રામાયણ · અધ્યાય 4.016

તામ્ એવં બ્રુવતીં તારાં તારાધિપનિભાનનામ્
વાલી નિર્ભર્ત્સયામ્ આસ વચનં ચેદમ્ અબ્રવીત્

ગર્જતો ઽસ્ય ચ સંરમ્ભં ભ્રાતુઃ શત્રોર્ વિશેષતઃ
મર્ષયિષ્યામ્ય્ અહં કેન કારણેન વરાનને

અધર્ષિતાનાં શૂરાણાં સમરેષ્વ્ અનિવર્તિનામ્
ધર્ષણામર્ષણં ભીરુ મરણાદ્ અતિરિચ્યતે

સોઢું ન ચ સમર્થો ઽહં યુદ્ધકામસ્ય સંયુગે
સુગ્રીવસ્ય ચ સંરમ્ભં હીનગ્રીવસ્ય ગર્જતઃ

ન ચ કાર્યો વિષાદસ્ તે રાઘવં પ્રતિ મત્કૃતે
ધર્મજ્ઞશ્ ચ કૃતજ્ઞશ્ ચ કથં પાપં કરિષ્યતિ

નિવર્તસ્વ સહ સ્ત્રીભિઃ કથં ભૂયો ઽનુગચ્છસિ
સૌહૃદં દર્શિતં તારે મયિ ભક્તિઃ કૃતા ત્વયા

પ્રતિયોત્સ્યામ્ય્ અહં ગત્વા સુગ્રીવં જહિ સંભ્રમમ્
દર્પં ચાસ્ય વિનેષ્યામિ ન ચ પ્રાણૈર્ વિમોક્ષ્યતે

શાપિતાસિ મમ પ્રાણૈર્ નિવર્તસ્વ જયેન ચ
અહં જિત્વા નિવર્તિષ્યે તમ્ અલં ભ્રાતરં રણે

તં તુ તારા પરિષ્વજ્ય વાલિનં પ્રિયવાદિની
ચકાર રુદતી મન્દં દક્ષિણા સા પ્રદક્ષિણમ્

તતઃ સ્વસ્ત્યયનં કૃત્વા મન્ત્રવદ્ વિજયૈષિણી
અન્તઃપુરં સહ સ્ત્રીભિઃ પ્રવિષ્ટા શોકમોહિતા

પ્રવિષ્ટાયાં તુ તારાયાં સહ સ્ત્રીભિઃ સ્વમ્ આલયમ્
નગરાન્ નિર્યયૌ ક્રુદ્ધો મહાસર્પ ઇવ શ્વસન્

સ નિઃશ્વસ્ય મહાવેગો વાલી પરમરોષણઃ
સર્વતશ્ ચારયન્ દૃષ્ટિં શત્રુદર્શનકાઙ્ક્ષયા

સ દદર્શ તતઃ શ્રીમાન્ સુગ્રીવં હેમપિઙ્ગલમ્
સુસંવીતમ્ અવષ્ટબ્ધં દીપ્યમાનમ્ ઇવાનલમ્

સ તં દૃષ્ટ્વા મહાવીર્યં સુગ્રીવં પર્યવસ્થિતમ્
ગાઢં પરિદધે વાસો વાલી પરમરોષણઃ

સ વાલી ગાઢસંવીતો મુષ્ટિમ્ ઉદ્યમ્ય વીર્યવાન્
સુગ્રીવમ્ એવાભિમુખો યયૌ યોદ્ધું કૃતક્ષણઃ

શ્લિષ્ટમુષ્ટિં સમુદ્યમ્ય સંરબ્ધતરમ્ આગતઃ
સુગ્રીવો ઽપિ સમુદ્દિશ્ય વાલિનં હેમમાલિનમ્

તં વાલી ક્રોધતામ્રાક્ષઃ સુગ્રીવં રણપણ્ડિતમ્
આપતન્તં મહાવેગમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

એષ મુષ્ટિર્ મયા બદ્ધો ગાઢઃ સુનિહિતાઙ્ગુલિઃ
મયા વેગવિમુક્તસ્ તે પ્રાણાન્ આદાય યાસ્યતિ

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ સુગ્રીવઃ ક્રુદ્ધો વાલિનમ્ અબ્રવીત્
તવૈવ ચ હરન્ પ્રાણાન્ મુષ્ટિઃ પતતુ મૂર્ધનિ

તાડિતસ્ તેન સંક્રુદ્ધઃ સમભિક્રમ્ય વેગતઃ
અભવચ્ છોણિતોદ્ગારી સોત્પીડ ઇવ પર્વતઃ

સુગ્રીવેણ તુ નિઃસંગં સાલમ્ ઉત્પાટ્ય તેજસા
ગાત્રેષ્વ્ અભિહતો વાલી વજ્રેણેવ મહાગિરિઃ

સ તુ વાલી પ્રચરિતઃ સાલતાડનવિહ્વલઃ
ગુરુભારસમાક્રાન્તા સાગરે નૌર્ ઇવાભવત્

તૌ ભીમબલવિક્રાન્તૌ સુપર્ણસમવેગિનૌ
પ્રવૃદ્ધૌ ઘોરવપુષૌ ચન્દ્રસૂર્યાવ્ ઇવામ્બરે

વાલિના ભગ્નદર્પસ્ તુ સુગ્રીવો મન્દવિક્રમઃ
વાલિનં પ્રતિ સામર્ષો દર્શયામ્ આસ લાઘવમ્

તતો ધનુષિ સંધાય શરમ્ આશીવિષોપમમ્
રાઘવેણ મહાબાણો વાલિવક્ષસિ પાતિતઃ

વેગેનાભિહતો વાલી નિપપાત મહીતલે

અથોક્ષિતઃ શોણિતતોયવિસ્રવૈઃ સુપુષ્પિતાશોક ઇવાનિલોદ્ધતઃ
વિચેતનો વાસવસૂનુર્ આહવે પ્રભ્રંશિતેન્દ્રધ્વજવત્ ક્ષિતિં ગતઃ