રામાયણ · અધ્યાય 3.071

દિવં તુ તસ્યાં યાતાયાં શબર્યાં સ્વેન કર્મણા
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા ચિન્તયામ્ આસ રાઘવઃ

ચિન્તયિત્વા તુ ધર્માત્મા પ્રભાવં તં મહાત્મનામ્
હિતકારિણમ્ એકાગ્રં લક્ષ્મણં રાઘવો ઽબ્રવીત્

દૃષ્ટો ઽયમ્ આશ્રમઃ સૌમ્ય બહ્વાશ્ચર્યઃ કૃતાત્મનામ્
વિશ્વસ્તમૃગશાર્દૂલો નાનાવિહગસેવિતઃ

સપ્તાનાં ચ સમુદ્રાણામ્ એષુ તીર્થેષુ લક્ષ્મણ
ઉપસ્પૃષ્ટં ચ વિધિવત્ પિતરશ્ ચાપિ તર્પિતાઃ

પ્રનષ્ટમ્ અશુભં યત્ તત્ કલ્યાણં સમુપસ્થિતમ્
તેન ત્વ્ એતત્ પ્રહૃષ્ટં મે મનો લક્ષ્મણ સંપ્રતિ

હૃદયે હિ નરવ્યાઘ્ર શુભમ્ આવિર્ભવિષ્યતિ
તદ્ આગચ્છ ગમિષ્યાવઃ પમ્પાં તાં પ્રિયદર્શનામ્

ઋશ્યમૂકો ગિરિર્ યત્ર નાતિદૂરે પ્રકાશતે
યસ્મિન્ વસતિ ધર્માત્મા સુગ્રીવો ઽંશુમતઃ સુતઃ
નિત્યં વાલિભયાત્ ત્રસ્તશ્ ચતુર્ભિઃ સહ વાનરૈઃ

અભિત્વરે ચ તં દ્રષ્ટું સુગ્રીવં વાનરર્ષભમ્
તદધીનં હિ મે સૌમ્ય સીતાયાઃ પરિમાર્ગણમ્

ઇતિ બ્રુવાણં તં રામં સૌમિત્રિર્ ઇદમ્ અબ્રવીત્
ગચ્છાવસ્ ત્વરિતં તત્ર મમાપિ ત્વરતે મનઃ

આશ્રમાત્ તુ તતસ્ તસ્માન્ નિષ્ક્રમ્ય સ વિશાં પતિઃ
આજગામ તતઃ પમ્પાં લક્ષ્મણેન સહાભિભૂઃ

સમીક્ષમાણઃ પુષ્પાઢ્યં સર્વતો વિપુલદ્રુમમ્
કોયષ્ટિભિશ્ ચાર્જુનકૈઃ શતપત્રૈશ્ ચ કીચકૈઃ
એતૈશ્ ચાન્યૈશ્ ચ વિવિધૈર્ નાદિતં તદ્ વનં મહત્

સ રામો વિધિવાન્ વૃક્ષાન્ સરાંસિ વિવિધાનિ ચ
પશ્યન્ કામાભિસંતપ્તો જગામ પરમં હ્રદમ્

સ તામ્ આસાદ્ય વૈ રામો દૂરાદ્ ઉદકવાહિનીમ્
મતઙ્ગસરસં નામ હ્રદં સમવગાહત

સ તુ શોકસમાવિષ્ટો રામો દશરથાત્મજઃ
વિવેશ નલિનીં પમ્પાં પઙ્કજૈશ્ ચ સમાવૃતામ્

તિલકાશોકપુંનાગબકુલોદ્દાલ કાશિનીમ્
રમ્યોપવનસંબાધાં પદ્મસંપીડિતોદકામ્

સ્ફટિકોપમતોયાઢ્યાં શ્લક્ષ્ણવાલુકસંતતામ્
મત્સ્યકચ્છપસંબાધાં તીરસ્થદ્રુમશોભિતામ્

સખીભિર્ ઇવ યુક્તાભિર્ લતાભિર્ અનુવેષ્ટિતામ્
કિંનરોરગગન્ધર્વયક્ષરાક્ષસસેવિતામ્
નાનાદ્રુમલતાકીર્ણાં શીતવારિનિધિં શુભામ્

પદ્મૈઃ સૌગન્ધિકૈસ્ તામ્રાં શુક્લાં કુમુદમણ્ડલૈઃ
નીલાં કુવલયોદ્ધાતૈર્ બહુવર્ણાં કુથામ્ ઇવ

અરવિન્દોત્પલવતીં પદ્મસૌગન્ધિકાયુતામ્
પુષ્પિતામ્રવણોપેતાં બર્હિણોદ્ઘુષ્ટનાદિતામ્

સ તાં દૃષ્ટ્વા તતઃ પમ્પાં રામઃ સૌમિત્રિણા સહ
વિલલાપ ચ તેજસ્વી કામાદ્ દશરથાત્મજઃ

તિલકૈર્ બીજપૂરૈશ્ ચ વટૈઃ શુક્લદ્રુમૈસ્ તથા
પુષ્પિતૈઃ કરવીરૈશ્ ચ પુંનાગૈશ્ ચ સુપુષ્પિતૈઃ

માલતીકુન્દગુલ્મૈશ્ ચ ભણ્ડીરૈર્ નિચુલૈસ્ તથા
અશોકૈઃ સપ્તપર્ણૈશ્ ચ કેતકૈર્ અતિમુક્તકૈઃ
અન્યૈશ્ ચ વિવિધૈર્ વૃક્ષૈઃ પ્રમદેવોપશોભિતામ્

અસ્યાસ્ તીરે તુ પૂર્વોક્તઃ પર્વતો ધાતુમણ્ડિતઃ
ઋશ્યમૂક ઇતિ ખ્યાતશ્ ચિત્રપુષ્પિતકાનનઃ

હરિર્ ઋક્ષરજો નામ્નઃ પુત્રસ્ તસ્ય મહાત્મનઃ
અધ્યાસ્તે તં મહાવીર્યઃ સુગ્રીવ ઇતિ વિશ્રુતઃ

સુગ્રીવમ્ અભિગચ્છ ત્વં વાનરેન્દ્રં નરર્ષભ
ઇત્ય્ ઉવાચ પુનર્ વાક્યં લક્ષ્મણં સત્યવિક્રમમ્

તતો મહદ્ વર્ત્મ ચ દૂરસંક્રમં ક્રમેણ ગત્વા પ્રવિલોકયન્ વનમ્
દદર્શ પમ્પાં શુભદર્શ કાનનામ્ અનેકનાનાવિધપક્ષિસંકુલામ્