રામાયણ · અધ્યાય 3.019

તતઃ શૂર્પણખા ઘોરા રાઘવાશ્રમમ્ આગતા
રક્ષસામ્ આચચક્ષે તૌ ભ્રાતરૌ સહ સીતયા

તે રામં પર્ણશાલાયામ્ ઉપવિષ્ટં મહાબલમ્
દદૃશુઃ સીતયા સાર્ધં વૈદેહ્યા લક્ષ્મણેન ચ

તાન્ દૃષ્ટ્વા રાઘવઃ શ્રીમાન્ આગતાં તાં ચ રાક્ષસીમ્
અબ્રવીદ્ ભ્રાતરં રામો લક્ષ્મણં દીપ્તતેજસં

મુહૂર્તં ભવ સૌમિત્રે સીતાયાઃ પ્રત્યનન્તરઃ
ઇમાન્ અસ્યા વધિષ્યામિ પદવીમ્ આગતાન્ ઇહ

વાક્યમ્ એતત્ તતઃ શ્રુત્વા રામસ્ય વિદિતાત્મનઃ
તથેતિ લક્ષ્મણો વાક્યં રામસ્ય પ્રત્યપૂજયત્

રાઘવો ઽપિ મહચ્ ચાપં ચામીકરવિભૂષિતમ્
ચકાર સજ્યં ધર્માત્મા તાનિ રક્ષાંસિ ચાબ્રવીત્

પુત્રૌ દશરથસ્યાવાં ભ્રાતરૌ રામલક્ષ્મણૌ
પ્રવિષ્ટૌ સીતયા સાર્ધં દુશ્ચરં દણ્ડકાવનમ્

ફલમૂલાશનૌ દાન્તૌ તાપસૌ ધર્મચારિણૌ
વસન્તૌ દણ્ડકારણ્યે કિમર્થમ્ ઉપહિંસથ

યુષ્માન્ પાપાત્મકાન્ હન્તું વિપ્રકારાન્ મહાવને
ઋષીણાં તુ નિયોગેન પ્રાપ્તો ઽહં સશરાસનઃ

તિષ્ઠતૈવાત્ર સંતુષ્ટા નોપસર્પિતુમ્ અર્હથ
યદિ પ્રાણૈર્ ઇહાર્થો વો નિવર્તધ્વં નિશાચરાઃ

તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા રાક્ષસાસ્ તે ચતુર્દશ
ઊચુર્ વાચં સુસંક્રુદ્ધા બ્રહ્મઘ્નઃ શૂલપાણયઃ

સંરક્તનયના ઘોરા રામં રક્તાન્તલોચનમ્
પરુષા મધુરાભાષં હૃષ્ટાદૃષ્ટપરાક્રમમ્

ક્રોધમ્ ઉત્પાદ્ય નો ભર્તુઃ ખરસ્ય સુમહાત્મનઃ
ત્વમ્ એવ હાસ્યસે પ્રાણાન્ અદ્યાસ્માભિર્ હતો યુધિ

કા હિ તે શક્તિર્ એકસ્ય બહૂનાં રણમૂર્ધનિ
અસ્માકમ્ અગ્રતઃ સ્થાતું કિં પુનર્ યોદ્ધુમ્ આહવે

એભિર્ બાહુપ્રયુક્તૈર્ નઃ પરિઘૈઃ શૂલપટ્ટિશૈઃ
પ્રાણાંસ્ ત્યક્ષ્યસિ વીર્યં ચ ધનુશ્ ચ કરપીડિતમ્

ઇત્ય્ એવમ્ ઉક્ત્વા સંરબ્ધા રાક્ષસાસ્ તે ચતુર્દશ
ઉદ્યતાયુધનિસ્ત્રિંશા રામમ્ એવાભિદુદ્રુવુઃ
ચિક્ષિપુસ્ તાનિ શૂલાનિ રાઘવં પ્રતિ દુર્જયમ્

તાનિ શૂલાનિ કાકુત્સ્થઃ સમસ્તાનિ ચતુર્દશ
તાવદ્ભિર્ એવ ચિચ્છેદ શરૈઃ કાઞ્ચનભૂષણૈઃ

તતઃ પશ્ચાન્ મહાતેજા નારાચાન્ સૂર્યસંનિભાન્
જગ્રાહ પરમક્રુદ્ધશ્ ચતુર્દશ શિલાશિતાન્

ગૃહીત્વા ધનુર્ આયમ્ય લક્ષ્યાન્ ઉદ્દિશ્ય રાક્ષસાન્
મુમોચ રાઘવો બાણાન્ વજ્રાન્ ઇવ શતક્રતુઃ

રુક્મપુઙ્ખાશ્ ચ વિશિખાઃ પ્રદીપ્તા હેમભૂષણાઃ
અન્તરિક્ષે મહોલ્કાનાં બભૂવુસ્ તુલ્યવર્ચસઃ

તે ભિત્ત્વા રક્ષસાં વેગાદ્ વક્ષાંસિ રુધિરાપ્લુતાઃ
વિનિષ્પેતુસ્ તદા ભૂમૌ ન્યમજ્જન્તાશનિસ્વનાઃ

તે ભિન્નહૃદયા ભૂમૌ છિન્નમૂલા ઇવ દ્રુમાઃ
નિપેતુઃ શોણિતાર્દ્રાઙ્ગા વિકૃતા વિગતાસવઃ

તાન્ ભૂમૌ પતિતાન્ દૃષ્ટ્વા રાક્ષસી ક્રોધમૂર્છિતા
પરિત્રસ્તા પુનસ્ તત્ર વ્યસૃજદ્ ભૈરવં રવમ્

સા નદન્તી મહાનાદં જવાચ્ છૂર્પણખા પુનઃ
ઉપગમ્ય ખરં સા તુ કિં ચિત્ સંશુષ્ક શોણિતા
પપાત પુનર્ એવાર્તા સનિર્યાસેવ વલ્લરી

નિપાતિતાન્ પ્રેક્ષ્ય રણે તુ રાક્ષસાન્ પ્રધાવિતા શૂર્પણખા પુનસ્ તતઃ
વધં ચ તેષાં નિખિલેન રક્ષસાં શશંસ સર્વં ભગિની ખરસ્ય સા