રામાયણ · અધ્યાય 3.056

સ દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મણં દીનં શૂન્યે દશરથાત્મજઃ
પર્યપૃચ્છત ધર્માત્મા વૈદેહીમ્ આગતં વિના

પ્રસ્થિતં દણ્ડકારણ્યં યા મામ્ અનુજગામ હ
ક્વ સા લક્ષ્મણ વૈદેહી યાં હિત્વા ત્વમ્ ઇહાગતઃ

રાજ્યભ્રષ્ટસ્ય દીનસ્ય દણ્ડકાન્ પરિધાવતઃ
ક્વ સા દુઃખસહાયા મે વૈદેહી તનુમધ્યમા

યાં વિના નોત્સહે વીર મુહૂર્તમ્ અપિ જીવિતુમ્
ક્વ સા પ્રાણસહાયા મે સીતા સુરસુતોપમા

પતિત્વમ્ અમરાણાં વા પૃથિવ્યાશ્ ચાપિ લક્ષ્મણ
વિના તાં તપનીયાભાં નેચ્છેયં જનકાત્મજામ્

કચ્ચિજ્ જીવતિ વૈદેહી પ્રાણૈઃ પ્રિયતરા મમ
કચ્ચિત્ પ્રવ્રાજનં સૌમ્ય ન મે મિથ્યા ભવિષ્યતિ

સીતાનિમિત્તં સૌમિત્રે મૃતે મયિ ગતે ત્વયિ
કચ્ચિત્ સકામા સુખિતા કૈકેયી સા ભવિષ્યતિ

સપુત્રરાજ્યાં સિદ્ધાર્થાં મૃતપુત્રા તપસ્વિની
ઉપસ્થાસ્યતિ કૌસલ્યા કચ્ચિન્ સૌમ્ય ન કૈકયીમ્

યદિ જીવતિ વૈદેહી ગમિષ્યામ્ય્ આશ્રમં પુનઃ
સુવૃત્તા યદિ વૃત્તા સા પ્રાણાંસ્ ત્યક્ષ્યામિ લક્ષ્મણ

યદિ મામ્ આશ્રમગતં વૈદેહી નાભિભાષતે
પુનઃ પ્રહસિતા સીતા વિનશિષ્યામિ લક્ષ્મણ

બ્રૂહિ લક્ષ્મણ વૈદેહી યદિ જીવતિ વા ન વા
ત્વયિ પ્રમત્તે રક્ષોભિર્ ભક્ષિતા વા તપસ્વિની

સુકુમારી ચ બાલા ચ નિત્યં ચાદુઃખદર્શિની
મદ્વિયોગેન વૈદેહી વ્યક્તં શોચતિ દુર્મનાઃ

સર્વથા રક્ષસા તેન જિહ્મેન સુદુરાત્મના
વદતા લક્ષ્મણેત્ય્ ઉચ્ચૈસ્ તવાપિ જનિતં ભયમ્

શ્રુતશ્ ચ શઙ્કે વૈદેહ્યા સ સ્વરઃ સદૃશો મમ
ત્રસ્તયા પ્રેષિતસ્ ત્વં ચ દ્રષ્ટું માં શીઘ્રમ્ આગતઃ

સર્વથા તુ કૃતં કષ્ટં સીતામ્ ઉત્સૃજતા વને
પ્રતિકર્તું નૃશંસાનાં રક્ષસાં દત્તમ્ અન્તરમ્

દુઃખિતાઃ ખરઘાતેન રાક્ષસાઃ પિશિતાશનાઃ
તૈઃ સીતા નિહતા ઘોરૈર્ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

અહો ઽસ્મિ વ્યસને મગ્નઃ સર્વથા રિપુનાશન
કિં ત્વ્ ઇદાનીં કરિષ્યામિ શઙ્કે પ્રાપ્તવ્યમ્ ઈદૃશમ્

ઇતિ સીતાં વરારોહાં ચિન્તયન્ન્ એવ રાઘવઃ
આજગામ જનસ્થાનં ત્વરયા સહલક્ષ્મણઃ

વિગર્હમાણો ઽનુજમ્ આર્તરૂપં ક્ષુધા શ્રમાચ્ ચૈવ પિપાસયા ચ
વિનિઃશ્વસઞ્ શુષ્કમુખો વિષણ્ણઃ પ્રતિશ્રયં પ્રાપ્ય સમીક્ષ્ય શૂન્યમ્

સ્વમ્ આશ્રમં સંપ્રવિગાહ્ય વીરો વિહારદેશાન્ અનુસૃત્ય કાંશ્ ચિત્
એતત્ તદ્ ઇત્ય્ એવ નિવાસભૂમૌ પ્રહૃષ્ટરોમા વ્યથિતો બભૂવ