્વમ્ આસ્થાય મેધાવી હનુમાન્ મારુતાત્મજઃ

નિશિ લઙ્કાં મહાસત્ત્વો વિવેશ કપિકુઞ્જરઃ
રમ્યકાનનતોયાઢ્યાં પુરીં રાવણપાલિતામ્

શારદામ્બુધરપ્રખ્યૈર્ ભવનૈર્ ઉપશોભિતામ્
સાગરોપમનિર્ઘોષાં સાગરાનિલસેવિતામ્

સુપુષ્ટબલસંગુપ્તાં યથૈવ વિટપાવતીમ્
ચારુતોરણનિર્યૂહાં પાણ્ડુરદ્વારતોરણામ્

ભુજગાચરિતાં ગુપ્તાં શુભાં ભોગવતીમ્ ઇવ
તાં સવિદ્યુદ્ઘનાકીર્ણાં જ્યોતિર્માર્ગનિષેવિતામ્

ચણ્ડમારુતનિર્હ્રાદાં યથેન્દ્રસ્યામરાવતીમ્
શાતકુમ્ભેન મહતા પ્રાકારેણાભિસંવૃતામ્

કિઙ્કિણીજાલઘોષાભિઃ પતાકાભિર્ અલંકૃતામ્
આસાદ્ય સહસા હૃષ્ટઃ પ્રાકારમ્ અભિપેદિવાન્

વિસ્મયાવિષ્ટહૃદયઃ પુરીમ્ આલોક્ય સર્વતઃ
જામ્બૂનદમયૈર્ દ્વારૈર્ વૈદૂર્યકૃતવેદિકૈઃ

મણિસ્ફટિક મુક્તાભિર્ મણિકુટ્ટિમભૂષિતૈઃ
તપ્તહાટકનિર્યૂહૈ રાજતામલપાણ્ડુરૈઃ

વૈદૂર્યતલસોપાનૈઃ સ્ફાટિકાન્તરપાંસુભિઃ
ચારુસંજવનોપેતૈઃ ખમ્ ઇવોત્પતિતૈઃ શુભૈઃ

ક્રૌઞ્ચબર્હિણસંઘુષ્ટે રાજહંસનિષેવિતૈઃ
તૂર્યાભરણનિર્ઘોષૈઃ સર્વતઃ પ્રતિનાદિતામ્

વસ્વોકસારાપ્રતિમાં સમીક્ષ્ય નગરીં તતઃ
ખમ્ ઇવોત્પતિતાં લઙ્કાં જહર્ષ હનુમાન્ કપિઃ

તાં સમીક્ષ્ય પુરીં લઙ્કાં રાક્ષસાધિપતેઃ શુભામ્
અનુત્તમામ્ ઋદ્ધિયુતાં ચિન્તયામ્ આસ વીર્યવાન્

નેયમ્ અન્યેન નગરી શક્યા ધર્ષયિતું બલાત્
રક્ષિતા રાવણબલૈર્ ઉદ્યતાયુધધારિભિઃ

કુમુદાઙ્ગદયોર્ વાપિ સુષેણસ્ય મહાકપેઃ
પ્રસિદ્ધેયં ભવેદ્ ભૂમિર્ મૈન્દદ્વિવિદયોર્ અપિ

વિવસ્વતસ્ તનૂજસ્ય હરેશ્ ચ કુશપર્વણઃ
ઋક્ષસ્ય કેતુમાલસ્ય મમ ચૈવ ગતિર્ ભવેત્

સમીક્ષ્ય તુ મહાબાહો રાઘવસ્ય પરાક્રમમ્
લક્ષ્મણસ્ય ચ વિક્રાન્તમ્ અભવત્ પ્રીતિમાન્ કપિઃ

તાં રત્નવસનોપેતાં કોષ્ઠાગારાવતંસકામ્
યન્ત્રાગારસ્તનીમ્ ઋદ્ધાં પ્રમદામ્ ઇવ ભૂષિતામ્

તાં નષ્ટતિમિરાં દીપૈર્ ભાસ્વરૈશ્ ચ મહાગૃહૈઃ
નગરીં રાક્ષસેન્દ્રસ્ય દદર્શ સ મહાકપિઃ

પ્રવિષ્ટઃ સત્ત્વસંપન્નો નિશાયાં મારુતાત્મજઃ
સ મહાપથમ્ આસ્થાય મુક્તાપુષ્પવિરાજિતમ્

