રામાયણ · અધ્યાય 3.062

તં તથા શોકસંતપ્તં વિલપન્તમ્ અનાથવત્
મોહેન મહતાવિષ્ટં પરિદ્યૂનમ્ અચેતનમ્

તતઃ સૌમિત્રિર્ આશ્વાસ્ય મુહૂર્તાદ્ ઇવ લક્ષ્મણઃ
રામં સંબોધયામ્ આસ ચરણૌ ચાભિપીડયન્

મહતા તપસા રામ મહતા ચાપિ કર્મણા
રાજ્ઞા દશરથેનાસીલ્ લબ્ધો ઽમૃતમ્ ઇવામરૈઃ

તવ ચૈવ ગુણૈર્ બદ્ધસ્ ત્વદ્વિયોગાન્ મહીપતિઃ
રાજા દેવત્વમ્ આપન્નો ભરતસ્ય યથા શ્રુતમ્

યદિ દુઃખમ્ ઇદં પ્રાપ્તં કાકુત્સ્થ ન સહિષ્યસે
પ્રાકૃતશ્ ચાલ્પસત્ત્વશ્ ચ ઇતરઃ કઃ સહિષ્યતિ

દુઃખિતો હિ ભવાંલ્ લોકાંસ્ તેજસા યદિ ધક્ષ્યતે
આર્તાઃ પ્રજા નરવ્યાઘ્ર ક્વ નુ યાસ્યન્તિ નિર્વૃતિમ્

લોકસ્વભાવ એવૈષ યયાતિર્ નહુષાત્મજઃ
ગતઃ શક્રેણ સાલોક્યમ્ અનયસ્ તં સમસ્પૃશત્

મહર્ષયો વસિષ્ઠસ્ તુ યઃ પિતુર્ નઃ પુરોહિતઃ
અહ્ના પુત્રશતં જજ્ઞે તથૈવાસ્ય પુનર્ હતમ્

યા ચેયં જગતો માતા દેવી લોકનમસ્કૃતા
અસ્યાશ્ ચ ચલનં ભૂમેર્ દૃશ્યતે સત્યસંશ્રવ

યૌ ચેમૌ જગતાં નેત્રે યત્ર સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્
આદિત્યચન્દ્રૌ ગ્રહણમ્ અભ્યુપેતૌ મહાબલૌ

સુમહાન્ત્ય્ અપિ ભૂતાનિ દેવાશ્ ચ પુરુષર્ષભ
ન દૈવસ્ય પ્રમુઞ્ચન્તિ સર્વભૂતાનિ દેહિનઃ

શક્રાદિષ્વ્ અપિ દેવેષુ વર્તમાનૌ નયાનયૌ
શ્રૂયેતે નરશાર્દૂલ ન ત્વં વ્યથિતુમ્ અર્હસિ

નષ્ટાયામ્ અપિ વૈદેહ્યાં હૃતાયામ્ અપિ ચાનઘ
શોચિતું નાર્હસે વીર યથાન્યઃ પ્રાકૃતસ્ તથા

ત્વદ્વિધા હિ ન શોચન્તિ સતતં સત્યદર્શિનઃ
સુમહત્સ્વ્ અપિ કૃચ્છ્રેષુ રામાનિર્વિણ્ણદર્શણાઃ

તત્ત્વતો હિ નરશ્રેષ્ઠ બુદ્ધ્યા સમનુચિન્તય
બુદ્ધ્યા યુક્તા મહાપ્રાજ્ઞા વિજાનન્તિ શુભાશુભે

અદૃષ્ટગુણદોષાણામ્ અધૃતાનાં ચ કર્મણામ્
નાન્તરેણ ક્રિયાં તેષાં ફલમ્ ઇષ્ટં પ્રવર્તતે

મામ્ એવ હિ પુરા વીર ત્વમ્ એવ બહુષો ઽન્વશાઃ
અનુશિષ્યાદ્ ધિ કો નુ ત્વામ્ અપિ સાક્ષાદ્ બૃહસ્પતિઃ

બુદ્ધિશ્ ચ તે મહાપ્રાજ્ઞ દેવૈર્ અપિ દુરન્વયા
શોકેનાભિપ્રસુપ્તં તે જ્ઞાનં સંબોધયામ્ય્ અહમ્

દિવ્યં ચ માનુષં ચૈવમ્ આત્મનશ્ ચ પરાક્રમમ્
ઇક્ષ્વાકુવૃષભાવેક્ષ્ય યતસ્વ દ્વિષતાં બધે

કિં તે સર્વવિનાશેન કૃતેન પુરુષર્ષભ
તમ્ એવ તુ રિપું પાપં વિજ્ઞાયોદ્ધર્તુમ્ અર્હસિ