રામાયણ · અધ્યાય 3.048

તં શબ્દમ્ અવસુપ્તસ્ય જટાયુર્ અથ શુશ્રુવે
નિરૈક્ષદ્ રાવણં ક્ષિપ્રં વૈદેહીં ચ દદર્શ સઃ

તતઃ પર્વતકૂટાભસ્ તીક્ષ્ણતુણ્ડઃ ખગોત્તમઃ
વનસ્પતિગતઃ શ્રીમાન્ વ્યાજહાર શુભાં ગિરમ્

દશગ્રીવસ્થિતો ધર્મે પુરાણે સત્યસંશ્રયઃ
જટાયુર્ નામ નામ્નાહં ગૃધ્રરાજો મહાબલઃ

રાજા સર્વસ્ય લોકસ્ય મહેન્દ્રવરુણોપમઃ
લોકાનાં ચ હિતે યુક્તો રામો દશરથાત્મજઃ

તસ્યૈષા લોકનાથસ્ય ધર્મપત્ની યશસ્વિની
સીતા નામ વરારોહા યાં ત્વં હર્તુમ્ ઇહેચ્છસિ

કથં રાજા સ્થિતો ધર્મે પરદારાન્ પરામૃશેત્
રક્ષણીયા વિશેષેણ રાજદારા મહાબલઃ
નિવર્તય મતિં નીચાં પરદારાભિમર્શનમ્

ન તત્ સમાચરેદ્ ધીરો યત્ પરો ઽસ્ય વિગર્હયેત્
યથાત્મનસ્ તથાન્યેષાં દારા રક્ષ્યા વિમર્શનાત્

અર્થં વા યદિ વા કામં શિષ્ટાઃ શાસ્ત્રેષ્વ્ અનાગતમ્
વ્યવસ્યન્ત્ય્ અનુ રાજાનં ધર્મં પૌરસ્ત્યનન્દન

રાજા ધર્મશ્ ચ કામશ્ ચ દ્રવ્યાણાં ચોત્તમો નિધિઃ
ધર્મઃ શુભં વા પાપં વા રાજમૂલં પ્રવર્તતે

પાપસ્વભાવશ્ ચપલઃ કથં ત્વં રક્ષસાં વર
ઐશ્વર્યમ્ અભિસંપ્રાપ્તો વિમાનમ્ ઇવ દુષ્કૃતી

કામસ્વભાવો યો યસ્ય ન સ શક્યઃ પ્રમાર્જિતુમ્
ન હિ દુષ્ટાત્મનામ્ આર્ય મા વસત્ય્ આલયે ચિરમ્

વિષયે વા પુરે વા તે યદા રામો મહાબલઃ
નાપરાધ્યતિ ધર્માત્મા કથં તસ્યાપરાધ્યસિ

યદિ શૂર્પણખાહેતોર્ જનસ્થાનગતઃ ખરઃ
અતિવૃત્તો હતઃ પૂર્વં રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા

અત્ર બ્રૂહિ યથાસત્યં કો રામસ્ય વ્યતિક્રમઃ
યસ્ય ત્વં લોકનાથસ્ય હૃત્વા ભાર્યાં ગમિષ્યસિ

ક્ષિપ્રં વિસૃજ વૈદેહીં મા ત્વા ઘોરેણ ચક્ષુષા
દહેદ્ દહન ભૂતેન વૃત્રમ્ ઇન્દ્રાશનિર્ યથા

સર્પમ્ આશીવિષં બદ્ધ્વા વસ્ત્રાન્તે નાવબુધ્યસે
ગ્રીવાયાં પ્રતિમુક્તં ચ કાલપાશં ન પશ્યસિ

સ ભારઃ સૌમ્ય ભર્તવ્યો યો નરં નાવસાદયેત્
તદ્ અન્નમ્ ઉપભોક્તવ્યં જીર્યતે યદ્ અનામયમ્

યત્ કૃત્વા ન ભવેદ્ ધર્મો ન કીર્તિર્ ન યશો ભુવિ
શરીરસ્ય ભવેત્ ખેદઃ કસ્ તત્ કર્મ સમાચરેત્

ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ મમ જાતસ્ય રાવણ
પિતૃપૈતામહં રાજ્યં યથાવદ્ અનુતિષ્ઠતઃ

વૃદ્ધો ઽહં ત્વં યુવા ધન્વી સરથઃ કવચી શરી
તથાપ્ય્ આદાય વૈદેહીં કુશલી ન ગમિષ્યસિ

ન શક્તસ્ ત્વં બલાદ્ ધર્તું વૈદેહીં મમ પશ્યતઃ
હેતુભિર્ ન્યાયસંયુક્તૈર્ ધ્રુવાં વેદશ્રુતીમ્ ઇવ

યુધ્યસ્વ યદિ શૂરો ઽસિ મુહૂર્તં તિષ્ઠ રાવણ
શયિષ્યસે હતો ભૂમૌ યથાપૂર્વં ખરસ્ તથા

અસકૃત્ સંયુગે યેન નિહતા દૈત્યદાનવાઃ
નચિરાચ્ ચીરવાસાસ્ ત્વાં રામો યુધિ વધિષ્યતિ

કિં નુ શક્યં મયા કર્તું ગતૌ દૂરં નૃપાત્મજૌ
ક્ષિપ્રં ત્વં નશ્યસે નીચ તયોર્ ભીતો ન સંશયઃ

ન હિ મે જીવમાનસ્ય નયિષ્યસિ શુભામ્ ઇમામ્
સીતાં કમલપત્રાક્ષીં રામસ્ય મહષીં પ્રિયામ્

અવશ્યં તુ મયા કાર્યં પ્રિયં તસ્ય મહાત્મનઃ
જીવિતેનાપિ રામસ્ય તથા દશરથસ્ય ચ

તિષ્ઠ તિષ્ઠ દશગ્રીવ મુહૂર્તં પશ્ય રાવણ
યુદ્ધાતિથ્યં પ્રદાસ્યામિ યથાપ્રાણં નિશાચર
વૃન્તાદ્ ઇવ ફલં ત્વાં તુ પાતયેયં રથોત્તમાત્