હસિતોદ્ઘુષ્ટનિનદૈસ્ તૂર્યઘોષ પુરઃ સરૈઃ
વજ્રાઙ્કુશનિકાશૈશ્ ચ વજ્રજાલવિભૂષિતૈઃ
ગૃહમેધૈઃ પુરી રમ્યા બભાસે દ્યૌર્ ઇવામ્બુદૈઃ

પ્રજજ્વાલ તદા લઙ્કા રક્ષોગણગૃહૈઃ શુભૈઃ
સિતાભ્રસદૃશૈશ્ ચિત્રૈઃ પદ્મસ્વસ્તિકસંસ્થિતૈઃ
વર્ધમાનગૃહૈશ્ ચાપિ સર્વતઃ સુવિભાષિતૈઃ

તાં ચિત્રમાલ્યાભરણાં કપિરાજહિતંકરઃ
રાઘવાર્થં ચરઞ્ શ્રીમાન્ દદર્શ ચ નનન્દ ચ

શુશ્રાવ મધુરં ગીતં ત્રિસ્થાનસ્વરભૂષિતમ્
સ્ત્રીણાં મદસમૃદ્ધાનાં દિવિ ચાપ્સરસામ્ ઇવ

શુશ્રાવ કાઞ્ચીનિનાદં નૂપુરાણાં ચ નિઃસ્વનમ્
સોપાનનિનદાંશ્ ચૈવ ભવનેષુ મહાત્મનમ્
આસ્ફોટિતનિનાદાંશ્ ચ ક્ષ્વેડિતાંશ્ ચ તતસ્ તતઃ

સ્વાધ્યાય નિરતાંશ્ ચૈવ યાતુધાનાન્ દદર્શ સઃ
રાવણસ્તવસંયુક્તાન્ ગર્જતો રાક્ષસાન્ અપિ

રાજમાર્ગં સમાવૃત્ય સ્થિતં રક્ષોબલં મહત્
દદર્શ મધ્યમે ગુલ્મે રાક્ષસસ્ય ચરાન્ બહૂન્

દીક્ષિતાઞ્ જટિલાન્ મુણ્ડાન્ ગોઽજિનામ્બરવાસસઃ
દર્ભમુષ્ટિપ્રહરણાન્ અગ્નિકુણ્ડાયુધાંસ્ તથા

કૂટમુદ્ગરપાણીંશ્ ચ દણ્ડાયુધધરાન્ અપિ
એકાક્ષાનેકકર્ણાંશ્ ચ ચલલ્લમ્બપયોધરાન્

કરાલાન્ ભુગ્નવક્ત્રાંશ્ ચ વિકટાન્ વામનાંસ્ તથા
ધન્વિનઃ ખડ્ગિનશ્ ચૈવ શતઘ્ની મુસલાયુધાન્
પરિઘોત્તમહસ્તાંશ્ ચ વિચિત્રકવચોજ્જ્વલાન્

નાતિષ્ઠૂલાન્ નાતિકૃશાન્ નાતિદીર્ઘાતિહ્રસ્વકાન્
વિરૂપાન્ બહુરૂપાંશ્ ચ સુરૂપાંશ્ ચ સુવર્ચસઃ

શક્તિવૃક્ષાયુધાંશ્ ચૈવ પટ્ટિશાશનિધારિણઃ
ક્ષેપણીપાશહસ્તાંશ્ ચ દદર્શ સ મહાકપિઃ

સ્રગ્વિણસ્ ત્વ્ અનુલિપ્તાંશ્ ચ વરાભરણભૂષિતાન્
તીક્ષ્ણશૂલધરાંશ્ ચૈવ વજ્રિણશ્ ચ મહાબલાન્

શતસાહસ્રમ્ અવ્યગ્રમ્ આરક્ષં મધ્યમં કપિઃ
પ્રાકારાવૃતમ્ અત્યન્તં દદર્શ સ મહાકપિઃ

ત્રિવિષ્ટપનિભં દિવ્યં દિવ્યનાદવિનાદિતમ્
વાજિહેષિતસંઘુષ્ટં નાદિતં ભૂષણૈસ્ તથા

રથૈર્ યાનૈર્ વિમાનૈશ્ ચ તથા ગજહયૈઃ શુભૈઃ
વારણૈશ્ ચ ચતુર્દન્તૈઃ શ્વેતાભ્રનિચયોપમૈઃ

ભૂષિતં રુચિરદ્વારં મત્તૈશ્ ચ મૃગપક્ષિભિઃ
રાક્ષસાધિપતેર્ ગુપ્તમ્ આવિવેશ ગૃહં કપિઃ